Revision 18085248 of "Michel Ney" on trwiki

{{Asker bilgi kutusu
|isim = Michel Ney
|doğum_tarihi = {{Doğum tarihi|1769|1|10}}
|ölüm_tarihi = {{Ölüm tarihi ve yaşı|1815|12|7|1769|1|10}}
|doğum_yeri = [[Saarlouis|Sarrelouis]], [[Fransa Krallığı]]
|ölüm_yeri = [[Paris]], [[Fransa]]
|mezaryeri = [[Père Lachaise Mezarlığı]], Paris, Fransa
|mezaryeri_etiket = 
|mezaryeri_koordinat = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
|resim = [[Dosya:Marechal Ney.jpg|250px]]
|başlık = 
|takma_adı = ''Le Rougeaud'', ''le Brave des Braves''
|bağlılığı = {{nowrap| {{bayrakülke|Fransa Krallığı|name=Fransa Krallığı}}<br>{{bayrakülke|Fransa|name=Fransa Cumhuriyeti}}<br>{{bayrakülke|Fransa|name=Fransa İmparatorluğu}} }}
|hizmet_dalı = 
|hizmet_yılları = 1787–1815
|rütbesi = [[Mareşal|Fransa Mareşali]] (unvan)<br>[[Tümgeneral|Général de division]]
|komuta_ettikleri = 
|birimleri = 
|savaşları = [[Napolyon Savaşları]]
|madalya = 
|sonraki_işi = 
|eşi = 
|çocukları = 
|imza = 
}}
'''Michel Ney''', Elchingen Dükü, Moskova Prensi, Fransa Mareşali, Chambre des pairs üyesi (d. 10 Ocak 1769, [[Sarrelouis]] - ö. 7 Aralık 1815, [[Paris]], [[Fransa]]), [[Napoléon]]'un önde gelen [[mareşal]]lerinden.

[[Sarrelouis]] şehrinde bir fıçı ustasının oğlu olarak dünyaya geldi. Bir süre bir avukatın yanında çalıştıktan sonra, 1788'de ailesinin yanından kaçarak bir hafif [[süvari]] alayına katıldı. 1792-1800 arasında [[Fransız Devrim Savaşları]]'nın büyük bölümüne katılarak kendini gösterdi. Kuzey, [[Sambre]] ve [[Meuse]] ve [[Mainz]] ordularında hizmet gördükten sonra, İsviçre'deki Fransız ordusunun komutanlığına getirildi (1812). Napoléon'un kendini imparator ilan etmesinden (Mayıs 1804) sonra mareşallik kurumu yeniden canlandırılınca, ülkenin 14 imparatorluk mareşalinden biri oldu.

Ekim 1805'te [[Elchingen Çarpışması|Elchingen]]'de kazandığı zaferin onuruna 1808'de Elchingen dükü yapıldı. [[Tirol]]'ü ele ele geçirdi. 1806'da [[Jena-Auerstedt Muharebesi|Jena]]'da, 1807'de de [[Eylau Çarpışması|Eylau]] ve [[Friedland Çarpışması|Friedland]]'da kazanılan zaferlerde önemli rol oynadı. Friedland Çarpışması'nda "Yiğitler Yiğiti" unvanını kazandı.

1808-11 arasında [[İspanya]]'da görev yaptı; Elchingen Dükü olarak İspanya ordusunda, ardından Portekiz ordusunda hizmet gördü. 1812'de [[Napolyon'un Rusya Seferi|Rusya seferi]]ne katıldı ve [[Borodino Çarpışması]]'nın ertesi günü Napoléon tarafından [[Moskova]] prensi yapıldı. 1813'te Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde çarpıştı, Lützen, Bautzen ve Dresden'de galip geldi, [[Leipzig Muharebesi|Leipzig]]'de yaralandı.

Napoléon'un imparatorluktan çekilip [[Elbe Adası]]na sürgüne gönderilmesinden (Mart 1814) sonra, [[Bourbon Hanedanı]]'na bağlılık yemini ederek rütbesini ve unvanlarını korudu. XVIII Louis'e katılması üzerine kral onu Chambre des pairs üyeliğine atadı (Haziran 1814). Ama bir süre sonra Bourbon yönetimine tepki duymaya başladı ve Napoléon'un yeniden iktidara gelmesiyle sonuçlanan karışıklıklar sırasında imparatoru desteklediğini ilan etti. [[Waterloo Çarpışması]]'ndan (Haziran 1815) birkaç gün önce Napoléon tarafından ordunun sol kanadına komuta etmekle görevlendirildi. [[Quatre Bras Muharebesi|Quatre-Bras]]'ta [[Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı|İngilizlere]] karşı çarpıştıktan sonra, [[Waterloo Muharebesi|Waterloo]]'da muhafız alayına komuta etti.

Bourbon Hanedanı'nın yeniden iktidara gelmesinden sonra ülkeden kaçmak için bir girişimde bulunduysa da yakalandı. Cour des pairs üyeleri tarafından ölüm cezasına çarptırıldı (6 Aralık 1815) ve ertesi gün kurşuna dizildi.

Bazı tarihçilere göre, Michel Ney'e [[mason]] olmasından ötürü özel bir yakınlık duyan, o sırada Fransa'da bulunan işgal kuvvetleri komutanı ve [[Waterloo Savaşı]]'ndaki düşmanı İngiliz generali [[Arthur Wellesley|Wellington]] tarafından idam edilmeden önce kurtarılıp Amerika'ya kaçırıldı.<ref name="ref702">''İki Kahramana Bir Heykel'', [[Bütün Dünya]], Temmuz 2011.</ref>

==Kaynakça==
{{Kaynakça}}

{{Napolyon'un mareşalleri}}

[[Kategori:1769 doğumlular]]
[[Kategori:Saarland doğumlular]]
[[Kategori:1815 yılında ölenler]]
[[Kategori:Birinci Fransa İmparatorluğu'nda mareşaller]]
[[Kategori:Masonlar]]
[[Kategori:İdam edilmiş Fransızlar]]
[[Kategori:Kurşuna dizilerek idam edilmiş kişiler]]
[[Kategori:Şeref-Nişanı Ulusal Tarîkatının Büyük-Haçı sahipleri]]
[[Kategori:Père Lachaise Mezarlığı'na defnedilenler]]
[[Kategori:İdam edilmiş askerler]]
[[Kategori:Paris'te ölenler]]