Difference between revisions 822548 and 822559 on uzwiki

{{Universitet
|nomi          = Xorazm Maʼmun Akademiyasi
|qisqartma     = 
|ramz          = 
|tasvir        = 
|original      = 
|xalqaronom    = 
|shior         = 
|asos_yil      = [[1997]]
|turi          = Akademiya
|prezident     = 
|rektor        = 
|talabalar     = 
|fakultet      =
|bakalavriat   = 
|magistratura  = 
|aspirantura   = 
|doktorantura  = 
|akademik      = 
|doktor        = 
|professor     = 
|o`qituvchi    = 
|kempus        = 
|manzil        = [[Xiva shahri|Xiva sh.]], [[Oʻzbekiston]]
|vebsayt       = [http://www.mamunacademy.narod.ru www.mamunacademy.narod.ru]}}

'''Xorazm Maʼmun Akademiyasi''' — [[Xiva]] shahridagi [[Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi]]ning mintaqaviy boʻlimi.

== Tarixi ==
[[VIII asr]] oxiri [[IX asr]] boshlarida [[xalifalik]]ning markazi [[Bagʻdod]]da ilm-fan rivojlandi. Xalifa [[Xorun ar-Rashid]]ning oʻlimidan soʻng ([[813-yil]]), uning oʻgʻli [[al-Maʼmun]] xalifa etib tayinlandi. U xalifa sifatida Bagʻdodga koʻchgach ([[819-yil]]), u yerda Ilmiy markaz tashkil etib, unda barcha musulmon oʻlkalardan olimlarni toʻpladi. Bu Ilmiy markaz tarixda «[[Bayt ul-hikma]]» («Donishmandlar uyi») nomi bilan mashhurdir.

Bu yerda asosan [[riyoziyot]], [[tibbiyot]], [[ilmi-nujum]], [[joʻgʻrofiya]], [[astrologiya]], [[handasa]] va shunga oʻxshash boshqa fanlar oʻrgatilgan.

Xorazmshoh Maʼmunning oʻgʻli [[Ali ibn Maʼmun]] taklifi bilan [[1004-yil]]da [[Gurganch]]da (Qoʻhna Urganch) «[[Dor  ul  -hikma]] va maorif» nomli ilmiy muassasa shakllanadi. Bu yerga [[ibn Iroq]] va [[Beruniy]]ning takliflari bilan har tarafdan olimlar kela boshlaganlar. Bu yerda ilmning barcha sohalari boʻyicha ilmiy izlanishlar olib borilgan. [[Yunon tillari]]dan tarjimalar ham qilingan.

[[XVIII asr]] fransuz ensiklopedistlari al-Maʼmun faoliyatini va Bagʻdoddagi «Bayt ul-hikma»ning faoliyatini oʻrganib chiqib, uni [[Afina]]dagi [[Platon Akademiyasi]]ga juda oʻxshatganlar va «Bayt ul-hikma»ni «al-Maʼmun Akademiyasi» deb ataganlar. Gurganchdagi «Dorul-hikma» esa «Ikkinchi ''Akademiya» boʻlib qoldi.

Maʼmun Akademiyasining faoliyati [[1017-yil]]da [[Mahmud Gʻaznaviy]] bosqini tufayli tugatiladi.

== Xorazm Maʼmun Akademiyasini qaytadan tashkil qilish toʻgʻrisida Farmon ==

(contracted; show full)

Xorazm Maʼmun Akademiyasi toʻgʻrisida toʻliq maʼlumotni [http://www.mamunacademy.narod.ru www.mamunacademy.narod.ru] saytidan olishingiz mumkin.

{{wikify}}

[[Turkum:Oʻzbekistondagi universitetlar]]
[[Turkum:Universitetlar]]