Revision 60256 of "Ruhul Mesnevi/31" on trwikisource

{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
|-align=center style="background-color: pink "
|<div style="padding:0.20em;"></div>||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.5em;padding:0.20em;"> ORİJİNAL METİN </div>||<div style="padding:0.20em;">'''LATİNO TRANSKRİPTİ'''</div>||<div style="padding:0.25em;">'''TÜRKÇE TERCÜMESİ''' ||<div style="padding:0.20em;">'''İNGİLİZCE TERCÜMESİ'''</div>
|-
|<div style="padding:0.25em;">1.</div>||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.5em;padding:0.20em;"> '''چون نباشد عشق را پرواى او'''</div>||<div style="padding:0.25em;"> LATİNO TRANSKRİPTİ BURAYA YAZILACAKTIR.</div>||<div style="padding:0.25em;"> TÜRKÇE TERCÜMESİ BURAYA YAZILACAKTIR||<div style="padding:0.25em;"> İNGİLİZCE TERCÜMESİ BURAYA YAZILACAKTIR </div>
|-
|<div style="padding:0.25em;">2.</div>||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.5em;padding:0.25em;">'''او چو مرغى ماند بى پرواى او'''</div>||<div style="padding:0.25em;">LATİNO TRANSKRİPTİ BURAYA YAZILACAKTIR,</div>||<div style="padding:0.25em;">TÜRKÇE TERCÜMESİ BURAYA YAZILACAKTIR</div>||<div style="padding:0.25em;">İNGİLİZCE TERCÜMESİ BURAYA YAZILACAKTIR</div>
|-
</div>
|}



[[Çün]], [[ta'lil]] ve [[çü]], teşbih içindir. Aslı [[çü]]'dür. Nûn, [[hazf]]  olunmuşdur. [[Ta'lil]] için olan [[çün]] dahi [[hazf-ı nûn]]la [[müstamel]]dir. 

[[Perva]], [[feragat]] u [[meyl ü heves ü mübâlât]] [[mana]]sınadır. 

Ahirinde yâ [[izafet]] içindir. İkinci [[perva]] [[per]] ile [[vây']]dan [[mürekkeb]]dir ki [[per]], kuş kanadında biten yelekdir. Sonra bâl yâni kanat mânasında [[istimal]] olundu. Zîra yelek kanadın [[cüz-i kavîsi]]dir. 

Ve vay, [[âh u feryâd]] manasınadır ki, Arabi'de [[vey ü veyl]] gibi [[makâm-ı tahassür u teneddüm ü taaccüb]]de [[istimal]] olunur.

<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
[[Mâna-yı beyt]] budur ki; ol kimsenin ki, [[akl-ı meâş-ı cüz'î]]den aşka [[ferağı]] ve onunla [[takayyüdü]] ve ona [[meyi ü heves ü mübâlâtı]] olmaya, kanatsız kuş gibi kaldı, vây u [[tahassür]] ü [[nedamet]] ona. Bu kelâmda [[kalb-i insânı]] [[mürge]] ve aşk u [[şevki]] bâl u pere teşbih vardır
</blockquote>. 

[[Pes]] [[mürg]], gerek [[yek-per]] ve gerek [[bî-per]] [[âşiyanesi]]nde [[ikâmet-zede]] olup [[kat-ı mesafe]]den âciz ve maksadı olan mahalle [[pervâza]] hareketden [[derman]]de olduğu gibi [[kadem-i akıl]]la [[sâlik]] ve [[cânib-i maksûda]] [[bî-cünbüş]] [[aşk-ı müteharrik]] olan [[kimesne]] dahi [[makâm-ı tabiat]]de kalır.

Ve [[âlem-i asla]] [[vusul]]den [[âciz]] olur. Ve [[hımâr-ı tâhûna]] [[misâl]] [[mebde-i hareketi]] olan yere dolaşır gelir.

{| border="1,5" style="collapse:collapse;"
|-align=center style="background-color:"
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">'''METNİN ORJİNALİ'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">''' LATİNO TRANSKRİPTİ'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">'''TÜRKÇE TERCÜMESİ'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">'''İNGİLİZCE TERCÜMESİ'''
|-align="center"
|| <div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;">'''نمى توان به قدم قطع آسمان كردن''' '''زشوق بال وپرى چون نسيم پيدا كن'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;">LATİNO TRANSKRİPTİ BURAYA YAZILACAKTIR
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;"> Ayak basmakla gökyüzünü aşamazsın, rüzgar gibi şevkle kol kanat açman gerek,

||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;"> İNGİLİZCE TERCÜMESİ 
|}

Malûm ola ki, [[mücerred]] [[akl]] ile [[sülük]] etmek [[felâsife]] [[tarîki]]dir. <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
Nitekim derler, [[inşâ]]nın say u [[kûşi]]şi [[tahsil-i saadet]] içindir. [[Saadet]] ise hikmet ile [[hasıl]] olur. [[Taleb-i hikmet]] dahi yâ amel veya [[ilm]] içindir. [[Hikmet-i ameliyye]] [[amelü'1-hayr]] ve [[hikmet-i ilmiyye]] [[ilmü'l-Hak]]'dır. Ve bu iki kısımda [[akl-ı kâmil]] ve [[re'y-i râcih]] lâzımdır.
</blockquote> 
[[Pes]], bunlar [[zann]] etdiler ki [[mücerr]]ed [[ilm-i billâh]] tahsil etmek Hakk'a vusuldür. Ve saâdet-i [[matlûbe]]nin aynıdır. Ve akl u re'y [[vâsıta-i kaviyye]]dir. Ve bilmediler ki, bu akl [[ikâl]]dir. 

