Difference between revisions 1837079 and 1837080 on afwiki

⏎
== Die dood van Afrikaans ==

Toespraak deur JC Heunis SC, president van die Konvokasie van die Universiteit Stellenbosch, by geleentheid van ’n oud-Maties-ontbyt by die KKNK, Vrydag 14 April 2017, 07:30, Welgeluk NG Kerksaal, Parkweg-Suid, Oudtshoorn:

{{cquote|
It is dying.

It is dying.

Let it die.

It's had its chance. (La La Land)

Dames en here

Gedurende 2016 het Afrikaans sy status as primêre onderrigtaal aan nog vier universiteite, insluitend die Universiteit Stellenbosch, verloor.

Dit is nou nog net aan die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-Universiteit ’n primêre onderrigtaal met ’n status gelyk aan dié van Engels.

Aan die Universiteit Stellenbosch was die Raad en die Senaat die rektor se bestuurspan ter wille en het hulle ’n beleid aanvaar wat gestalte gegee het aan ’n verklaring van die bestuurspan van 12 November 2015 waarin onder meer gesê is dat alle onderrig voortaan in Engels sal wees en dat dit ook die primêre taal van kommunikasie en administrasie sal wees.

Waldimar Pelser, Rapport se redakteur, het onlangs geskryf oor die opbloei in Afrikaanse teater, letterkunde en musiek en hoe Afrikaans lewe daaruit put. Daarvan is die Stellenbosch Woordfees en die KKNK ook sprekende bewyse.

In die rolprent La La Land sê die jazzkomponis, Sebastian, op ’n stadium met verwysing na jazz as ’n genre:

It is dying.

It is dying.

Let it die.

It's had its chance.

Dit het drie vrae by my laat ontstaan:

Is Afrikaans sterwend?
Indien wel, maak dit saak?
En indien dit saak maak, moet (kan) ons iets daaraan (probeer) doen?
So seker soos wat die son in die ooste opkom, sal die einde van Afrikaans as taal van tersiêre onderrig dit as ’n instrument van kommunikasie en as draer van kultuur noodlottig verwond.

Dit sal met verdrag sy hoëre funksies verloor.
Dit sal ophou om ’n volwaardige wetenskapstaal te wees.
As daar nie meer ’n vooruitsig is dat Afrikaanssprekende skoliere in Afrikaans aan universiteite sal kan studeer nie, sal hulle ouers hul toenemend na Engelse skole toe stuur en Afrikaanse skole sal noodwendig ook in die proses tot niet gaan.
Namate dit gebeur, sal ouers hul kinders toenemend vir skool voorberei deur Engels met hulle te praat.
So sal Afrikaans sy dood tegemoet gaan; langsaam maar onafwendbaar.
Geen wonder nie dat Robert Greig op 10 April vanjaar in sy LitNet-reaksie op bydraes deur Marlene van Niekerk, Stephanus Muller en Johann Rossouw, die volgende vrae aan die orde stel:

The language regime change at Stellenbosch University was an act of force majeure. For that reason, I sense in Johann Rossouw's and others' postings a drift from the urgent to the incidental. A pity. Philip Larkin's line in The old fools comes to mind: “Why aren't they screaming?"

En ook:

Remind me: Was there – is there – any serious objection or protests or attempt to mobilise public opinion against the project? Was there a demo, sit-in, drive-in, be-in, or a strike? Did faculty and students go public and stand up and be counted? Or was there merely moaning and shrugs?

I live too far away to be certain. But I am aware that the risks of public opposition in the context of the democratic miracle and a corporate environment are enormous. It's also unfashionable.

Die voorstanders van die behoud van Afrikaans as ’n taal van tersiêre onderrig wen die debat loshande. Die meer belangrike vraag is of hulle die oorlog wen.

As ’n mens vinnig na die empiries verifieerbare objektiewe feite kyk, is dit maklik om te sien waarom hulle die debat wen:

Afrikaans is die moedertaal van die derde meeste Suid-Afrikaners.
Dit is die moedertaal van die grootste bevolkingsgroep in die Wes-Kaap; van hierdie groep is bruin mense, ’n voorheen agtergestelde bevolkingsgroep, verreweg in die meerderheid.
Vir baie van hulle, veral dié wat in die platteland woon, is dit lewensbelangrik om toegang tot tersiêre onderrig in Afrikaans te hê.
Artikel 6(4) van die Grondwet bepaal onder meer dat alle amptelike tale gelykheid van aansien geniet en billik behandel moet word.
Artikel 29(2) bepaal dat elkeen die reg het om aan openbare-onderwys-instellings onderwys te ontvang in die amptelike taal of tale van eie keuse waar daardie onderwys redelikerwys doenlik is.
Paragraaf 15.4 van die Ministeriële Taalbeleid vir Hoër Onderrig, waaraan universiteite se taalbeleide moet voldoen, lees soos volg:
The Ministry acknowledges that Afrikaans as a language of scholarship and science is a national resource. It, therefore, fully supports the retention of Afrikaans as a medium of academic expression and communication in higher education and is committed to ensuring that the capacity of Afrikaans to function as such a medium is not eroded. In this regard the Ministry endorses the views of the then President, Mr Nelson Mandela, as expressed in his speech to the University of Stellenbosch in 1996, on the occasion of the acceptance of an honorary doctorate, that: “The real issue is not the extermination or preservation of Afrikaans as an academic medium. Rather, the question is this: Amongst ourselves, how are we to negotiate the dispensation for the South African University system that meets the following three criteria? Firstly that a milieu should be created and maintained for Afrikaans to continue growing as a language of scholarship and science. At the same time, that non-speakers of Afrikaans should not be unjustly deprived of access within the system. And moreover, that the use and development of no single language medium should – either intentionally or unintentionally, be made the basis for the furtherance of racial, ethnic or narrowly cultural separation.” The Ministry has built on this statement in the National Plan for Higher Education.

