Revision 11663446 of "Gökova Körfezi" on trwiki

{{Coord|36|59|57|N|28|09|43|E|region:TR-48_type:waterbody_source:kolossus-dewiki|display=title}}
{{Diğer anlamı|Gökova}}
[[Dosya:Akyaka generalview MuglaTurkey.jpg|right|thumb|300px|Gökova Körfezi'nin doğu ucunda bulunan [[Akyaka, Ula|Akyaka]]'nın Sakar geçidinden (yükseklik: 600 m) görünüşü]]

'''Gökova Körfezi''', '''Kerme Körfezi''' ya da '''İstanköy Körfezi''' olarak da bilinir, [[Ege Bölgesi]] kıyılarının güneyinde körfez.

Kuzeyde [[Bodrum, Muğla|Bodrum]], güneyde [[Datça Yarımadası|Reşadiye (Datça) yarımadaları]] arasında, kabaca üçgen biçiminde doğu-batı doğrultusunda uzanır. [[İlkçağ]]da ''Kerameikos'' adıyla bilinen körfez daha sonra ''İstanköy'' ve ''Kerme'' adlarıyla anılmıştır. Eskiden körfezin doğu kesimini belirtmek için kullanılan ve doğu ucundaki ovadan gelen Gökova adı bugün körfezin bütünü için kullanılır.

== Doğal yapı ==
[[Tektonik]] hareketler sonucunda [[Ege Bölgesi]]'nde doğu-batı doğrultusunda oluşan çukur alanlardan en güneyde yer alanı Gökova Körfezidir. Doğu kıyıları yakınında sığ olan körfezin derinliği, açıklara ve batıya gidildikçe artar. Körfezin kuzey kıyıları dik ve yüksektir. Bu kıyıların ardında Yaran Dağı uzanır. Körfezin en önemli özelliği, güneydoğu kıyısının [[Türkiye]]'nin en girintili çıkıntılı kıyı kesimi olmasıdır. Bu kesimde iç içe geçmiş, genellikle daire biçiminde ve yörede ''bük'' adıyla anılan çok sayıda koy vardır. Körfeze dökülen çok sayıda kısa akışlı dere yazları kurur; bu derelere yörede azmak adı verilir.Gökova'dan geçerek körfeze dökülen Çaydere, Akçapınar ile Akyaka köyleri arasında bir bataklık alanı oluşturur.

== Adalar ==
Körfezin kuzey kesiminde yer alan en önemli adalar, Bodrum kentinin karşısındaki [[Karaada]] ile daha doğudaki [[Orak Adası]]dır. Körfezin en büyük adası olan Karaada'nın yüzölçümü 9 km²'yi aşar. Körfezin güneydoğu kıyılarının önünde ise irili ufaklı çok sayıda ada yer alır. Bunlardan başlıcaları olan Karacaada, İncirliada, Yalı Adası, Şehir Adası, olarak da bilinen [[Sedir Adası]] (eskiden Sideyri), Ortaada, Gelibolu Adası, Zeytinli Ada ve Yedi Adalar'ın her birinin yüzölçümü Orak Adası gibi 1 km²'den azdır. Körfezin batısında [[Yunanistan]]'a ait İstanköy Adası yer alır.

== Bitki örtüsü ==
Körfezin çevresi çeşitli türlerde makilerle kaplıdır. Güneydoğusundaki koyların çevresinde kızıl çamlara rastlanır. Körfez kıyılarındaki bazı koylarda kendiliğinden yetişen ve yörede delihurma adıyla anılan bir tür [[hurma]] ile [[Anadolu sığla ağacı|sığla]] (günlük) ağaçları görülür. Tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan bu ağaç türlerinin yer aldığı vadilerin Doğayı Koruma Alanı olarak ayrılması planlanmaktadır. Körfezin güneydoğusunda yer alan Çamlı (eskiden Gelibolu) köyü yakınlarında Bucak ve Çetibeli orman içi dinlenme yerleri vardır.

