Difference between revisions 21375005 and 22467154 on viwiki

< previous diff
next diff >
Suy giảm ôzôn
{{chú thích trong bài}} 
[[Tập tin:Largest ever Ozone hole sept2000.jpg|nhỏ|phải|200px|Hình chụp lỗ thủng ôzôn lớn nhất ở [[Nam Cực]] từ trước đến nay vào tháng 9 năm 2000.]]
(contracted; show full)hi các [[tử ngoại|tia cực tím]] chạm phải các phân tử [[ôxy]] (O<sub>2</sub>), chứa hai nguyên tử ôxy, tạo thành hai nguyên tử ôxy đơn, được gọi là [[ôxy nguyên tử]]. Ôxy nguyên tử kết hợp cùng với một phân tử ôxy tạo thành ôzôn (O<sub>3</sub>). Phân tử ôzôn có hoạt tính cao, khi bị tia cực tím chạm phải, lại tách ra thành phân tử ôxy và một ôxy nguyên tử, một quá trình liên tục gọi là chu kỳ ôxy-ôzôn.

Trước khi bắt đầu xu hướng suy giảm ôzôn, lượng ôzôn trong tầng bình lưu được gi
ửữ ổn định nhờ vào cân bằng giữa tạo thành và phân hủy các phân tử ôzôn nhờ vào tia cực tím.

=== Phân hủy ôzôn ===
Ôzôn có thể bị phá hủy bởi các nguyên tử [[clo]], [[flo]] hay [[brôm]] trong bầu khí quyển. Các nguyên tố này có trong một số hợp chất bền nhất định, đặc biệt là chlorofluorocacbon (CFC), đi vào tầng bình lưu và được giải phóng bởi các tia cực tím.

(contracted; show full)ng. Các đám mây này chỉ tạo thành trong nhiệt độ rất lạnh; tầng bình lưu ở Nam Cực lạnh hơn ở Bắc Cực vì thế mà các lỗ thủng ôzôn được hình thành trước tiên ở Nam Cực và cũng vì thế mà các lỗ thủng ở Bắc Cực không to bằng. Các dự đoán đầu tiên không tính toán đến các đám mây này cho nên lỗ thủng thình lình ở Nam Cực thay vì một suy giảm dần trên toàn cầu đã tạo nên một bất ngờ như thế. Ở các vĩ độ trung bình, thường người ta hay nói giảm sút ozôn thay vì lỗ thủng ôzôn. Lượng ôzôn giảm vào khoảng 3% so với 
các trị trướcnhững năm của thập kỷ 1980 ở 35-60 [[vĩ độ]] bắc và vào khoảng 6% ở 35-60 [[vĩ độ]] nam. Vùng nhiệt đới không có xu hướng đáng kể.

Giảm sút ôzôn cũng giải thích phần lớn việc giảm sút nhiệt độ ở tầng bình lưu và phía trên của tầng đối lưu được quan sát thấy. Đó là vì nguyên do cho việc sưởi ấm tầng bình lưu là do ôzôn hấp thụ các tia cực tím, vì thế giảm sút ôzôn dẫn đến việc tầng bình lưu lạnh đi. Một phần giảm sút nhiệt độ ở tầng bình lưu được dự đoán là vì lượng các khí nhà kính tăng lên, mặc dù vậy lạnh đi vì giảm (contracted; show full){{tham khảo}}

[[Thể loại:Hiểm họa môi trường]]
[[Thể loại:Môi trường tự nhiên toàn cầu]]
[[Thể loại:Khí tượng học]]
[[Thể loại:Biến đổi khí hậu]]
[[Thể loại:Vấn đề toàn cầu hóa]]
[[Thể loại:Tia tử ngoại]]