Afrikaans is ’n volwaardige wetenskaps- en onderrigtaal.
Daar is 26 universiteite in die land waarvan, soos ek gesê het, nog net die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-Universiteit Afrikaans as primêre onderrigtaal gebruik.
Daar is vier universiteite in die Wes-Kaap, waarvan drie uitsluitlik in Engels onderrig aanbied.
Daar is 560 skole in die Wes-Kaap wat in Afrikaans enkel- of dubbelmediumonderrig aanbied.
Die Universiteit Stellenbosch het ’n bewese vermoë om onderrig in Afrikaans aan te bied.
Dit is ’n onomstootlike feit dat studente wat voorgraadse onderrig in hul moedertaal ontvang, akademies beter vaar as studente wat nie in hul moedertaal onderrig ontvang nie.

Met die wind van hierdie feite in hul seile kan die voorstanders van Afrikaans as primêre onderrigtaal met ’n status gelyk aan dié van Engels aan die Universiteit Stellenbosch, kwalik die debat verloor.

Nogtans wen hulle nie die stryd nie, soos blyk uit die feit dat die Raad en die Senaat die rektor se bestuurspan hulle sin gegee het en ’n beleid aanvaar het wat die doodsklok vir Afrikaans ingelui het.

Dis miskien nog net die lede van daardie bestuurspan wat betwis dat dit so is. Maar dan moet die caveat wat die rektor in ’n onderhoud met Mercy Kannemeyer geopper het, nie uit die oog verloor word nie. Hy het gesê: "Die Universiteit Stellenbosch is ’n nasionale bate. Dis nie vir ’n klein deel van die gemeenskap nie."

Klaarblyklik het hy uit die oog verloor dat die Ministeriële Beleid sê: "The Ministry acknowledges that Afrikaans as a language of scholarship and science is a national resource."

Afrikaans is dus óók ’n nasionale bate.

Die rektor se stelling verdien eintlik nie eens kommentaar nie.

In die Wes-Kaap is Afrikaanssprekendes nie ’n klein deel van die gemeenskap nie.

Nasionaal is hulle nie ’n klein deel van die gemeenskap nie. Nasionaal én provinsiaal is daar geen proporsionaliteit tussen die Engelse en Afrikaanse aanbod as daar na die getal universiteite en die getal Afrikaanssprekendes gekyk word nie.

En, laastens: die aanspraak is nie op Afrikaans as die enigste taal van onderrig aan die Universiteit Stellenbosch nie; dit het gelyke status met Engels.

Jannie Mouton, die stigter van die Stellenbosse beleggingsreus PSG, het onlangs in ’n onderhoud met Die Burger met verwysing na die Universiteit Stellenbosch gesê: "Ek sou hom graag ’n Afrikaanse universiteit wou hê, maar die tyd is verby."

Dit net nadat hy gesê het: "Ek het ’n liefde vir Afrikaans, maar vir seker, en dan wil ek my in die stryd werp hierso by Stellenbosch Universiteit (US), en dan sê hulle vir my ek kan nie as genoteerde maatskappy ... ons het Afrikaanse én Engelse aandeelhouers en die regering is aandeelhouers, ek moet my bek hou."

Oor die regering is hy dalk reg, al behoort dit nie so te wees nie, maar oor sy Engelse aandeelhouers beslis nie – vra maar die Nobel-pryswenner JM Coetzee en die Wes-Kaapse premier, Helen Zille, en die skrywer van Can South Africa survive?, RW Johnson, en Robert Greig, wat ek in die begin aangehaal het. Almal van hulle, en duisende soos hulle, sien met die eerste oogopslag dat Stellenbosch ten minste ook ’n Afrikaanse universiteit behoort te wees en baie is verstom dat dit nie meer die geval is nie.                        

Of die uitkoms nou, soos wat Johann Rossouw glo, weens regeringsdruk was en of dit uit vrees vir ontwrigting was deur ’n klein groepie studente onder die vaandel van Open Stellenbosch (wat nie eens meer bestaan nie), en of dit ’n kombinasie van hierdie en ander faktore was, soos wat ek glo die geval is, die hartseer werklikheid is dat die outeurs van die Universiteit Stellenbosch se nuwe taalbeleid en die dryfkrag daaragter, Afrikaanssprekend is, van wie sommige dit uit innerlike oortuiging doen, ander omdat hulle vrees vir ontwrigting of omdat hulle oordeel dat dit ’n geveg verg wat hulle nie kan wen nie, en ander wat gewoon deur eiebelang gemotiveer word.

Die voorstanders van gelykberegtiging vir Afrikaans en Engels as onderrigtale aan die Universiteit van Stellenbosch wen die debat, maar ons wen nie die stryd nie.

Is die tyd verby en maak dit saak?

En as dit saak maak, maak dit genoeg saak?

En as dit genoeg saak maak, wat gaan ons daaromtrent doen?

Die antwoord is eenvoudig: as dit vir genoeg Suid-Afrikaners saak maak, dan maak dit saak.

Maar dan sal hulle hul stemme moet laat hoor.

Dan sal hulle en hul kinders daarop moet aandring dat laasgenoemde in Afrikaans onderrig sal ontvang aan die Universiteit Stellenbosch en hul misnoeë met wat daar aan die gang is, volgehou te kenne gee en illustreer.

Die uitrangering van die enigste ander tersiêre onderrigtaal naas Engels is slegte nuus vir alle Suid-Afrikaners, want wat die Grondwet verg, en wat die Ministeriële Taalbeleid verg, en wat gesonde verstand verg, is nie om ’n taal wat reeds die status van ’n wetenskapstaal verwerf het, in die ban te doen nie, maar vir Suid-Afrikaanse universiteite om die verantwoordelikheid te aanvaar om inheemse tale anders as Afrikaans ook tot volwaardige akademiese tale te ontwikkel. Om meer te doen, nie minder nie.

