Revision 21677 of "Thơ đối đáp Việt Nam" on viwikiquote

Đây là sưu tập những thi thơ đối đáp hay trong lịch sử Việt Nam

== Nguyễn Trãi - Thị Lộ ==
Câu chuyện về Nguyễn Trãi nhân lúc rảnh rỗi đi dạo Tây Hồ thì gặp một người con gái đẹp bán chiếu gon tên là Thị Lộ. Cao hứng Nguyễn Trãi mới mở lời:

:Ả ở Tây Hồ bán chiếu gon
:Chẳng hay chiếu ấy hết hay còn?
:Xuân xanh chừng độ bao nhiêu tuổi?
:Đã có chồng chưa, được mấy con?

Thị Lộ mới đáp lại:

:Thiếp ở Tây Hồ bán chiếu gon
:Cớ chi ông hỏi hết hay còn?
:Xuân xanh vừa độ trăng tròn lẻ,
:Chồng còn chưa có, hỏi chi con!

Nguyễn Trãi yêu vì tài, thương vì sắc, nên đã thành hôn với Thị Lộ.

== Chiêu Hổ - Hồ Xuân Hương ==
Cuộc xướng hoạ giữa Hồ Xuân hương và Chiêu Hổ thực là không tiền khoáng hậu trong lịch sử văn chương Việt Nam. Tuổi trẻ và tình yêu sự sống, văn tài và cá tính, lối nói toạc móng heo, không úp mở bóng gió nhiều, không dùng biểu tượng hai mặt, ít tử vận (vần chết không hoạ được) mà chỉ có lộng chữ (bỡn chữ)... của đôi trai tài gái sắc này khiến cho cuộc đối đáp chỉ với ba bài thơ mà đã đi thẳng vào dân chúng, và thành giai thoại. Cả đôi bạn đều cân xứng về tài nghệ thơ Nôm, và cũng thật tri âm, tri kỷ.
=== Bài 1 ===
*Hồ Xuân Hương
:Ông đồ tỉnh, ông đồ say
:Cớ sao ghẹo nguyệt giữa ban ngày
:Này này chị bảo cho mà biết
:Chốn đó hang hùm, chớ mó tay.
*Chiêu Hổ
:Này ông tỉnh! Này ông say! 
:Này ông ghẹo nguyệt giữa ban ngày! 
:Hang hùm ví bẵng không ai mó, 
:Sao có hùm con bỗng trốc tay ?

=== Bài 2 ===
*Hồ Xuân Hương
:Sao nói rằng năm lại có ba ? 
:Trách người quân tử hẹn sai ra. 
:Bao giờ thong thả lên chơi nguyệt, 
:Nhớ hái cho xin nắm lá đa.
*Chiêu Hổ
:Rằng gián thì năm, quí có ba 
:Bởi người thục nữ tính không ra. 
:Ừ rồi, thong thả lên chơi nguyệt 
:Cho cả cành đa lẫn củ đa.

=== Bài 3 ===
*Hồ Xuân Hương
:Những bấy lâu nay luống nhắn nhe, 
:Nhắn nhe toan những sự gùn ghè. 
:Gùn ghè nhưng vẫn còn chưa dám, 
:Chưa dám cho nên phải rụt rè.

*Chiêu Hổ
:Hỡi hỡi cô bay tớ bảo nghe
:Tớ bảo không nghe, gậy ông ghè. 
:Ông ghè không được, ông ghè mãi, 
:Ghè mãi rồi lâu cũng phải rè.

== Phan Văn Trị - Tôn Thọ Tường ==
Phan Văn Trị - Tôn Thọ Tường là hai người bạn sống vào đời Pháp thuộc. Tôn Thọ Tường Theo Pháp đi ngược lại với ý dân. Phan Văn Trị chống đối lại thực dân Pháp thờ Việt. Do đó, đa xảy ra cuộc bút chiến giửa hai người


*Tôn Thọ Tường viết bài '''Tôn phu nhân quy Thục''' 
:Cật ngựa thanh gươm vẹn chữ tòng. 
:Ngàn thu rạng tiết gái Giang Đông 
:Lìa Ngô bịn rịn chòm mây bạc 
:về hán trao tria mãnh má hồng 
:Son phấn thà đem dày gió bụi 
:Đá vàng chi để thẹn non sông 
:Ai về nhắn với Chu Công Cẩn 
:Thà mất lòng anh đặng bụng chồng.

