Revision 11997126 of "Leyte Körfezi Muharebesi" on trwiki

{{Savaş bilgi kutusu
|çatışma               = Leyte Körfezi Savaşı
|parçası               = [[Pasifik Cephesi (II. Dünya Savaşı)|Pasifik Savaşı]]
|resim                 = [[Dosya:USS Princeton (CVL-23) 1944 10 24 1.jpg|300px]]
|başlık                = Hafif uçak gemisi USS Princeton ateş almış halde, Luzon'un doğusu, 24 Ekim 1944.
|tarih                 = [[23 Ekim]]–[[26 Ekim]] [[1944]]
|yer                   = [[Leyte Körfezi]], [[Filipinler]]
|bölge                 = 
|sebep                 = 
|sonuç                 = [[Müttefik Devletler|Müttefikler]]'in zaferi
|coğrafi_değişiklikler = 
|savaşan1              = {{bayraksimge|ABD|1912}} [[Amerika Birleşik Devletleri]]<br />{{bayraksimge|Avustralya}} [[Avustralya]]
|savaşan2              = {{bayraksimge|Japonya|alt}} [[Japon İmparatorluğu]]
|savaşan3              = 
|komutan1              = [[William Halsey, Jr.]]<br />[[Thomas C. Kinkaid]]
|komutan2              = [[Takeo Kurita]]<br />[[Shōji Nishimura]]<br />[[Kiyohide Shima]]<br />[[Jisaburō Ozawa]]<br />[[Yukio Seki]]
|komutan3              = 
|güç1                  = 8 filo [[uçak gemisi]]<br />8 [[hafif uçak gemisi]]<br />18 [[eskort]]<br />12 [[savaş gemisi]]<br />24 [[kruvazör]]<br />141 [[destroyer]] and [[destroyer eskort]]s<br />Çok sayıda çıkartma gemisi, denizaltı<br />1,500 civarında savaş uçağı
|güç2                  = 
|güç3                  = 
|kayıp1                = USS Donkopolis battı
|kayıp2                = 
|kayıp3                = 
|notlar                = 
}}

'''Leyte Körfezi Savaşı''', [[II. Dünya Savaşı]]'nın sonucunu etkileyen hava ve deniz savaşı (23-26 Ekim 1944). Japonya Birleşik Filosu'nun çökertilmesini, [[Amerika Birleşik Devletleri|ABD]]'nin [[Filipinler]]'i işgalini ve [[Müttefik Devletler|Müttefiklerin]] [[Pasifik]]'i denetim altına almasını sağlamıştır. II. Dünya Savaşı ve tarihteki en büyük deniz savaşlarından biri kabul edilir.


Çarpışma ABD kuvvetlerinin 20 Ekim 1944'te, 1942'den beri Japon işgali altında olan Filipinler üzerine başlattıkları genel saldırı çerçevesinde Filipinler'in orta kesimindeki [[Leyte Adası]]na bir [[amfibi]] saldırısı düzenlemesiyle başladı; Amiral [[William Halsey, Jr.]] ve [[Thomas C. Kinkaid]]'in filolarınca (6 zırhlı ve 18 uçak gemisi) korunan 4 tümen ve 700 gemiyle 19 ekim'de [[Palau]]'dan hareket eden [[Douglas MacArthur]], 20 ekim'de Leyte'ye çıkarma yaptı. Ayın 23'ünde amiral [[Soemu Toyoda]], biri Japonya'dan (amiral [[Jisaburo Ozava]]), öbür ikisi [[Singapur]]'dan (amiral [[Takeo Kurita]] ve [[Shōji Nishimura]]) gelen filoları (Japon donanmasının yüzde 60'ı) Filipinler üzerine çevirerek konvoyun yolunu kesmeyi denedi.

Japonlar kuzeyde, [[San Bernardino Boğazı]]nin uzağında bulunan ABD 3. Filosu'nu tuzağa düşürmeyi amaçlayan Zafer Harekatı'yla (Şo-Go) giriştiler. Bu arada üç ayrı kuvveti de çıkarma harekatını engellemek üzere Leyte Körfezine gönderdiler. 1. Saldırı Kuvveti kuzeyden hareketle Sibuyan Denizi ve San Bernardino Boğazı üzerinden, 2. Saldırı Kuvveti ve C Kuvveti ise güneyden [[Mindanao Denizi]] ve [[Surigao Geçidi]] üzerinden körfeze yönelecekti.