Eerder as dat Afrikaans uitgerangeer word aan die Universiteit Stellenbosch, behoort daardie universiteit verantwoordelikheid vir die ontwikkeling van Xhosa as ’n wetenskapstaal te aanvaar.   

Te oordeel aan die mense, bekend en onbekend, wat hulle steun vir die saak van Afrikaans as onderrigtaal teenoor my uitspreek, teenoor mense wat ek ken uitspreek, en dit uitspreek in die meningskolomme van koerante soos Die Burger, maak dit saak en maak dit genoeg saak.

Maar Suid-Afrikaners, en veral Afrikaanssprekende Suid-Afrikaners, sal hulle stemme moet laat hoor.

En terwyl ek nie onsimpatiek is teenoor die vestiging van ’n nuwe universiteit nie, is ek daarvan oortuig dat ons Stellenbosch nie sonder slag of stoot behoort prys te gee nie.

Dit het tyd geword dat ons weier om die swye opgelê te word met emosionele, vals en moedswillige argumente soos dat –

Afrikaans die taal van onderdrukking en Afrikaanssprekendes die onderdrukkers was en daarom "verdien" wat nou met hulle gebeur
die aandrang op Afrikaans as primêre onderrigtaal aan die Universiteit Stellenbosch saam met Engels, ’n teruggryp na die beskamende bevoorregting van apartheid is
Afrikaans as onderrigtaal anderstaliges uitsluit en afwysend is teenoor hulle.                        

Dan sal ons onsself onomwonde en met nadruk op die standpunt moet stel dat –

daar ’n grondwetlike en inherente reg is om Afrikaans se status as spreektaal en onderrigtaal en akademiese en wetenskapstaal in stand te hou
die nastreef daarvan ’n positiewe dadigheid verg en nie tot nadeel van enige ander bevolkingsgroep is nie
dit trouens die enigste manier is waarop honderde duisende voorheen benadeelde, veral plattelandse, bruin Afrikaanssprekende mense bemagtig kan word, en as iemand my hieroor beskuldig van opportunisme sal hy hom in klipharde feite vasloop
mense nie meer van die nasionale debat uitgesluit kan word omdat daar ’n apartheidsideologie in sommige van hulle se verlede lê nie
ons in hierdie saak reg en geregtigheid aan ons kant het.
As dit vir ons saak maak, moet ons van ons laat hoor.

As dit die moeite werd is, moet ons standpunt inneem.

As dit vir ons ’n saak van innerlike oortuiging is, is hierdie nie ’n aangeleentheid wat ons aan ’n paar mense kan oorlaat nie.

Langenhoven het in 1925 gesê: "Hoe lank hink julle op twee gedagtes? As Nederlands julle taal is, waarom praat julle dit nie? As Afrikaans julle taal is, waarom skryf julle dit nie?"

Die retoriese vraag wat sigself vandag aan ons opdring, is: As Afrikaans nog julle taal is, waarom neem julle nie standpunt in teen die devaluasie daarvan op elke vlak van die samelewing en in die besonder aan universiteite nie?

Dit gaan van u verg om die gemeenskappe waarin u woon en werk, op te vorder om die saak van Afrikaans te ondersteun.

Om die Konvokasie van die Universiteit Stellenbosch, die enigste orgaan van daardie universiteit wat nog onomwonde staan vir Afrikaans as primêre taal van onderrig met gelyke status aan dié van Engels, te ondersteun.

Om Gelyke Kanse se hofaansoek teen die Universiteit Stellenbosch te ondersteun. Dit is nie my voorneme om met u te praat oor die meriete van daardie aansoek nie, behalwe om te sê dat gegewe die gekheid van die besluit om Afrikaans te devalueer in die lig van die feite wat ek ter aanvang genoem het, en in die lig van daardie feite, behoort daardie hofsaak ’n beter kans te hê om te slaag as enige van die ander drie wat in die noordelike provinsies onderweg is. Dit het gewoon te doen met demografie.

Die status van Afrikaans as onderrigtaal ook aan tersiêre opvoedkundige inrigtings is nie een waaroor eensydige besluite geneem kan word op aandrang van ’n hopelose regering of aggressiewe minderhede wat toegelaat word om ’n buitensporige en disproporsionele rol te speel nie. Dat dit gebeur het, is ’n skande. Dat dit voortduur, ’n groter skande. As dit standhou, sal dit ’n skandvlek wees.

Hierdie het ’n saak geword waaroor ons ’n streep in die sand moet trek en moet sê tot hiertoe en nie verder nie.

Dit is ’n saak waarvoor ons vierkantig kan steun op fundamentele regte wat in die Grondwet verskans is juis omdat dit uitdrukking gee aan dit wat moreel en eties reg en regverdig is.

Die eerste so ’n fundamentele beginsel is dié van gelykheid.
Die tweede is dié van menswaardigheid, ’n fundamentele reg wat ten grondslag van alle ander fundamentele regte lê en wat verg dat ons mekaar sal behandel soos wat ons verwag om behandel te word.
Die derde is dié van sekerheid van die persoon, wat beteken dat ons aan hierdie debat moet kan deelneem sonder vrees vir lewe en veiligheid.
Die vierde is dié van vryheid van uitdrukking, waarby inbegrepe is die vryheid om inligting of idees te ontvang of oor te dra, asook akademiese vryheid.                        

Oor hierdie saak moet ons aandring op ’n spreekbeurt en dat ons aangehoor sal word. Niemand mag van hierdie debat uitgesluit word nie – nie op grond van sy of haar velkleur nie; nie op grond van sy of haar oortuigings en standpunte nie; nie op sterkte van etikettering en wanvoorstelling nie; nie op grond van verdagmakery nie; nie as gevolg van ’n verbintenis met enige organisasie, polities of andersins, nie; nie as gevolg van geweld of dreigemente van geweld nie.

Daar kan nie meer ruimte wees vir die uitskakeling van mense op sterkte daarvan dat hulle kwansuis teruggryp na die verlede terwyl die enigste rede waarom hulle daarvan beskuldig word, ’n armoede aan geldige teenargumente is nie.

