Revision 18379215 of "Michel Ney" on trwiki

{{Asker bilgi kutusu
|isim = Michel Ney
|doğum_tarihi = {{Doğum tarihi|1769|1|10}}
|ölüm_tarihi = {{Ölüm tarihi ve yaşı|1815|12|7|1769|1|10}}
|doğum_yeri = [[Sarrelouis]], [[Fransa]]
|ölüm_yeri = [[Paris]], [[Fransa]]
|mezaryeri = 
|mezaryeri_etiket = 
|mezaryeri_koordinat = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} -->
|resim = Marechal Ney.jpg
|başlık = 
|takma_adı = 
|bağlılığı = {{bayrakülke|Fransa Krallığı|name=Fransa Krallığı}} </br> {{bayrakülke|Fransa|name=Fransa İmparatorluğu}}
|hizmet_dalı =
|hizmet_yılları = 1787–1815
|rütbesi = [[Mareşal|Fransa Mareşali]]
|komuta_ettikleri = 
|birimleri = VI. Kolordu </br> III. Kolordu
|savaşları = [[Birinci Koalisyon]] </br> [[Fransız Devrim Savaşları]] </br> [[İkinci Koalisyon]] </br> [[Üçüncü Koalisyon]] </br> [[Dördüncü Koalisyon]] </br> [[Napolyon Savaşları]] </br> [[Yarımada Savaşı]] </br> [[Altıncı Koalisyon]] </br> [[Yedinci Koalisyon]]
|madalya = [[Dosya:Legion_Honneur_GC_ribbon.svg|50px|link=Légion d'honneur]] [[Dosya:Legion Honneur GO ribbon.svg|50px|link=Légion d'honneur]] [[Dosya:Legion Honneur Chevalier ribbon.svg|50px|link=Légion d'honneur]] [[Dosya:Ordre de la Couronne de Fer Chevalier ribbon.svg|50px|link=Order of the Iron Crown]] [[Dosya:PRT Order of Christ - Grand Cross BAR.png|50px|link=Military Order of Max Joseph]] [[Dosya:D-SAX_Militaer_St-Heinrich_Orden_BAR.svg|50px|link=Order of Christ (Portugal)]]
|sonraki_işi = 
|eşi = 
|çocukları = 
|imza = 
}}

'''Michel Ney''' (d. 10 Ocak 1769, Sarrelouis - ö. 7 Aralık 1815, Paris, Fransa) Elchingen Dükü, [[Napolyon]]'un önde gelen [[mareşal]]lerinden. Neredeyse [[Napolyon Savaşları|tüm savaşları]]nda Napolyon'un yanında olmuştur.

== Hayatı ==
[[Sarrelouis]] şehrinde bir fıçı ustasının oğlu olarak dünyaya geldi. Bir süre bir avukatın yanında çalıştıktan sonra, 1788'de ailesinin yanından kaçarak bir hafif [[süvari]] alayına katıldı. 1792-1800 arasında [[Fransız Devrim Savaşları]]'nın büyük bölümüne katılarak kendini gösterdi. Kuzey, Sambre ve Meuse ve Mainz ordularında hizmet gördükten sonra, İsviçre'deki [[Grande Armée|Fransız ordusu]]nun komutanlığına getirildi (1812). 
== Mareşal oluşu ==
[[Napolyon]]'un kendini imparator ilan etmesinden (Mayıs 1804) sonra mareşallik kurumu yeniden canlandırılınca, ülkenin 14 imparatorluk mareşalinden biri oldu. Ekim 1805'te Elchingen'de kazandığı zaferin onuruna 1808'de Elchingen dükü ünvanını aldı. [[Tirol]]'ü ele geçirdi. 1806'da [[Jena]]'da, 1807'de de [[Eylau Muharebesi|Eylau]] ve [[Friedland Muharebesi]]'nde kazanılan zaferlerde önemli rol oynadı. Friedland Çarpışması'nda "Yiğitler Yiğiti" unvanını kazandı. 

