Difference between revisions 822561 and 842067 on uzwiki

< previous diff
next diff >
Bayt ul-hikma
'''Bayt al-Hikma''' ([[arab tili|arab.]] '''بيت الحكمة''' ''tarj. Hikmatlar uyi'') [[Abbosiylar]] davrida [[Bogʻdod]]dagi yirik kutubxona va tarjima instituti boʻlgan.<ref>Iraq :: The 'Abbasid Caliphate - Britannica Online Encyclopedia</ref> U [[Islom oltin davri]]ning asosiy ilm markazi boʻlib hisoblanadi.

==Tarixi==
[[File:ManuscriptAbbasid.jpg|thumb||300px|right]]
[[VIII asr]] oxiri [[IX asr]] boshida [[Arab xalifaligi|xalifalik]]ning markazi Bogʻdodda ilm-fan rivojlandi. Qadimgi [[yunon]] olimlari [[Platon]] ([[Aflotun]]), [[Aristotel]] ([[Arastu]]), [[Sokrat]] ([[Suqrot]]), [[Gippokrat]] ([[Buqrot]]), [[Galen]] ([[Jolinus]]), [[Yevklid]] ([[Iqlidus]]) kabilarning asarlari [[arab tili]]ga tarjima qilindi. [[Xristian]] va [[islom]] olimlari oʻrtasida hamkorlik ishlari amalga oshirildi. Xalifa [[Xorun ar-Rashid]] oʻlimidan soʻng([[813-yil]]), uning oʻgʻli [[al-Ma'mun]] xalifa etib tayinlandi. U ilm-fan, madaniyatga qiziqqan odam boʻlib, unga qadar xalifalikning [[Markaziy Osiyo]] va [[Xuroson]] boʻyicha vakili sifatida [[Marv]]da hokimlik qilar edi. Otasining oʻlimidan soʻng xalifa sifatida Bogʻdodga koʻchgach, u yerda ilmiy markaz tashkil etib, unga barcha musulmon oʻlkalari, jumladan, [[Movarounnahr]]dan ham olimu fozillarni toʻpladi. Bu markazda Movarounnahr, Xurosondan chiqqan [[Muso al-Xorazmiy]], [[Ahmad al-Farg`oniy]], [[Marvaziy]], [[Marvarudiy]], [[Javhariy]] kabi olimlar faoliyat koʻrsatib, Bogʻdodda ilm va madaniyat, hamda [[arab]] ilmini olamga mashhur qilishda ulkan hissa qoʻshdilar. Bu ilmiy markaz „Bayt al-hikma“ deb ataldi.

==Izoh==
{{reflist}}

[[Turkum:Arab xalifaligi]]
[[Turkum:Akademiyalar]]

[[ar:بيت الحكمة]]
[[az:Hikmətlər evi]]
[[de:Haus der Weisheit (Bagdad)]]
[[el:Οίκος της Σοφίας]]
[[en:House of Wisdom]]
[[es:Casa de la sabiduría]]
[[eu:Jakintzaren Etxea]]
[[fa:بیت‌الحکمه]]
[[fi:Viisauden talo]]
[[fr:Maison de la sagesse]]
[[gl:Casa da Sabedoría]]
[[he:בית החוכמה]]
[[it:Bayt al-Hikma]]
[[ja:知恵の館]]
[[ko:지혜의 집]]
[[ms:Baitul Hikmah]]
[[nl:Huis der Wijsheid]]
[[pl:Dom Mądrości]]
[[pt:Casa da Sabedoria]]
[[ru:Дом Мудрости]]
[[sk:Dom múdrosti]]
[[sv:Visdomens hus]]
[[ur:بیت الحکمت]]
[[zh:智慧之家]]