Vrygeborenes is belangrike deelnemers aan ’n debat oor Suid-Afrika se toekoms, maar hulle is nie die enigste deelnemers nie en die vrygeborenes wat in Afrikaans onderrig wil ontvang se stemme moet ook gehoor kan word.

Ewe belangrik is die feit dat Afrikaans as ’n medium vir die oordrag van kulturele waardes onontbeerlik is. Dink mens na oor die gevestigde Afrikaanse letterkundeskatte en die vakkundige, sosiale, tegniese en religieuse woordeskat van Afrikaans in sy wonderlike verskeidenheid, besef jy dat die taal tekenend is van ’n ganse kultuur, simptomaties daarvan en onderliggend daaraan – en dat die uitsluiting van die taal terselfdertyd uitsluiting van die middel tot kultuuroordrag en -oorlewing moet beteken.

Of dit so bedoel word of nie, deur die ontkenning van gevestigde taalregte word die oordrag van kultuur self gekniehalter, en die vraag wat vandag voor ons is, is of dít die uitkoms is wat die Grondwet beoog het met sy visie vir ’n demokratiese bestel en nasionale versoening.

As vertrekpunt, bevestig, erken en beskerm artikel 30 van die Grondwet onomwonde Suid-Afrikaners se taal- en kultuurverskeidenheid.

Natuurlik word die uitoefening van hierdie reg begrens. Natuurlik is dit nodig om daarteen te waak, soos wat die wetgewers in feitlik elke ander beskaafde land in die wêreld ook daarteen waak, dat die uitoefening van hierdie regte die fyn grens tussen kulturele eiesoortigheid en rassehaat, die saai van etniese verdeeldheid en die voer van oorlogspropaganda nie oorsteek nie.

Maar kan dit werklik realisties geargumenteer word dat die behoud van die bestaande reg op moedertaalonderrig aan die Universiteit Stellenbosch rassehaat sal aanblaas of dat ’n geldige aanspraak gemaak sou kon word dat dit die geval is? Natuurlik nie.

Dat die opstellers van die Grondwet ingesien het dat daar ’n verband bestaan tussen die beskerming van taalregte en die beskerming van ’n kultuur, is ook duidelik uit artikel 31, wat uitdruklike beskerming aan die regte van kulturele, taal- en godsdienstige gemeenskappe bied.

Dit kan nie ernstig beweer word dat die afskaffing of afwatering van onderrig in ’n amptelike taal, by ’n instelling waar die reg daarop dekades lank gevestig, bestendig en bewese prakties uitgevoer is, hierdie ongrondwetlike regte en opdragte bevorder nie.

Prontuit gesê, ’n mens bevorder kwalik grondwetlike waardes wat almal sê wenslik en ideaal is deur by die plekke waar dit nog in vervulling gaan, ’n einde daaraan te maak eerder as om dit as voorbeeld en inspirasie te koester.

Laat ek dit duidelik stel: die praktiese en logistieke werklikheid aan die Universiteit Stellenbosch is dat daar geen eenvoudige en liniêre verhouding is tussen die ontneming van bestaande regte van die studente wat Afrikaanse onderrig verkies en die opgradering van die omvang van onderrig in Engels aan studente wat verkies om nie in Afrikaans onderrig te ontvang nie.

Inteendeel, hierdie koers sal groter ongeregtigheid en ongelykheid meebring. As daar meriete was in die aanklag dat Engelssprekende studente in die verlede nie gelykwaardig behandel was nie, is daar nou meriete in die aanklag dat Afrikaanssprekende studente nie gelykwaardig behandel word nie. Nie een van die twee uitkomste behoort nodig te wees nie.

Die reg op moedertaalonderrig soos in die Grondwet verwoord, is een van die swaar-verworwe boustene van die pakt wat in die Grondwet beslag gekry het. Die besluit om Suid-Afrikaners van die reg te ontneem om in hul moedertaal onderrig te ontvang, beteken dat een van die mees fundamentele beginsels van die sosiale, ekonomiese en politieke visie vir ’n demokratiese Suid-Afrika te gronde gerig word.

Dit beteken dat sommige van die mees belangrike beginsels wat in die Handves van Fundamentele Regte met betrekking tot die beskerming van kulturele en taalregte verskans is, geweld aangedoen word.

Die Handves van Fundamentele Regte verwoord die kern van dit wat deur die opstellers van die Grondwet as grondliggend aan ’n nuwe en regverdige sosiopolitieke en ekonomiese bestel beskou is.

Geen regsbeginsel was meer versigtig en omsigtig verwoord as dit nie.

Ons sien dus aan die een kant dat die grondwetlike opdragte om inheemse tale, benewens Afrikaans, tot wetenskapstale te ontwikkel, verontagsaam word.

Aan die ander kant word die opdrag om Afrikaans se status as akademiese taal uit te bou, eweneens verontagsaam. Dit gaan, in die woorde van die Konstitusionele Hof, lei tot die "equality of the graveyard, not of the vineyard".

Dít het implikasies vir meer as die tale; dit het implikasies vir gemeenskapsontwikkeling; dit het implikasies vir die kwaliteit van onderrig; dit het implikasies vir die ekonomie; dit het implikasies vir verhoudings; dit het implikasies vir ons geloof in die waardes wat onderliggend aan ons Grondwet is; en omdat dit so is, het dit implikasies vir ons politieke stelsel.

Die taal wat mense praat, het niks op aarde te doen met of hulle, individueel of kollektief, inherent goed of boos is nie; of mense hul lewens inrig op so ’n wyse dat dit in pas is met die norme en standaarde wat die beskawing van vandag behoort te onderskei van die donker eeue van gister.

Dit het niks te doen met die politieke keuses wat hulle vir hulself maak en wat hulle dalk by magte is om aan ander op te dring nie.

