Difference between revisions 17881913 and 17903000 on trwiki

< previous diff
Jiangsu
{{Coord|32.9|N|119.8|E|region:CN_type:adm1st|display=title}}
{{Çin eyalet bilgi kutusu
|Çinceadı     = 江苏省
|Pinyin       = Jiāngsū Shěng
|Türkçeadı    = Jiangsu Eyaleti
|Ad           = Jiangsu
|Kısaltma     = [[Basitleştirilmiş Çince]]: 苏 <br> [[Geleneksel Çince]]: 蘇 
|Kısapinyin   = Sū
|ISOkısa      = 32
|Harita       = Jiangsu in China (+all claims hatched).svg
|Haritaboyut  = 275px
|Adınkökeni   = 江 jiāng - Jiangning (bugün [[Nanjing]]) <br /> 苏 sū - [[Suzhou]]
|İdaritür     = [[Çin Halk Cumhuriyeti'nin idari bölümleri#Eyalet düzeyi|Eyalet]]
|Başkent      = [[Nanjing]]
|Enbüyükşehir = [[Nanjing]]
|Sekreter     = [[Liang Baohua]]
|Vali         = [[Luo Zhijun]]
|Yüzölçümü    = 102.600
|Yüzölçümüsıra = 24.
|Nüfusyıl     = 2010
|Nüfus        = 78.659.903
|Nüfussıra    = 5.
|Nüfusyoğunluğu = 736
|Nüfusyoğunluğusıra = 4.
|GSYİHyıl     = 2010
|GSYİH        = 4.05 trilyon</br />US$ 612 milyar<ref>http://www.chinadaily.com.cn/business/2011-02/14/content_12004550.htm</ref>
|GSYİHsıra    = 2.
|GSYİHkişibaşına   = 52.448</br /> 7.945 $
|GSYİHkişibaşınasıra = 5.
|İGEyıl        = 2008
|İGE            = 0.837
|İGEsıra        = 6.
|İGEkat         = <font color="#009900">yüksek</font>
|Etnikyapı  = [[Han Ulusu|Han Çinlisi]] - %99,6<br />[[Huiler|Hui]] - %0,2
|İller    = 13
|İlçeler       = 106
|Beldeler      = 1488
|Websitesi        = http://www.jiangsu.gov.cn/ <br /> 
}}
'''Jiangsu''', ({{zh|s=[[wikt:江苏|江苏]]|t=[[wikt:江蘇|江蘇]]|p=Jiāngsū |w=Chiang-su}}), [[Çin]]'in doğu kıyısında yönetim bölgesi. Güneyde [[Sarı Deniz]] ve [[Zhejiang]] yönetim bölgesi, batıda [[Anhui]], kuzeyde de [[Shandong]] yönetim bölgeleriyle çevrilidir. Toplam 102.600  &nbsp;km²'lik bir alanı kaplar. Merkezi [[Nanjing]]'dir.  

== Tarih ==
Geçmişte en kuzey kesimi dışında eski [[Wu Devleti]]'nin bir parçası olan Jiangsu, [[Altı Hanedan]] döneminde (MS 220-589) parlak bir kültürel çağ yaşadı. Kuzeyden çok sayıda göçmenin geldiği [[Güney Song Hanedanı]] döneminde (1127-1279) yeniden canlılık kazandı. [[Ming Hanedanı]] döneminde (1368-1644) başkent olarak kullanılan (1421'e değin) Nanjing'e bağlı bir yönetim bölgesi oldu. 1667'de ayrı bir yönetim bölgesi olarak düzenlendi. [[Birleşik Krallık|İngiliz]]lerin [[Yan(contracted; show full)fusu barındırır. Sanayisi son derece gelişmiştir; Çin'in [[Suzhou]], [[Nanjing]], [[Wuxi]] ve [[Şanghay]] gibi büyük kentleri bu kesimde yer alır. Çin'in başlıca metropolü olmanın yanı sıra dünyanın en büyük kentleri arasında yer alan Şanghay Yangtze Nehrinin ağzında, Huangpu Kanalının kıyısında kurulmuştur. Şanghay belediyesi yönetim açısından doğrudan [[Pekin]]'deki [[Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi]]'ne bağlıdır. Subei (Kuzey Jiangsu), Jiangnan'a göre geri ve yoksul sayılır.
  

Sahip olduğu kömür, petrol ve doğal gaz yataklarına rağmen Jaingsu'nun sahip olduğu en önemli madencilik ürünleri [[kaya tuzu]], [[kükürt]], [[fosfor]] ve [[mermer]] gibi madenlerdir.

[[Balık]], [[ördek]], [[yengeç]] ve [[karides]] önemli besin kaynaklarıdır. Balık üretimi çok gelişmiştir. Yönetim bölgesinin tümünde tarım yapılır. Başlıca ürünler [[pirinç]] ve [[buğday]]dır. İkincil ürünleri ise [[arpa]], [[Mısır (bitki)|mısır]] ve [[tatlıpatates]] oluşturur. Yangtze Deltası [[pamuk]] üretiminde önde gelen bölgeler arasında yer alır. [[Sığır]], [[domuz]] ve [[kümes hayvanları]] da yetiştirilir.  

Jiangsu, her dönemde [[tekstil]] ve gıda gibi hafif sanayiye yoğunlaşılan bir bölge olmuştur. 1949'dan itibaren kimya sanayisi ve inşaat ekipmanları gibi ağır sanayi kolları da gelişmiştir. Makine, elektrikli aletler, kimysallar ve otomotiv Jiangsu'daki önemli sanayi kollarındandır.

== Nüfus ==
2010 yılı itibariyle 78,659,903 olan nüfusuyla Çin'in beşinci büyük ili olan Jiangsu, en yoğun nüfuslu dördüncü ildir. Jiangsu yönetim bölgesi ile Şanghay Belediyesi'nin yerleşme dokusunu coğrafi ve ekonomik etkenler belirler. Nüfusun kuzeyde daha yoğun olmasının nedeni, gelişmesi eski çağlara kadar inen bu kesimin Kuzey Çin ile Aşağı Yangtze Vadisi arasında ulaşım bağlantısını sağlamasıdır. Güneybatı kesimdeki tepelik alanlarda da nüfus yoğunluğu yüksektir. Az sayıda [[Huiler|Huy]] (Müslüman Çinli) dışında nüfusunt tamamı [[Han Ulusu|Han Çinlisi]]dir.

== Kültür ==
Jiangsu'da tarihsel anıtları ve ünlü tapınaklarıyla zengin bir kültürel mirasa dayanan kentler vardır. En tanınmış yapılar arasında Nanjing'in doğu kesiminde, Zijin Shan'ın (Mor ve Altın Tepe) eteğinde yer alan [[Ming]] imparatorlarının sade mezarlarıyla görkemli [[Sun Yat-sen]] Anıtmezarı sayılabilir.

== Kaynakça ==
{{kaynakça}}

== Dış bağlantılar==
{{Portal|Çin}}
{{commons|Jiangsu}}
*[http://www.jiangsu.gov.cn/ Jiangsu Yönetimi websitesi]
*[http://www.tastejiangsu.com/ Jiangsu Seyahat ve Turizm Websitesi]

{{Çin Halk Cumhuriyeti eyaletler}}

[[Kategori:Jiangsu| ]]
[[Kategori:Çin Halk Cumhuriyeti'nin eyaletleri]]