Revision 12173230 of "Açeler" on trwiki

{{Etnik grup bilgi kutusu
|grup        = Açeler<br />(Sukèë Acèh)<br />سوكو اچيه
|resim       = [[Dosya:Flag of Aceh.svg|250px]]
|başlık      =   Açelerin bayrağı
|nüfus       = yaklaşık 4 milyon <br />
|bölge1      = {{bayrak|Endonezya}} [[Endonezya]]
|nüfus1      = y. 3.5 milyon
|ref1 
|bölge2      = {{bayrak|Malezya}} [[Malezya]]
|nüfus2      = 80,000-120,000
|ref2        = <ref>[https://circle.ubc.ca/bitstream/handle/2429/14845/ubc_2009_fall_fallon_karla.pdf?sequence=1 Making Noise: The Politics of Aceh and East Timor in the Diaspora] page 87</ref><br>
|diller      = [[Açece]]
|dinler      = [[İslam]]
}}
'''Açeler''' ([[Açece]] ''Sukèë Acèh'' '''سوكو اچيه'''), [[Endonezya]]'da, [[Sumatra]]'nın kuzeyinde yaşayan etnik grup. Nüfusları kabaca 4 milyon olarak tahmin edilen Açeler, [[Avustronezya]] (Malezya-Polinezya) ailesinden bir dil konuşurlar.

==Geçmiş==
Açeler, İS 500'den öncesine değin Hintli prenslerce yönetildiler. 13. yüzyılda takımadalarda [[İslam]] dinini benimseyen ilk halk oldular. 15. yy'ın sonlarında kurulan [[Açe Sultanlığı]] 20. yy'ın başlarına kadar varlığını korumuştur. [[Osmanlı devleti|Osmanlı]] [[padişah]]ı [[Kanuni Sultan Süleyman]]'ın (1520-66) son zamanlarında, Açe sultanı Alaeddin, [[İstanbul]]'a Vezir Hüseyin'in başkanlığında bir elçi heyeti gönderdi. Açe elçileri, ülkelerine saldıran [[Portekiz]]lilere karşı Osmanlılardan yardım istemek amacındaydılar. O sıralar [[Zigetvar Muharebesi|Zigetvar Seferi]]nde bulunan padişah öldüğünden, yerine geçen [[II. Selim]] tarafından kabul edildiler. 1568'de Sumatra'ya bir donanma ile sefer heyeti gönderildi. Gemilerden ikisinde top, tüfek gibi savaş malzemesi ve bunları kullanmayı öğretmekle görevlendirilen kişiler de vardı. Aralarında bilginlerinden Abdurrahman Efendi'nin de bulunduğu bir grup [[Türk]], Aceh'te bir köy kurarak orada yerleştiler.  

Açe Sultanlığı, 17. yüzyılda Portekizlileri kovduktan sonra Hollandalılar tarafından işgal edildiği 1904'e değin Kuzey Sumatra'ya egemen oldu. [[Hollanda Doğu Hint Adaları|Hollanda]]lılar Açelere hiçbir zaman tam anlamıyla başeğdiremediler. 

Bugün [[Endonezya Cumhuriyeti]]'nin bir parçası olmalarına karşın gene de huzursuzlardır ve özel bir idari bölgede yönetilmektedirler. [[2004 Hint Okyanusu depremi ve tsunamisi|2004 Hint Okyanusu depremi]]'nin en çok etkilenenler arasında Açeler de vardı.

==Folklor==
Resmi yapılarda ve varlıklı kişilerin konutlarında [[Batı dünyası|Batı]] etkisi açıkça göze çarpar. Bunun dışında, yüksek kazıklar üstüne oturtulmuş üç odalı yerli tip ahşap barınaklar yaygın durumdadır.

Soy kütüğünde hem ana, hem baba tarafı belirtilir. Evli çeft, gelinin ailesi ile birlikte oturur. Kadınların saygınlıkları yüksektir ve peçe takmazlar. Giysileri pantalon üzerine etek, bir ceket, eşarp ve çok sayıda takıdan oluşur. Erkekler ise ceket ya da üstlük ve oldukça bol pantalonlar giyerler.   



==Kaynakça==
{{Kaynakça}}


[[Kategori:Endonezya'daki etnik gruplar]]
[[Kategori:Endonezyalılar]]

[[ace:Sukèë Acèh]]
[[de:Achinesen]]
[[en:Acehnese people]]
[[es:Aceh (etnia)]]
[[fi:Acehilaiset]]
[[hr:Ačeh]]
[[id:Suku Aceh]]
[[jv:Wong Acèh]]
[[lt:Ačehai]]
[[ml:അക്കിനേസ്]]
[[ms:Orang Aceh]]
[[pl:Aczinowie]]
[[pt:Achéns]]
[[ru:Ачех (народ)]]
[[sh:Ačeh (narod)]]
[[sk:Acehovia]]
[[zh:亞齊人]]