Verslawing en onderdrukking, soos bevryding en opheffing, is nie die funksies van ’n taal nie; dit is die gedrag en optrede van mense – goed en sleg – ongeag die taal wat hulle praat.

Vir sover dit nog steeds dien as motivering vir wat by ons universiteite aangaan, is dit dwaas om wat histories verkeerd gegaan het, voor die deur van ’n taal te lê en dit daarom nie te praat nie, of ander sprekers daarvan te verbied om dit te praat; of andere die geleentheid te ontneem om daarin onderrig te ontvang.

En laat ons nie vergeet nie dat Afrikaans ook die taal van verset en opstand, van boetedoening en van bevryding was.

’n Mens kan nie wraak neem op ’n taal nie; jy kan wraak neem op mense; en jy sou kon wraak neem op mense deur hulle die geleentheid te ontneem om onderrig in hul moedertaal te ontvang, maar as dít deel van enigiemand se agenda is, dan word die noodsaak vir weerstand en verset soveel dringender en groter.

Want dit maak nie saak wie of wat jy is nie, jy kan nie verby die bepalings van die Grondwet en van die ministeriële beleid waarna ek verwys het, kom nie, en jy kan nie verby die versoeningsopdrag waarin ons Grondwet gebed is, kom nie.

Jy kán nie. Jy kan dit nie doen sonder om ’n bespotting te maak van die hoë waardes waaraan die Grondwet uitdrukking gee nie. En jy kan dit nie doen sonder om dit alles op risiko te plaas nie.

Die antwoord is nie die weg van die minste weerstand nie. Die antwoord behoort bepaal te word deur die insig dat die vooruitsig van veeltaligheid ’n geleentheid is, eerder as ’n las.

Om die middele te vind om, eerder as om Afrikaans as ’n primêre taal van onderrig uit te faseer, die verantwoordelikheid te aanvaar om ook ’n ander inheemse taal as Afrikaans tot volwaardige akademiese taal te ontwikkel. Om meer te doen, nie minder nie.

Afrikaanssprekendes het daarin geslaag om binne ’n baie kort tydsbestek van Afrikaans ’n volwaardige wetenskaps- en akademiese taal te maak. Hulle weet hoe om dit te doen. Hulle is dit aan hulself en aan die mense van hierdie land verskuldig om –

te verseker dat die besluite om Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit Stellenbosch af te skaf, of om dit te devalueer, omgekeer word
te verseker dat die universiteite van hierdie land die verantwoordelikheid opneem om, universiteit vir universiteit, elk ’n inheemse taal tot volwaardige akademiese en wetenskapstaal te help ontwikkel.
Dit is die uitdaging. Die uitdaging is om te besef dat ’n aanspraak om in ’n moedertaal onderrig te word, ’n regverdige grondwetlik-gefundeerde aanspraak is.

Veral dat dit verdien om voor gestry te word.

Dat dit ’n stryd is wat Afrikaanssprekendes saam met ander bevolkingsgroepe kan stry.

Dat dit nie net ’n aandrang verg op Afrikaans as taal van onderrig nie, maar ook op die ontwikkeling van ander inheemse tale as akademiese en wetenskapstale.

Dit verg geloof daarin dat daar nog ’n toekoms in hierdie land is, of weer een sal wees.

Dit verg van studente om meer te doen as om net so gou as moontlik in enige taal hulle kwalifikasie te verwerf sodat hulle ’n loopbaan, hier of elders, kan volg.

Dit verg van sakemanne om nie skaam te wees vir hulle standpunt hieroor nie en om dit doeltreffend en met oorgawe te bemark. Kortom, om ook hulle kant te bring.

Dit verg van akademici, met inagneming van hulle billike aansprake op genoeg navorsingstyd, om saam te besin oor hoe die grondwetlike regte waarna ek verwys het, aan akademiese instellings in vervulling kan gaan.

Dit verg van ons almal om hieroor standpunt in te neem. Nie in die geheim nie, maar in die openbaar, hard en duidelik.

Hierdie uitdaging konfronteer ons onvermydelik en onteenseglik met die volgende vrae:

Het Afrikaanssprekendes nog leiers wat kan en sal opstaan vir hulle regte?
Het hulle nog ideale wat in hierdie land in vervulling moet gaan?
Het hulle nog drome?
Het hulle nog veggees?
Het hulle nog die moed van hulle oortuiging?
Sien hulle nog vir hulle ’n toekoms in hierdie land?
Sal die aanvaarding van die nuwe taalbeleid deur die Universiteit Stellenbosch hulle by die punt bring waar hulle sê: Tot hiertoe en nie verder nie?
Glo hulle in basiese menseregte – nie net hulle eie nie, maar almal s’n?
Is daar nog Afrikaanse helde of sal daar weer wees?
Mag die tyd leer dat die antwoorde op hierdie vrae "Ja" was.}}

== Spelling ==

Talle minerale is na persone of dorpe genoem, byvoorbeeld wurtziet na mnr Wurtz, autuniet na die Franse stad Autun, carnotiet na mnr. Carnot ensomeer. Bly hierdie name met z, au en c in Afrikaans of word  dit wurtsiet, outuniet en karnotiet? 
[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 17:42, 21 April 2017 (UTC)
:Wurtziet; autuniet, outuniet; karnotiet, carnotiet; volgens Pharos. [[Gebruiker:Winstonza|<span style="color:#26619C; font-family: Segoe Print">'''Winston'''</span>]] [[Gebruikerbespreking:Winstonza|<font color="#26619C;">(kontak)</font>]] 00:54, 22 April 2017 (UTC)
:: Hoe sou ons sonder AANSTUUR regkom?..

