Revision 15748486 of "IV. Vasili" on trwiki

{{Kraliyet bilgi kutusu
| isim          = IV. Vasili
| resim         = Vasili IV of Russia.PNG
| resim_boyutu  = 
| başlık        = 
| veraset       = Tüm Rusya'nın Çarı
| hüküm_süresi  = 19 Mayıs 1606 – 19 Temmuz 1610
| taç_giymesi   = 
| önce_gelen    = [[Düzmece Dimitri|Düzmece Dimitri]]
| sonra_gelen   = [[Karışıklık Dönemi]]<br/><small>([[IV. Władysław Waza]]'nın hak iddia etmesi)<br/> Çar olarak [[I. Mihail]]</small>
| eşi           = Elena Mikhailovna Repnina<br />Ekaterina (Maria) Buynosova-Rostovskaia
| çocukları     = Tsarevna Anna Vasilievna<br />Tsarevna Anastasia Vasilievna 
| tam ismi      = Vasili İvanoviç Şuyski
| hanedan       = Şuyski Hanedanı
| babası        = [[İvan Andreyeviç Şuyski]]
| annesi        = Marfa Feodorovna
| doğum_tarihi  = {{birth date|df=yes|1552|9|22}}
| doğum_yeri    = 
| ölüm_tarihi   = {{death date and age|1612|9|12|1552|9|22|df=y}}
| ölüm_yeri     = [[Gostynin]]
| defin_tarihi  = 
| defin_yeri    = 
| meslek        = 
| imza          = 
| dini          = [[Doğu Ortodoks Kilisesi|Doğu Ortodoks]]
}}

'''Vasili İvanoviç Şuyski''' ([[22 Eylül]] [[1552]]-[[12 Eylül]] [[1612]], [[Gostinin]], [[Varşova]] yakınları), [[Moskova Büyük Prensliği]]'ndeki [[Karışıklık Dönemi]] sırasında kısa süreyle [[çar]]lık yapan (1606-10) [[boyar]].

[[Moskova Büyük Prensliği]]'nin 1598'e değin yöneten [[Rurik Hanedanı]]'nın yarı efsanevi kurucusu [[Rurik]]'in soyundan gelen soylu bir ailenin çocuğuydu. 1591'de Çar [[I. Fyodor]]'un dokuz yaşındaki kardeşi [[Dimitri İvanoviç|Çareviç Dimitri İvanoviç]]'in [[Ugliç]]'te esrarengiz biçimdeki [[ölüm]]ü konusundaki soruşturma komisyonunun başına getirildi. Başlattığı soruşturmada, [[Dimitri İvanoviç]]'nin bir [[Epilepsi|sara]] nöbeti sırasında kendi kendini bıçakladığı sonucuna vararak dikkatleri üzerine çekti. Ama 1605'te, Fyodor'un yerine çar olan [[Boris Godunov]]'a karşı çıkan ve [[Dimitri İvanoviç|Prens Dimitri]] olduğunu öne süren birinin ortaya çıkması üzerine, eski iddiasından vazgeçerek, Dimitri'nin 1591'de ölümden kurtulduğunu ve onun taht üzerindeki iddialarını desteklediğini açıkladı. [[Boris Godunov]]'un Nisan 1605'te ansızın ölmesinden sonra Boris'in oğlu [[II. Fyodor]]'u ortadan kaldırmak için harekete geçti ve [[I. Dimitri]]'ye bağlılık yemini etti.

[[I. Dimitri]]'nin Haziran 1605'te [[Moskova]]'ya girerek [[çar]] ilan edilmesinden kısa bir süre sonra yeniden tutum değiştirerek düzmece olmakla suçladığı yeni [[çar]]ı tahttan indirmek için düzenlenen bir komploya katıldı. Kısa bir sürgün döneminden sonra, [[çar]]a karşı olan [[boyar]]ları çevresinde toplayıp bir ayaklanma başlattı ve [[I. Dimitri]]'yi öldürerek 29 Mayıs 1606'da tahta çıktı.

Vasili Şuyski, taht üzerinde yeni hak iddialarını önlemek amacıyla [[I. Dimitri|Prens Dimitri]]'nin mezarını [[Moskova]]'ya getirtti (Haziran 1606). Ayrıca adil bir yönetim kurmayı ve [[boyar]]lardan oluşan danışma meclisi [[Duma]]'yla uyum içinde hareket etmeyi amaçladığını ilan etti. Bütün bunlara karşın, yönetimine karşı muhalefet giderek güçlendi. Ekim 1607'de köylüler  (1606-07'de Bolotnikov köylü ayaklanması) [[Kazaklar (Slav)|Kazaklar]] ve [[soylu]]lar tarafından başlatılan ayaklanmayı bastırmayı başardıysa da, [[Polonya]]lılardan, muhalif boyarlardan ve bozguna uğrattığı [[soylu]]ların büyük bölümünden destek gören [[II. Düzmece Dimitri]]'nin 1608 baharında [[Tuşino]]'da bağımsız bir hükümet kurmasını engelleyemedi. Ocak 1610'da [[İsveç]]lilerin yardımıyla [[Rusya]]'nın kuzeyinde yeniden denetimi eline geçirip II. Düzmece Dimitri'yi [[Tuşino]]'dan çekilmek zorunda bıraktı. Ama [[İsveçli]]lerin soruna müdahalesi Polonya'nın Vasili Şuyski'ye [[savaş]] açmasına yol açtı. [[Polonya]] kralı [[III. Zygmunt Waza]]'un Rusya'yı istila eden ordusu Moskova üzerine yürürken [[II. Düzmece Dimitri]]'de yeniden saldırı hazırlıklarına başladı. Vasili Şuyski tam bu sırada [[Moskova]]'da başlayan ayaklanma sonucunda, [[soylu]]lardan ve [[halk]]tan oluşan bir [[meclis]] tarafından tahttan indirildi (Temmuz 1610) ve bir [[manastır]]a kapanmak zorunda bırakıldı.

== Kaynaklar ==
* ''Ana Britannica, Cilt 31, s. 143-144''
* ''Büyük Larousse, 23. Cilt, s. 12117''

==Ayrıca bakınız==
*[[1605-1618 Lehistan-Rusya Savaşı]]
*[[Karışıklık Dönemi]]
{{başlangıç kutusu}}
{{s-reg}}
{{sıra kutusu
| önce  = [[Düzmece Dimitri|I. Dimitri]]
| başlık = [[Dosya:Russian-coa-1667.png|50px]]<br>[[Rus hükümdarları listesi|Rus Çarı]]
| yıllar = 19 Mayıs 1606 - 19 Temmuz 1610
| sonra = [[IV. Władysław Waza]]}}
{{bitiş kutusu}}

{{Rusya hükümdarları}}

{{DEFAULTSORT:Vasili 04, Rusya}}
[[Kategori:1552 doğumlular]]
[[Kategori:1612 yılında ölenler]]
[[Kategori:Rusya'nın Çar ve Çariçeleri]]
[[Kategori:Rurik Hanedanı]]
[[Kategori:Askerî darbe ile devrilen liderler]]