Ve hakikati [[idrâk]]de [[kasır]]dır. Ve [[nazar-ı sahih]] gerçi [[ma'rifet-i Hakk]]'a [[müeddî]]dir. Zîrâ bir malumdan bir maluma [[intikâl]] eder, Hakk'a [[müntehî]] olunca. Velâkin [[tarîk]]-i [[tasavvur]] u fikrin [[kıyâsât]]ı [[faside]] ve [[akime]] olmadığı [[sûret]]de yine neticesi [[ihtilâf]]dan [[halas]] olmaz. 

Ve sahibi [[isneyniyyet]]den [[necata]] [[mecal]] bulmaz. <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
Nitekim [[Şeyh-i Ekber]] [[kuddis]]e[[ sırruhu'l-athar]] buyurmuşlardır ki, Kur'an [[bikr]] kalmışdır, yâni [[ulema-i rüsûme]] nisbetle.
</blockquote> 
Zîra onlar [[nazar-ı akla]] ve [[tertîb-i mukaddemâta]] [[muhtâc]]dır. [[Pes]], onların ilmi [[tefekkürî]]dir. [[Ulemâ-i hakikat]] ise bu [[tertib]]den [[ganî]]lerdir. Zîrâ onların [[marifet]]i [[tezekkürî]]dir. 

Meselâ bir [[kimesne]] bir mahalde [[hafr-i bi'r]] eylese suya yâ [[vâsıl]] ola yâ olmaya. [77] Olduğu [[sûret]]de ol su yâ acı ola veya tatlı ola. Tatlı olduğu [[sûret]]de dahi bî-sebeb hâsıl olan [[matar]] gibi değildir. Zîra [[matar]] her [[vech]] ile [[pâk]]dir. 

<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
[[Pes]], [[enbiyâ]] ve evliyanın [[ulûmu]] [[vahy]] u [[ilham]] [[kabîlinden]]dir.
</blockquote> Vayh u [[ilham]]da ise [[kat'â]] hatâ yokdur. Onunçün [[ulûm-ı sûfiyye]]-i [[muhakkikin]]de [[savâb]] şu kadar vardır ki ol maddede ki, [[ulemâ-i zahir]] [[ictihâd]] edip isabet ederler. İsabetleri [[intiha]]dır, [[ibtidâ]] değildir. [[Erbâb]]-ı [[basiret]] ise hem [[ibtidâ]] u hem [[intihâ-i musîb]]lerdir. 

[[El-hâsıl]] [[vus'-ı beşer]]de olan mertebede Hakk'a [[vusul]] yalnız akılla ve [[ilm]] ile [[hâsıl]] olmaz. Aşka ve keşfe [[muhtâc]]dır. Demişlerdir ki, [[taleb-i insan]] ilm ile sakin olmaz. 

<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
Nitekim aç olan su ile toymaz. Ve susuz olan dahi [[nân]]la kanmaz.
</blockquote> [[Pes]], [[teşne]]ye su lâzım olduğu gibi [[ilm]] ehline dahi [[ayn]] lâzımdır. [[Ayn]] ise ilmden, [[serab]]dan [[âb]] gibidir. [[Maşukun]] zâtına ve sıfatına ilm ona vusulün aynı değildir. Nitekim bir [[sahîfe]] üzerinde [[musavver]] olan [[şekl-i sultân]] resmen aynı ve aynın gayrıdır. 

Madem ki [[müsemmâ-yı hakîkîsine]] [[rü'yet]] [[tealluk]] etmeye [[kanâat]] gelmez. Yalnız ilme aşk u şevk lâzım değildir. Belki taleb [[mücerred]] [[kifayet]] eder. Velâkin [[ma'lûma]][[ vusule]] [[aşk-ı müfît ü şevk-i azîm]] gerekdir. Bu aşkdır ki onunla [[ilm-i billâh]] min [[haysi'l-müşâhe]]de [[hâsıl]] olur. Ve onun [[kuvvet-i darbı]]yla binâ mülk ü [[melekût]] yıkılır. 