== Insekte ==
Nadat ek 'n aantal ''insekte'' op die Afrikaanse Wikipedia geskep het, wonder ek of ons nie dalk die wetenskaplike name moet gebruik nie, soos in die EN Wikipedia nie. Alhoewel dit vir my ook lekker is om name soos bv. [[Skemerbruintjie]], [[Sondagsrokkie]], [[Padwagtertjie]] en [[Masaigesie]] op die AF wiki te gebruik, raak dit verwarrend, want daar is somtyds meer as een Afrikaanse naam vir 'n insek, en dit raak ook moeilik om na ander Wiki's, wat wetenskaplike name gebruik, te verwys. Ek wonder somtyds watter naam om te gebruik in die skep van 'n nuwe artikel as daar meer as een Afr. naam vir 'n insek is. Ek het maar hierdie gewoonte (om Afrikaanse name vir insekte te gebruik) hier op die AF Wiki aangeleer, aangesien dit reeds so begin is vandat ek op die AF Wiki doening is. Die groot vraag is: hoe gaan dit werk oor 10 of 20 jaar as daar so baie verskillende name vir dieselfde ding is? Moet ons nie dalk nou al begin om wetenskaplike name te gebruik nie? Miskien met 'n aanstuur van die AF naam? Enige raad? [[Gebruiker:Ossewa|Ossewa]] ([[Gebruikerbespreking:Ossewa|kontak]]) 18:12, 21 April 2017 (UTC)

:Ossewa, dit is 'n probleem wat ek en Jcwf oor die plantname mee te kampe gehad het. Jy het byvoorbeeld iemand wat in Ceres bly, en jy het iemand wat in Nelspruit bly, en jy het iemand wat in die Oos-Kaap bly. Elkeen hoor 'n mooi naam, glo die bossie hier by sy agterstoep is die '''WARE JAKOB'''. So was dit deur die eeue. 'n "Krismisroos" is vandag selfs 'n soort hibiskus, volgens die WAT (wat, so lyk dit my, elke liewe afwyking goedsmoeds aanvaar, want hoe kan dit in die volksmond dan verkeerd wees?). Op die ou end kan jy jou indink: heelwat boererate gaan nie werk nie. En in die proses mors jy die taal met sukses op.

:Wanneer het die eerste probleem begin? Met <u>[[seekoei]]</u> (lees die inleiding waar Schreyer genoem word - hierdie Duitse chirurg sê reeds seekoei is verkeerd). En nou praat ons van die 1650's.

:My voorstel: gebruik die aanstuur, tensy jy met alle sekerheid weet daar is net een soort spesie met een spesifieke naam. Anders moet jy jou eie naam bedink, en dikwels sal dit 'n vertaling van die Engelse/Hollandse/Duitse naam wees. Dit laat ons nou met onsekerheid of ons van 'n ''rooipanda'' of ''katbeer'' moet praat, of ons van ''sambar'' of ''perdehert'' (Pferdehirsch) moet praat, ens. ens. ens. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 19:35, 21 April 2017 (UTC)

::Ossewa, soos Suidpunt dit reeds gesê het: die plantename het dieselfde probleme. Ek dink dat die aanstuur die belangrikste instrument is om hiermee om te gaan. Ek sou voorstel:
#Indien daar 'n eenduidige Afrikaanse naam is, soos "leeu", gebruik dit as bladsytitel, maar maak 'n aanstuur vanaf die wetenskaplike naam en plaas die wetenskaplike aanstuur in 'n kategorie wat dit moontlik maak om die taksonomie te gebruik as kategorieboom.
#Indien daar glad geen Afrikaanse naam is nie, soos vir die meeste bakterieë of gogga's wat nie in Suid-Afrika aangetref word nie, gebruik die wetenskaplike binomiaal as titel, maar maak seker dat dit ''skuin'' is en plaas dit in 'n wetenskaplike kategorie.
#Indien daar Afrikaanse name bestaan, maar hulle is nie eenduidig nie, probeer een uit te kies wat as titel kan fungeer en behandel soos 1), vermeld die ander, minder geskikte name in 'n verwysing. Dit kan moeilik wees en jy sal 'n bietjie kreatief moet wees. Dit kan wees dat jy met 'n leenvertaling vanuit die wetenskaplike naam 'n geskikte naam kan skep, vermeld dit dan op die lys van geskepte name. Dit is veral indien daar reeds 'n stamnaam is: daar is reeds "koekemakranka" en nou maak jy "rooierige koekemakranka" omdat die spesienaam "ruber" is. Besef ook dat talle Afrikaanse name eintlik beter geskik is om die genus of die familie te beskryf as die spesie.  
#Indien die Afrikaans name 'n te groot gemors is, volg die wetenskaplike benaming, maar vermeld moontlike Afrikaanse name in 'n voetnoot.
#Ek dink wel dat daar altyd 'n wetenskaplike bladsy moet wees vir 'n spesie, al kan dit net 'n aanstuur bevat
[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 16:16, 22 April 2017 (UTC)

::: Dankie vir al die raad, dit help. [[Gebruiker:Ossewa|Ossewa]] ([[Gebruikerbespreking:Ossewa|kontak]]) 17:38, 22 April 2017 (UTC)

:::: Hi Jcwf, help my asb net met dié: ''Indien daar 'n eenduidige Afrikaanse naam is, soos "leeu", gebruik dit as bladsytitel, maar maak 'n aanstuur vanaf die wetenskaplike naam en plaas die wetenskaplike aanstuur in 'n kategorie wat dit moontlik maak om die taksonomie te gebruik as kategorieboom.'' – Ek verstaan ek moet die aanstuur vanaf die wetenskaplike naam in 'n kategorie plaas, maar watter kategorie? Jy noem 'n kategorie wat dit moontlik maak om die taksonomie te gebruik as kategorieboom, maar ek is nie heeltemal seker nie. Verduidelik asb. Voorbeeld: Ek het 'n aanstuur geskep vir [[Pseudagrion salisburyense]], dit stuur na [[Salisburygesie]]. Moet ek dan [[Pseudagrion salisburyense]] in 'n kategorie plaas? Indien so, watter tipe van kategorie? Sal ek die ''Kategorie:Waterjuffers'' gebruik, dieselfde as vir [[Salisburygesie]]? Groete [[Gebruiker:Ossewa|Ossewa]] ([[Gebruikerbespreking:Ossewa|kontak]]) 17:59, 22 April 2017 (UTC)

