Difference between revisions 15569985 and 16498842 on trwiki

'''Vladko Maček''' (d. 20 Temmuz 1879, [[Jastrebarsko]], [[Karlovac]] yakınları - ö. 15 Mayıs 1964, [[Washington, DC]]), [[Hırvat]] [[siyaset adamı]]. Eski [[Yugoslavya Krallığı|Yugoslavya]]'da [[Sırp]] egemenliğine karşı çıkan [[Hırvatistan Köylü Partisi]]'nin (HSS) önderi, 1939-41 arasında Yugoslavya hükümetinde başbakan yardımcılığı yapmıştır. ⏎
 ⏎


Hırvatistan'ın [[Avusturya-Macaristan İmparatorluğu]]'nun bir parçası olduğu 1905'te Hırvatistan Köylü Partisi'ne girdi. 1920'de  
[[Hırvatistan Köylü Partisi]]'nden Yugoslav Kurucu Meclisi'ne seçildiyse de partisinin öbür üyeleriyle birlikte meclise katılmayı reddetti. [[Stjepan Radić]] ile çalıştı, Radic'in öldürülmesinden sonra (1928) parti önderliğini üstlendi. Kral [[I. Aleksandar|Aleksandar]]'ın [[Mutlak Monarşi|mutlakiyetçi]] tutumuna karşı [[federalizm]]i savundu. Federal bir sistemin oluşturulması için mücadele eden Maček, parlamentoyu dağıtarak ülkede tam bir diktatörlük kuran (1929) Aleksandar'a boyun eğmeyi reddedince iki kez (1929-30, 1933-34) hapse atıldı. 1934'te Aleksandar'ın öldürülmesinden sonra Prens Pavle'nin naiplik döneminde yapılan parlamento seçimlerinde (1935, 1939) Maček'in adayları büyük zafer kazandı.  

Naip Prens Pavel, ülke bütünlüğünün Hitler Almanyası'nın tehdidi altında olmasından; Hırvatların Almanların yanında yer alarak Yugoslavya'dan ayrılarak bağımsızlıklarını ilan etmelerinden korkuyordu. Böylece Maček ile [[Dragiša Cvetković]] hükümeti arasında yürütülen görüşmeler sonunda 24 Ağustos 1939'da Hırvatistan'ın özerkliğinin sağlandığı yeni bir anayasa üzerinde anlaşmaya varıldı. Buna göre Hırvatistan özerk bir statüye kavuşacak kendi parlamentosunu oluşturacak ve [[Belgrad]]'taki merkezi yönetimde temsil edilecekti.<ref name="ref702">[[Ezeli Azarkan]], ''Slovenya, Hırvatistan ve Bosna'nın bağımsızlık mücadeleleri ve Yugoslavya'nın dağılışı'', Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt:8 Sayı:2 Yıl:2011. ISSN 1303-5134.</ref>    

Aynı ay kurulan merkezi hükümette başbakan yardımcısı olan Maček, [[II. Dünya Savaşı]] sırasında [[Almanya]], [[İtalya]] ve [[Japonya]]'nın oluşturduğu [[Anti-Komintern Pakt]]'a Yugoslavya'nın katılmasını 25 Mart 1941'de isteksizce onayladı. Kral [[II. Petar]] askeri bir darbe sonucunda Pavle'yi iktidardan uzaklaştırarak tahtı ele geçirmesine değin Meclis başkan yardımcılığı görevinde bulundu.  

Başbakan yardımcılığı görevini yeni yönetimde de üstlenen Maček, [[Mihver Devletleri]]'nin Yugoslavya'yı işgal etmelerinden sonra (Nisan 1941) ülkede kaldı. [[Nazi Almanyası|Almanlar]] kurulacak bir kukla hükümetin başına geçmesini önerince bu öneriyi reddederek siyasetten ayrıldı. [[Nazi Almanyası|Almanya]] ile işbirliğine cephe aldığından [[Ante Pavelić]]'in hışmına uğradı. [[Josip Broz Tito]] ile birleşmeyi reddedince ülkesinden ayrıldı (mayıs 1945). Önce [[Paris]]'e ardından [[Washington, DC]]'ye yerleşti. Orada ''In the Struggle for Freedom'' (1957; Özgürlük Mücadelesinde) adlı kitabını yazdı.  

15 Mayıs 1964'te 85. doğumgününden kısa bir süre önce geçirdiği kalp krizi nedeniyle yaşamını yitirdi. Cenazesi 1996 yılında ABD'den Hırvatistan'a getirildi.  

==Kaynakça==
{{Kaynakça}}

[[Kategori:1879 doğumlular]]
[[Kategori:1964 yılında ölenler]]
[[Kategori:Hırvat siyasetçiler]]