Revision 12461406 of "Hark Adası" on trwiki

{{Coord|29.235481|50.31|display=title}}
 [[Dosya:Kharg island.jpg|right|thumb|250px|Hark Adası'nın uzaydan görünümü (Nisan, 1993)]]
'''Hark Adası''' ([[Farsça]]:جزیره خارک, <small>Cezire-i Hark</small>), [[Fars Körfezi]]'nin kuzeyinde [[İran]]'a bağlı küçük bir adadır. 

== Konumu ==
[[Buşehr Limanı]]'nın 55&nbsp;km. kuzeybatısı, İran kıyılarının 25&nbsp;km. batısı ve [[Hürmüz Boğazı]]'nın 483&nbsp;km kuzeybatısında yer alır.
Yanındaki kıyı eyaleti olan [[Buşehr Eyaleti]] tarafından yönetilir. Hark Adası petrol ihracatı için deniz liman sağlar ve Fars Körfezi petrol alanlarında İran'ın deniz toprak iddiaları uzanır. 

==Tarihi==
[[15. yüzyıl]], 1753 yılında [[Felemenk]]ler burada bir ticaret merkezi ve savunma için kale kurdular. 1766 yılında Hollandalara kale Pers ordusu tarafından yağmalandı.<ref>[http://www.nationaalarchief.nl nationaalarchief.nl]
</ref>Kısa süren Felemenk etkisinin ardından, [[1766]]'da [[Buşehr]]'in kuzeyindeki küçük İran limanı [[Bender Rig]]'de üslenmiş olan [[korsan]]lar Hark Adası'nı ele geçirdiler. Bu tarihten sonra adada uzun süre yerleşme kurulmadı. 

[[20. yüzyıl]]'da İran'ın [[petrol]]den elde ettiği zenginliğe bağlı olarak Hark Adası da önemli bir işleme ve arıtma merkezi durumuna geldi. 1960'larda bir ham petrol yükleme istasyonu olarak gelişti. Dev tankerler zamanla yüklerini [[Abadan]] yerine buraya boşaltmaya başladılar. Adadan yüklenen öteki mallar arasında sülfatlı gübreler, sıvı gaz ve başka petrol ürünleri bulunur. 

Adadaki petrol yükleme istasyonu [[İran-Irak Savaşı]] sırasında ağır hasar gördü. Sonra dünyanın en büyük açık deniz [[petrol]] terminali ve İran petrolünün başlıca deniz terminalinidir. Hark Adası tesisleri 1986 sonbaharına kadar durulmak zorunda kalındı. [[İran-Irak savaşı]] sırasında Irak hükümetinin hava kuvvetleri tarafından 1982 ile 1986 yılları arasında Kharg Adasında bulunan tesisleri Ağır bombardıman dolayı tüm terminal tesislerinin çoğu yok oldu. Kharg Adası savaş yıllarının ortasında yoğun bombalamayla tahrip oldu. Adanın ve tesislerin onarım savaş sonrası 1988 yılında sona erdi.

== Hark anlamı ==
Kharg veya Khark bu yemek hazır olmayan bir tarihe atıfta [[Farsça]] bir kelimedir.

== [[Achaemenid]] Yazıtı ==
14 Kasım 2007 tarihinde bulunan, bir çiviyazılı ibaresi Achaemenid döneme kadar uzanan Kharg Adası eski Pers dilinde çıkarılmıştı. Bu yazı eski yarı mercan bir kaya üzerinde farsça heceli çiviyazılı oyulmuş haldedir. Buna rağmen genellikle alışılmadık bir şekilde, Achaemenid yazıt düzenli sistemde beş satır halinde yazılmıştır.{{fact}} 
<blockquote>

{{quotation|'''Orijinal İngilizce Çevirisi'''<br />The not irrigated land was (became) happy<br />(with) my bringing out (water) Bahana wells<br />}} 
31 Mayıs 2008 tarihinde, kitabe bilinmeyen barbar (tarafından) ciddi hasar gördü. Bu yazının yaklaşık yüzde 70'de ciddi hasar oldu<ref>[http://www.payvand.com/news/08/may/1307.html Khark adanın Achaemenid yazıtına ciddi zarar] Payvand - 06/01/08</ref>. Niteliği belirten bir keskinlik yok ama bu kasıtlı olarak yapıldı.

== Dış Bağlantılar ==
* [http://www.nasa.gov National Aeronautics and Space Administration]
* [http://visibleearth.nasa.gov/view_rec.php?id=16328 National Aeronautics and Space Administration]
* [http://www.chnpress.com/news/?section=2&id=6872 1700-Y-Old Palmyrene Rock Graves Discovered in Khark Island]
* [http://www.chnpress.com/news/?Section=2&id=6891 106 Sassanid Ossuary Tombs Discovered in Khark Island]
* [http://www.chnphoto.ir/gallery.php?gallery_uid=986&lang=fa Photos of the Inscription]

== Kaynaklar ==
{{kaynakça|2}}
* http://en.wikipedia.org/wiki/Kharg_Island#cite_note-3

{{Fars Körfezi'ndeki İran adaları}}
{{Buşehr Eyaleti}}

[[Kategori:İran'daki adalar]]
[[Kategori:Basra Körfezi]]

[[ar:خارج (جزيرة)]]
[[az:Xark adası]]
[[ca:Kharg]]
[[de:Khark]]
[[en:Kharg Island]]
[[eo:Ĥark]]
[[es:Charag]]
[[fa:جزیره خارک]]
[[fr:Kharg]]
[[he:ח'ארג (אי)]]
[[hr:Hark]]
[[it:Khark]]
[[ja:ハールク島]]
[[lt:Chargas]]
[[nl:Kharg]]
[[no:Kharkøya]]
[[pl:Chark (wyspa)]]
[[ru:Харк (остров)]]
[[th:เกาะคาร์ก]]
[[zh:哈尔克岛]]