== Tarihi yerler ==
[[Antik Çağ]]'da [[Karya]] kıyılarında yer alan körfez tarihsel kent kalıntıları bakımından da zengindir. Bunlardan en önemlileri [[Keramos]] ve [[Kedreai]]'dir. [[Milas]]'a bağlı bucak merkezi [[Ören, Milas|Ören]] yakınlarında kalıntıları bulunan Keramos kenti, [[ilkçağ]]da [[seramik]] sanatının başlıca merkezlerindendi. Körfezin o dönemdeki adı olan ''Kerameikos'' bu kentten geliyordu. İlkçağda körfezin kuzeyinde [[Halikarnassos]] (bugün Bodrum), güney ucunda da [[Knidos]] kentleri yer alıyordu.Kedreai antik kentinin kalıntıları [[Sedir Adası]]ndadır.

== Yerleşim ==
Gökova'nın çevresinde önemli yerleşme yeri yoktur. Kıyıları [[Muğla (il)|Muğla]]'nın [[Bodrum, Muğla|Bodrum]], [[Milas, Muğla|Milas]], [[Muğla (merkez)|Muğla]] (merkez), [[Ula, Muğla|Ula]], [[Marmaris]] ve [[Datça]] ilçeleriyle çevrilidir. [[Bodrum, Muğla|Bodrum]] dışındaki önemli yerleşimlerden biri de körfezin en doğusunda bulunan [[Ula, Muğla|Ula]] İlçesine bağlı [[Akyaka, Ula|Akyaka]] kasabasıdır.

Doğal ve tarihsel değerleri zengin olan körfez yat turizmi bakımından büyük önem taşır. [[Yat]]ların ve [[Mavi Yolculuk]]'a çıkan teknelerin uğrak yeri olan, rüzgardan korunaklı koylardan başlıcaları Çökertme Koyu, Akbük, Gelibolu Koyu, Söğüt Bükü, Ballısu Koyu, İngiliz Limanı, Değirmen Bükü, Longöz Limanı ve kıyısında bir tatlı su kaynağı bulunan Mersincik Limanıdır.

[[Muğla (merkez)|Muğla]]-[[Marmaris]]-[[Datça]] karayolu, [[Sakar Geçidi]]ni aşarak körfezin doğu kıyısından geçer. Turistik konaklama ve konutları özellikle körfezin doğu ve güneydoğu kıyılarında yoğunlaşır.

== [[Gökova Termik Santralı]] ==
Gökova Körfezinin kuzeyindeki [[linyit]] yataklarının değerlendirilmesi amacıyla [[Milas, Muğla|Milas İlçesi]] sınırları içindeki [[Türkevleri, Milas|Türkevleri]] köyü ile [[Ören, Milas|Ören]] beldesi arasında bir [[termik santral]] yer alır. Asıl adı Kemerköy Termik Santralı olan santralın yoğun hava ve deniz kirliliğiyle körfezle çevresindeki doğal dengenin bozulmasına yol açabileceği tartışmalara neden olmaktadır.

== Gökova körfezinde yaşayan hayvanlar ==
<gallery>
Dosya:Килегрудник.jpg|''Argyropelecus hemigymnus''
Dosya:Chauliodus sloani (Sloane's viperfish).gif|''Chauliodus sloani'' ([[Pelikan balığı|bkz]].)
Dosya:Shortnose greeneye Chlorophthalmus agassizi.jpg|yeşilgöz balığı (''Chlorophthalmus agassizi'')
</gallery>

== Dış bağlantılar ==
* [http://www.akyakam.com Gokova]
* [http://www.gokova.com/ www.gokova.com]
* [http://www.arkitera.com/h8290-gokova-korfezi.html arkitera.com Gökova Körfezi]
*
[http://hobby.artuz.com/artuz/IlhamSamime/Ilham/Akademik/Yazilar/CumhuriyetBilimTeknik/cumhuriyet12.htm gökova/çeşitlilik]

[[Kategori:Türkiye'deki körfezler]]
[[Kategori:Türkiye'deki koylar]]
[[Kategori:Ege Denizi'ndeki körfezler]]
[[Kategori:Muğla coğrafyası]]
[[Kategori:Türk Rivierası]]
[[Kategori:36° K]]
[[Kategori:28° D]]

[[bn:গোকোভা উপসাগর]]
[[de:Golf von Gökova]]
[[el:Κεραμεικός κόλπος]]
[[en:Gulf of Gökova]]
[[he:מפרץ גקובה]]
[[la:Sinus Ceramicus]]
[[nn:Gökovabukta]]
[[no:Kosgulfen]]
[[ru:Залив Гёкова]]