::Ek het jou P. salisburyense aanstuur in 'n nuwe [[:Kategorie:Coenagrionidae]] geplaas en hierdie familiekategorie die [[:Kategorie:Odonata]] gegee (wat nog nie bestaan nie). Gewoonlik gebruik ek familie - orde -klasse maar bo familie volg ek soms kladistiese kat's. Om die nuwe kategorieë 'n wikidataskakel te gee is dit maklik om na die Sweedse wiki te link. Hulle het die mees konsistente sisteem. Die kategorie heet daar Kategori:Coenagrionidae sonder -e. Ek hoop dit help. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 18:24, 22 April 2017 (UTC)

::: Dankie, dit help, ek dink ek verstaan nou min of meer... die ding wat dit moeilik maak is die feit dat daar AF is en Wetenskaplik. Dis asof alles twee keer gekategorieseer moet word... maar sodra mens verstaan dat alles twee keer gedoen word, dan maak dit sin (hoop so). Dankie. Groete [[Gebruiker:Ossewa|Ossewa]] ([[Gebruikerbespreking:Ossewa|kontak]]) 18:55, 22 April 2017 (UTC)

::::Ja, jy het reg, dit lyk of dit nie nodig is nie, maar moenie vergeet watter algemene doel Wikipedia eintlik het nie: dis om inligting toeganklik te maak. Daar sal lesers wees wat dankbaar die wetenskaplike kategorieë gebruik omrede hulle eenduidig is en dieselfde op alle wikis. Daar sal ook mense wees wat liewer die Afrikaanse name soek en dankbaar is dat ons probeer om hierdie gemors wat minder morsig te maak. Plaas ook gerus 'n verwysing op die wetenskaplike kategorie na die Afrikaanse een, indien dit moontlik is. Die Afrikaanse name is mos nie altyd beskikbaar nie. Wat dink jy van [[:Kategorie:Aizoaceae]] teenoor [[:Kategorie:Vygies]]? [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 19:46, 22 April 2017 (UTC)

== [[Gideon Scheepers]] ==

In die artikel oor die [[Nqweba-dam]] staan geskrywe: ''Gideon Scheepers se graf word deur die dam se water bedek.'' terwyl in die artikel self staan dat sy ouers tot met hulle dood na sy graf gesoek het: ''Scheepers se ouers het tot met hulle dood (Jacobus in 1934 en Sophia in 1956) na Gideon se oorskot gesoek.'' Het iemand dalk inligting om die onsekerheid uit te klaar? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:59, 23 April 2017 (UTC)
::Ek sal kyk wat ek kan wys word. [[Gebruiker:Morne|Morne]] ([[Gebruikerbespreking:Morne|kontak]]) 09:22, 24 April 2017 (UTC)
:::Die artikel oor Scheepers het ek nou bygewerk. Waar die skrywer van die stukkie oor die dam aan so 'n feit kom, weet ek nie. [[Gebruiker:Morne|Morne]] ([[Gebruikerbespreking:Morne|kontak]]) 21:18, 4 Mei 2017 (UTC)

== Geregistreerde Kleuterskole ==

Goeie môre.  Ek verneem graag van u ,wat staan my te doen om uit te vind of n kleuterskool
gereigistreer is  alvorens ek my kind daar inskryf.

:Goeiemôre meneer of mevrou
:Sou u in die Wes-Kaap bly, geliewe gebruik te maak van die webwerf, soos verskaf deur my kollega wat werksaam is by die ''Huisgenoot'': http://wcedemis.pgwc.gov.za/wced/findaschool.html
:Dit spyt my om u mee te deel, maar buiten my eng klein Suid-Afrika-eiland, die Wes-Kaap, beskik ek oor geen kennis oor die wildernis daarbuite nie. Heel waarskynlik kan die ander Wikipedia-medewerkers u behulpsaam wees.
:Met vriendelike groete,
:Geteken deur my,
:[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 07:33, 24 April 2017 (UTC)

== [[Palazzo Natoli]] VS [[Palazzo dei Principi Natoli]] ==

Handel bogenoemde artikels oor dieselfde onderwerp? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:25, 27 April 2017 (UTC)

: Oesjaar, dit lyk soos twee verskillende plekke. Ek sal die koördinate van elk bywerk. Groete. [[Gebruiker:Naudefj|Frank]] ([[Gebruikerbespreking:Naudefj|kontak]]) 07:15, 1 Mei 2017 (UTC)

== Turkye ==
Hierdie [https://www.theguardian.com/world/2017/apr/29/turkey-blocks-wikipedia-under-law-designed-to-protect-national-security nuus] is skokkend..  Wat doen ons om ons steun vir ons Turkse kollega's uit te druk?
[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 21:03, 29 April 2017 (UTC)

:Nou goed, Voyageur het die saak hieronder uitsorteer terwyl ek nog aan 'n brief getik het, so hier is my antwoord oor die Turkse storie.

