Revision 13146323 of "I. Heinrich" on trwiki

{{Kraliyet bilgi kutusu
| isim          = I. Heinrich
| resim         = Heinrich I.jpg
| resim_boyutu  = 
| başlık        = 
| veraset       = [[Almanya hükümdarları listesi|Almanya Hükümdarı]]
| hüküm_süresi  = 919 - 936
| taç_giymesi   = 
| önce_gelen    = [[I. Konrad]]
| sonra_gelen   = [[I. Otto (Kutsal Roma İmparatoru)|I. Otto]]
| veliaht       =
| eşi           = Hatheburg <br> Mathilde
| çocukları     = 
| tam ismi      = 
| hanedan       = 
| babası        = 
| annesi        = 
| doğum_tarihi  = [[876]]
| doğum_yeri    = 
| ölüm_tarihi   = [[2 Temmuz]] [[936]]
| ölüm_yeri     = [[Memleben]], [[Saksonya]]
| defin_tarihi  = 
| defin_yeri    = 
| meslek        = 
| imza          = 
| dini          = 
}}

'''I. Heinrich''', lakabı ''Kuşçu Heinrich'', [[Almanca]] ''Heinrich der Vogler'' (y. 876 - 2 Temmuz 936, [[Memleben]], [[Saksonya]]), [[Sakson Hanedanı]]'nın (918-1024) kurucusu olan Alman (Germanya) kralı.

Doğu Frank (Alman) ordusunu güçlendirmiş, kentlerin gelişmesini desteklemiş, [[Lothringen]]'i (Lorraine) yeniden Alman denetimi altına sokmuş (925) ve Alman sınırlarını [[putperest]] saldırılarına karşı güvenlik altına almıştır.

[[Saksonya]]'nın Liudolfing dükü (Şanlı) Otto'nun oğluydu. Merseburg kontu Erwin'in kızı Hatheburg'la yaptığı ilk evlilik, Hatheburg'un ilk kocasının ölümünden sonra manastıra girmiş olması nedeniyle geçersiz sayıldı. 909'da Vestfalya kontu Dietrich'in kızı Mathilde'yle evlendi. Heinrich ile Mathilde'nin büyük oğulları [[I. Otto (Kutsal Roma İmparatoru)|(Büyük) Otto]] adıyla [[Kutsal Roma-Germen imparatoru]] oldu (962-973).   

Heinrich, [[Thüringen]] toprakları konusunda Franken hükümdarı [[I. Konrad]]'la (903-918 arasında Alman kralı) savaşmasına (912-915) karşın, Konrad'ın son nefesindeki vasiyeti sonucunda onun varisi oldu. Mayıs 919'da en etkin dört düklükten ikisi olan [[Saksonya]] ve [[Franken]]'in soylularınca Alman kralı seçildi. Öteki iki önemli düklük olan [[Schwaben]] ve [[Bavyera]] ise Heinrich'in krallığını tanımadılar. 

Heinrich, Almanya'yı tek bir devletten çok, bir düklükler konfederasyonu olarak görüyordu; varlıklarını kabul ettiği ulusal düklüklere karşı uzlaştırıcı bir siyaset izledi. [[Saksonya]]'dan gerçek, Franken'de de biçimsel bir egemenlik sağladıktan sonra, Schwaben ve Bavyera'yı da konfederasyona sokmaya çalıştı. Boyun eğmek zorunda bıraktığı (919) Schwaben dükü Burchard'ın sivil yönetim üzerindeki denetimini sürdürmesine izin verdi. Bu arada Bavyera dükü [[Arnulf]], Bavyera ve [[Doğu Frank]] soylularının yaptığa bir seçime (919) dayanarak taht üzerinde hak iddiasında bulundu. Kral, 921'de iki askeri harekattan sonra Arnulf'u teslim olmak ve taht üzerindeki iddialarından vazgeçmek zorunda bıraktı. Bununla birlikte dük, Bavyera'nın tüm iç yönetimini elinde tutmayı sürdürdü.

Heinrich 925'te [[Lothringen]] kralı Giselbert'i yendi ve 910'da Almanya'dan bağımsızlığını ilan etmiş olan bölgeyi yeniden Alman derebeylik sistemi içine kattı. Lothringen dükü olarak tanınan Giselbert, 928'de Heinrich'in kızı Gerberga ile evlendi.

[[Macarlar]] 924'te Almanya'yı istila edince Heinrich, onlara haraç vermeye ve ele geçirdiği bir Macar şefini, Alman topraklarına dokuz yıl süreyle (924-933) saldırılmaması karşılığında serbest bırakmaya razı oldu. Kral, bu dönem boyunca surlarla çevrili kasabalar inşa ettirdi, eğittiği [[süvari]] birlikleriyle çeşitli [[Slav]] kabilelerini yenilgiye uğrattı (Lenzen Zaferi ve Prag'ın işgali, 929). 928'de [[Brandenburg]]'da Hevelli, [[Meissen]]'de de Daleminzi kabilesini yendi. 929'da [[Bohemya]]'daki bir ayaklanmayı bastırdı. Dokuz yıllık silah bırakışması 933'te sona erince, kral daha fazla haraç vermeyi reddetti. Yeniden saldırılarına başlayan Macarları eğitilmiş süvarileriyle 15 Mart 933'te [[Riade]]'de yenilgiye uğratarak Alman topraklarını tehdit altında tutmalarına son verdi. Kralın son harekatı olan [[Danimarka]]'nın istilası (934) Schleswig topraklarının Alman devletine katılmasını sağladı.  

Heinrich'in, kral seçildiği haberi kendisine ulaştığında kuşlar için tuzak kurmakta olduğu için "kuşçu" lakabıyla anıldığı biçiminde öykü büyük olasılıkla bir efsanedir.


== Kaynaklar ==

{{commons category|Henry I the Fowler}}
* Bu maddenini yazılmasında [[Encyclopædia Britannica|Encyclopædia Britannica Fifteenth Edition]] ve Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi'ndeki ''Heinrich I'' maddelerinden yararlanılmıştır.

{{başlangıç kutusu}}
{{sıra kutusu| önce = [[I. Konrad|Konrad]] | başlık= [[Almanya hükümdarları listesi|Almanya Hükümdarı]] | yıllar= 919 - 936 | sonra= [[I. Otto (Kutsal Roma İmparatoru)]]}} 
{{bitiş kutusu}}

{{DEFAULTSORT:Heinrich 01}}
[[Kategori:876 doğumlular]]
[[Kategori:936 yılında ölenler]]
[[Kategori:Otto Hanedanı]]
[[Kategori:Alman krallar]]
{{Link SM|ru}}
{{Link SM|de}}