Japon kuvvetlerinin Leyte Adasının güneybatısında konumlanmaları sırasında ABD 7. Filosu'na bağlı denizaltılar 1. Saldırı Kuvveti'nin yerini belirlediler ve 23 Ekim'de [[Palawan]]'ın batısında iki Japon ağır kruvazörünü batırdılar. Özellikle [[Sibuyan Denizi]]nde, neredeyse aralıksız süren bir dizi hava ve deniz çarpışması oldu. Bu arada ABD 3. Filosu Japonların yem olarak öne sürmüş olduğu gemileri kovaladı. 24 Ekim günü Amerikan savaş uçakları, Kurita'nın filosunun San Bernardino Boğazı yönündeki ilerlemesini geciktirdi; 
[[Dosya:Leyte map annotated.jpg|thumb|left|200px|Leyte Körfezi Muharebesi'nde başlıca dört hareketi:  1 Sibuyan Denizi Muharebesi, 2 Boğazı Muharebesi, 3 Engaño Burnu Muharebesi, 4 Samar açıklarındaki muharebe, Leyte Körfezi is no 2'nin üstü ve no 4'ün solunda ve Leyte Adası ise Leyte Körfezi'nin solunda yer almaktadır.]]

25 Ekim'de hemen hemen aynı anda üç büyük çarpışma gerçekleşti. 7. Filo'ya bağlı savaş gemileri ve kruvazörler Surigao Geçidinde C Kuvveti'ni yok ettiler ve 2. Saldırı Kuvveti'ni geri çekilmeye zorladılar. Bu arada 1. Saldırı Kuvveti, savunmasız San Bernardino Geçidinden geçti ve [[Samar]] açıklarındaki 7. Filo'ya bağlı nakliye gemilerine (2 uçak gemisi ve 3 destroyer batırıldı) ağır zarar verdi, ama Japonlar çıkarma birliklerine saldırmaya hazır göründüğü sırada geri çekildi. 

Kuzeyde, [[Engaño Burnu]] açıklarında 3. Filo'ya bağlı gemilerden bir bölümü Japonların yem olarak kullandığı nakliye gemilerini batırırken, bir bölümü de güneye indi ve 1. Saldırı Kuvveti'ne saldırarak kovaladı.

Bu savaş, [[kamikaze]] intihar uçaklarını ilk kez Leyte'de kullanan Japon donanması için öldürücü bir darbe oldu.
  

== Kaynaklar ==
* Bu maddenini yazılmasında [[Encyclopædia Britannica|Encyclopædia Britannica Fifteenth Edition]] ve Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi'ndeki ''Leyte Körfezi Savaşı'' maddelerinden yararlanılmıştır.



{{Pasifik Savaşı}}

[[Kategori:II. Dünya Savaşı Pasifik Cephesi'nde muharebeler ve harekâtlar]]
{{Link SM|de}}
{{Link KM|zh}}

[[af:Slag van Leyte Golf]]
[[cs:Bitva u Leyte]]
[[cv:Лейте кӳлмекĕнчи çапăçу]]
[[da:Slaget om Leyte Gulf]]
[[de:See- und Luftschlacht im Golf von Leyte]]
[[en:Battle of Leyte Gulf]]
[[es:Batalla del Golfo de Leyte]]
[[fi:Leytenlahden taistelu]]
[[fr:Bataille du golfe de Leyte]]
[[he:קרב מפרץ לייטה]]
[[hu:Tengeri csata a Leyte-öbölben]]
[[it:Battaglia del Golfo di Leyte]]
[[ja:レイテ沖海戦]]
[[mr:लेयटे आखाताची लढाई]]
[[nl:Slag in de Golf van Leyte]]
[[pl:Bitwa morska o Leyte]]
[[pt:Batalha do Golfo de Leyte]]
[[ro:Bătălia din Golful Leyte]]
[[ru:Сражение в заливе Лейте]]
[[simple:Battle of Leyte Gulf]]
[[sk:Bitka pri Leyte]]
[[sl:Bitka v zalivu Leyte]]
[[sv:Slaget vid Leytebukten]]
[[th:ยุทธนาวีอ่าวเลย์เต]]
[[tl:Labanan sa Golpo ng Leyte]]
[[uk:Битва в затоці Лейте]]
[[vi:Trận chiến vịnh Leyte]]
[[zh:雷伊泰灣海戰]]