1808-11 arasında İspanya'da görev yaptı; Elchingen Dükü olarak [[İspanya]] ordusunda, ardından [[Portekiz]] ordusunda hizmet gördü. 1812'de [[Fransa'nın Rusya seferi|Rusya seferi]]'ne katıldı ve [[Borodino Muharebesi]]'nin ertesi günü Napolyon tarafından [[Moskova]] prensi yapıldı. 1813'te Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde çarpıştı, Lützen, [[Bautzen]] ve [[Dresden]]'de galip geldi, [[Leipzig Muharebesi]]'nde yaralandı.

== Napolyon'un tahttan çekilmesi ve sonrası Yüz Gün ==
Napolyon'un [[Birinci Fransa İmparatorluğu]]'ndan çekilip [[Elba Adası]]na sürgüne gönderilmesinden (Mart 1814) sonra, [[Bourbon Hanedanı]]'na bağlılık yemini ederek rütbesini ve unvanlarını korudu. [[XVIII. Louis]]'e katılması üzerine kral onu Chambre des pairs üyeliğine atadı (Haziran 1914). Ama bir süre sonra Bourbon yönetimine tepki duymaya başladı ve Napolyon'un yeniden iktidara gelmesiyle sonuçlanan karışıklıklar sırasında imparatoru desteklediğini ilan etti. 

[[Waterloo Muharebesi|Waterloo Çarpışması]]'ndan (Haziran 1815) birkaç gün önce Napolyon tarafından ordunun sol kanadına komuta etmekle görevlendirildi. Quatre-Bras'ta [[İngilizler]]e karşı çarpıştıktan sonra, Waterloo'da muhafız alayına komuta etti. 
== Ölümü ==
[[Bourbon Hanedanı]]'nın yeniden iktidara gelmesinden sonra ülkeden kaçmak için bir girişimde bulunduysa da yakalandı. Cour des pairs üyeleri tarafından ölüm cezasına çarptırıldı (6 Aralık 1815) ve ertesi gün kurşuna dizildi. Bazı tarihçilere göre, Michel Ney'e [[mason]] olmasından ötürü özel bir yakınlık duyan, o sırada [[Fransa]]'da bulunan işgal kuvvetleri komutanı ve Waterloo Savaşı'ndaki düşmanı İngiliz generali [[Arthur Wellesley]] tarafından [[idam]] edilmeden önce kurtarılıp [[Amerika]]'ya kaçırıldı.

== Kaynakça ==
* {{cite book|last=Atteridge|first=A.H|title=Marshal Ney: The Bravest of the Brave|publisher=Pen & Sword|date=2005}}
*{{cite book|last=Chandler|first=David (editor)|title=Napoleon's Marshals|place=London|publisher=Macmillan Publishing Company|date=1987|isbn=0-297-79124-9}}
*{{cite book|last=Chandler|first=David|title=Dictionary of the Napoleonic wars|publisher=Wordsworth editions|date=1999}}
*{{cite book|last=Gates|first=D|title=The Napoleonic Wars, 1803–1815|publisher=Pimlico|date=2003}}
*{{cite book|last=Horricks|first=Raymond|title=Marshal Ney, The Romance And The Real|isbn=0882546554}}
*{{cite book|last=Kurtz|first=Harold|title=The Trial of Marshal Ney: His Last Years and Death|place=New York|publisher=Alfred A. Knopf|date=1957}}
*{{cite book|last=Markham|first=J. D|title=Napoleon’s Road to Glory: Triumphs, Defeats, and Immortality|publisher=Brassey’s|date=2003}}
*{{cite book|last=Roberts|first=A|title=Waterloo, June 18, 1815: The Battle for Modern Europe|publisher=Harper-Collins Publishing|date=2005}}
*{{cite book|last=Tsouras|first=P.G.|title=The book of Military Quotations|publisher=Zenith Press|date=2005}}

{{Napolyon Savaşları}}
{{Birinci Fransa İmparatorluğu'nda mareşaller}}

[[Kategori:1769 doğumlular]]
[[Kategori:1815 yılında ölenler]]
[[Kategori:Şeref-Nişanı Ulusal Tarîkatının Büyük-Haçı sahipleri]]
[[Kategori:Birinci Fransa İmparatorluğu'nda mareşaller]]
[[Kategori:Paris'te ölenler]]