*Phan Văn Trị họa lại:
:Cài trâm sửa áo vẹn câu tòng 
:Mặt ngã trời chiều biệt cõi Đông. 
:Khói tỏa trời Ngô in sắc bạc 
:Duyên về đất Thục được màu hồng. 
:Hai vai tơ tóc bền trời đất 
:Một gánh cang thường nặng núi sông 
:Anh hỡi Tôn Quyền anh có biết 
:Trai ngay thờ chúa gái thờ chồng.

==Ông Phủ Học và Sương Nguyệt Ánh==
*Sau khi chồng là phó tổng Nguyễn Công Tịnh chết, có ông Phủ Học sang tán tỉnh bà Sương Nguyệt Ánh gạ gẫm tái giá:
:Phải gần với Nguyệt lúc lưng vơi,
:Đặng hỏi Hằng Nga những sự đời.
:Ở hạ mây mưa còn kém sắc,
:Vì thu non nước tố cùng nơi.
:Hay trông Dữu Lượng xây lầu trước,
:Hoặc đợi Thanh Liêm cất chén vời?
:Vóc ngọc há sờn cơn gió bụi.
:Tài tình rõ mặt khó đua bơi
*Bà họa lại bằng 2 bài thơ cự tuyệt:
:Đường xa vời vợi dặm chơi vơi,
:Nghĩ nỗi mây xanh ngán tự đời.
:Biển ái nguồn ân còn lắm lúc,
:Mây ngàn hạc nội biết đâu nơi!
:Một dây oan trái rồi vay trả,
:Mấy cuộc tang thương há đổi dời!
:Chước quỷ mưu thần âu những kẻ,
:Gặp cơn nguy hiểm khó đua bơi!
::Hết lúc trăng đầy đến lúc vơi,
::Danh hưu trong cuộc phải coi đời,
::Vén mây bắn thỏ xa ngàn dặm,
::Dây ước cung thiên tỏ khắp nơi.
::Nội tri đứa vang hiềm kẻ rạng,
::Vui lòng đứa triết thú đua bơi.
::Khi dòng Hối thực ưng ra mặt,
::Đứng giữa trời xanh tiết chẳng đời!

==Hồ Chí Minh - Nguyễn Hải Thần==  	
Ðể thực hiện sách lược tạm hòa hoãn với quân Tưởng nhằm tập trung lực lượng kháng chiến ở Nam Bộ, ngày 1-1-1946 Nguyễn Hải Thần được cử giữ chức Phó chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và sau đó được bổ sung vào Quốc hội không qua bầu cử và giữ chức Phó chủ tịch Chính phủ Liên hiệp chính thức. Nhân dịp này, ông đã làm thơ tặng Hồ Chủ tịch như sau:

:Gánh vác việc đời ông với tôi
:Con đường gai góc xẻ làm đôi
:Cùng chung đất nước, chung bờ cõi
:Cũng một ông cha, một giống nòi
:Ðành chịu nước cờ thua nửa ngựa
:Còn hơn miệng thế chế mười voi (ý nói: Mười voi không được bát nước xáo)
:Mấy lời nhắn nhủ cùng ông biết
:Nước ngược buông câu phải lựa mồi.
::''Qua bài thơ, Nguyễn Hải Thần đã dựa vào đất nước, giống nòi xui Hồ Chủ tịch nên chiều lòng Trung hoa Quốc dân Ðảng. Hồ Chủ tịch đã họa lại'':

:Ông biết phần ông, tôi biết tôi,
:Quyết giành thắng lợi, chẳng chia đôi.
:Ðã sinh đầu óc, sinh tai mắt,
:Nỡ bỏ ông cha, bỏ giống nòi.
:Họ trót sa chân vào miệng cọp,
:Tôi đành ghé đít cưỡi đầu voi.
:Cờ tàn mới biết tay cao thấp,
:Há phải như ai cá đớp mồi.
::''Bài thơ họa lại, lời lẽ đanh thép, thể hiện rõ tinh thần quyết vượt mọi hiểm nguy giành thắng lợi, phê phán thái độ ôm chân Tưởng Giới Thạch, bỏ ông cha, bỏ giống nòi''.

[[Thể loại:Thơ]]