Nitekim Sâ'ib demişdir;

{| border="1,5" style="collapse:collapse;"
|-align=center style="background-color:"
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">'''METNİN ORJİNALİ'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">''' LATİNO TRANSKRİPTİ'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">'''TÜRKÇE TERCÜMESİ'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">'''İNGİLİZCE TERCÜMESİ'''
|-align="center"
|| <div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;">'''بزورعقل كذشتن زجود ميسر نيست''' '''مكر بلند شود دست تازيانه عشق'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;">LATİNO TRANSKRİPTİ BURAYA YAZILACAKTIR
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;"> Aklın zorlamasıyla kendimden geçmem mümkün değildir meğer ki aşk kırbacının elinde yüksele.
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;"> İNGİLİZCE TERCÜMESİ 
|}

İnsan kendini kâh gibi sebk kılmadıkça câzibe-i [[keh-rübâ-ı aşkla]] Hakk'a [[müncezib]] olmaz. Ve [[tîr-i kec]] kemandan çıkdıkda [[rüsvây]] olduğu gibi [[aki]] dahi aşk yanında böyledir. 

<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
Yalnız akl ile [[maslahat]] biter olsa [[felâsife]]nin işi biterdi.
</blockquote> Ve [[tarîk-i zühd]] [[muvassıl-ı Hak]] olaydı [[gürûh-ı zühhâd u übbâd]] [[makam-ı vasla]] yeterdi. 

Velâkin herkesin [[vaslı]] hâline göredir. [[Hicâb]]ları biri birine nisbetledir. <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
Akl bulunsa şer' dahi lazımdır.
</blockquote> [[Felâsife]]nin ibâdetleri tab'ladır, şer'le değil. Ve [[kezâlik]] <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
[[mütâbaat]] [[hevâ]] iledir, [[emr-i ilâhî]] ile değildir.
</blockquote> 

Ve [[şer']] bulunsa aşk dahi lâzımdır. [[Pes]], şer ile kıyam u şer'in emr etdiği zikirde devamla aşk ve aşkdan dahi [[mükâşefe]] ve muayene hâsıl olur. Nice [[riyazet]] ehli vardır ki aşka kadem bâsmamışdır. 

[[Maa-hâzâ]] [[küşûf]]dan hâlî değildir. Velâkin [[küşûf-ı süfliye]] [[makûlesi]]dir ki [[riyazet]]in [78] [[netâyicin]]dendir, [[muteber]] değildir. Zîra evveli [[nûr-ı muhabbet]] ve ahiri [[nâr-ı aşk]] üzerine [[mebnî]] değildir. 

<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
[[Nâr-ı aşk]] [[mâsivâ-sûz]]dur.
</blockquote> Bu nâr [[hânumân-ı vücûd]]da belirse [[süfliyyât]] ve [[ulviyât]]dan eser kalmaz, cümlesi [[muhterik]] olur. <blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
Eğer yalnız [[riyazet]] kifayet etse [[İşrakiyye]] [[taife]]si dahi murada ererler.
</blockquote> Ve [[mücerred]] [[mütâlaa-ı kütüb]] ile [[vüsûl]] mertebesin bulsa [[sevâd-hân]] olanlar dahî bu zevki sürerlerdi. 

Nitekim Vâlihî kelimâtında gelir:

<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">
::[[İlm-i heyetle]] [[hikmet-i işrâk]]	

::Bû [[Ali]] [[mazhar-ı keramet]] olup	

::[[Muvassıl-ı Hakk]] olaydı [[tullâbı]]

::[[Kutbu'l-aktâb]] olaydı Fârâbi
</blockquote>
Ve bazılar dahi demişlerdür ki;

{| border="1,5" style="collapse:collapse;"
|-align=center style="background-color:"
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">'''METNİN ORJİNALİ'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">''' LATİNO TRANSKRİPTİ'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">'''TÜRKÇE TERCÜMESİ'''
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.4em;padding:0.20em;">'''İNGİLİZCE TERCÜMESİ'''
|-align="center"
|| <div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;">'''در رفع حجب كوش نه در جمع كتب''' '''در كل كتب كجا شود نشاء حب''' '''كه جمع كتب نمى شود رفع حجب''' '''طى كن همه را وعد الى الله وتب'''

||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;">LATİNO TRANSKRİPTİ BURAYA YAZILACAKTIR
||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;"> Yazılmış olan jeyleri toplamak kulaktan perdeyi kaldırmak değil. Çünkü toplanan yazılar perdeyi hepsinden kaldırmaz. Bütün bu yazılanlar nasıl sevginin neşesi ola¬bilir. Allah'ın vaadi ve ateşi ile bütün bunları aş.

||<div lang="ar" dir="rtl" style="font-size:1.3em;padding:0.15em;"> İNGİLİZCE TERCÜMESİ 
|}

[[Li-muharririhî]];
<blockquote style="border: 1px solid blue; padding: 0.5em 0.8em;">

::Olmaz ise [[aşk-ı mutlak]] vâsıta	

:::Halk-ı âlem Hakk'a bulmaz [[rabıta]]

::::[[Rişte-i aşk-i dilin] kıl [[muntazım]]       

:::::Bu durur [[uşşak]] içinde zabıta
</blockquote>