* Daar was 'n "swart dag" in die verlede vir die Italianers wat uit protes teen 'n wetsontwerp beswaar gemaak het. Dit was 'n stelling/"statement". Maar hier word die Turkse Wikipedia net soos in China (moet weer gewoond raak aan hierdie Taalkommissiespelling-wat-baie-ontradisioneel-is-en-my-siek-en-buierig-maak) geblok. Om 'n paar uur opsy te sit om 'n stelling te maak aan 'n regering wat nie 'n duit omgee nie, het simboliese waarde lankal geen praktiese waarde nie. In die proses vertraag jy net jou eie projekte. Vra maar diegene in 'n land besuide die ewenaar wat een Vrydag besluit het om die strate in te vaar. 'n Sekere president het eenvoudig die skottelkanaal na Cartoon Network verander (ek oordryf, maar dis nie moeilik om te sien waarop ek sinspeel nie) terwyl die openbare toilette almal beset was. Daarna het almal terug huis toe gekeer na 'n moeisame dag van padversperring en enkele miljarde rand wat daardie dag in die ekonomie verlore gegaan het. Die volgende dag het die President steeds sy glimmende Colgate Smile uitgepak, nie 'n blou sent of baksteen minder nie. Hy het gekug en gesê die optog was rassisties. Gelukkig het dit net die stedelinge geraak. Die plattelanders soos ek het bontgestaan om emmers reënwater op te vang.
* Ek stel voor hierdie mense gaan reguit Kiwix toe en laai hul werk af, as hulle kan. So gou as moontlik. Ek het juis in hierdie Week die Afrikaanse weergawes afgelaai.
* Volgens [https://stats.wikimedia.org/wikimedia/squids/SquidReportPageViewsPerCountryBreakdownHuge.htm Page Views per Country] kom daar tog 4 201 bladtrekke per uur by die Chinese Wikipedia deur in China. Hoe hulle dit regkry, weet ek nie. Daar is maniere...[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 22:50, 30 April 2017 (UTC)

:: Daar was nog nooit net een waarheid nie en Wikipedia word hoofsaaklik volgens die hoofstroom Engelse media gerig. Dit alles gebeur natuurlik onder die dekmantel van neutraliteit. Ek sou eerder wou verstaan hoekom die Turkse regering tot so 'n drastiese stap oorgaan het. Volgens die webwerf is dit 'n reaksie op laas jaar se staatsgreep. My vermoede is dat daar 'n dieperliggende rede is. Probeer hulle Turkye uit die EU hou, of het dit iets met Sirië en die Russe te make? Groete. [[Gebruiker:Naudefj|Frank]] ([[Gebruikerbespreking:Naudefj|kontak]]) 07:02, 1 Mei 2017 (UTC)

:::Erdogan se gedrag grens aan vervolgings- en grootheidswaan. Nou maak hy sy broek nat net omdat Wikipedia enkele kritiese artikels oor hom bevat. Ek sien nie hoe Turkye ooit tot die Europese Unie toegelaat sal kan word nie, veral aangesien sy inwoners allesbehalwe Europeërs is. --[[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]] ([[Gebruikerbespreking:Voyageur|kontak]]) 19:11, 1 Mei 2017 (UTC)

== Onaanvaarbare gedrag deur [[Gebruiker:Jcwf]] ==

[[Gebruiker:Jcwf]] moet verduidelik waarom hy my wysiging aan {{ss|webaanhaling}} summier ongedaan gemaak het. My wysiging formateer die titels van artikels wat in verwysings gebruik word kursief. Dit is nie 'n wysiging wat myns insiens enige bespreking benodig nie, maar indien wel dan word die projek beter gedien as administrateurs nie hul magte misbruik en ironies hulself skuldig maak aan [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Sjabloon:Webaanhaling&curid=17312&diff=1547288&oldid=1547279 wysigings sonder 'n bespreking aanbring] nie. Hy het voortgegaan en die sjabloon vir wysiging versper sodat slegs administrateurs dit kan wysig. Myns insiens moet hierdie sper onmiddellik opgehef word of versag word na 'n sper wat slegs gebruikers wat nie aangemeld is nie versper. [[Gebruiker:Adriaan Joubert|Adriaan Joubert]] ([[Gebruikerbespreking:Adriaan Joubert|kontak]]) 21:32, 30 April 2017 (UTC)

:Ek dink ons kan môre daaroor gesels waarom jy sjablone wat op talle bladsye gebruik word summier verander sonder enige bespreking. Ek het net die sjabloon teruggerol, nie verander nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 21:50, 30 April 2017 (UTC)

:: Dit is 'n nuwe dag en ek hoop beide van julle voel na 'n goeie nagrus sommer stukke beter. Ek het opgemerk dat titels in verwysings gereeld kursief gemaak word, maar nie die URL-gedeelte nie. 'n Goeie middeweg is moontlik om dit dan wel om die titel toe te laat. Groete. [[Gebruiker:Naudefj|Frank]] ([[Gebruikerbespreking:Naudefj|kontak]]) 07:08, 1 Mei 2017 (UTC)

::: Noudat administrateur en burokraat RAM nog net sporadies hier aktief is, kan ons oorweeg om administrateursregte aan Adriaan te verleen? --[[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]] ([[Gebruikerbespreking:Voyageur|kontak]]) 19:33, 1 Mei 2017 (UTC)

:::: Ek het gedag hy is (of was) 'n administrateur. Indien nie kan ons gerus werk daarvan maak. Groete. [[Gebruiker:Naudefj|Frank]] ([[Gebruikerbespreking:Naudefj|kontak]]) 15:59, 2 Mei 2017 (UTC)

::::: Ek was lank gelede administrateur hier, maar ek was vir jare afwesig en dus neem ek aan het die regte verval. Maar ek sal met graagte enige nominasies aanvaar. [[Spesiaal:Bydraes/196.210.26.177|196.210.26.177]] 16:37, 2 Mei 2017 (UTC)

== Sjabloon sfn ==

Die sjabloon {{sj|sfn}} werk nie lekker nie. As jy op die Engelse Wikipedia bv. onder "Verwysings" op "'''Matchett 2001, p. 160'''" klik, spring hy outomaties onder "Bronne" na "'''Matchett, Freda (2001). Krishna, Lord or Avatara?: the relationship between Krishna and Vishnu. Routledge. ISBN 978-0700712816.'''" Dit werk egter nie op  die Afrikaanse Wikipedia nie. Ek sien die sjabloon verskil ook van die Engelse een, maar die Engelse een werk nie by ons nie, wat daar kort ’n module. Kan iemand dit fieks of pla dit niemand anders nie? – [[Gebruiker:Winstonza|<span style="color:#26619C; font-family: Segoe Print">'''Winston'''</span>]] [[Gebruikerbespreking:Winstonza|<font color="#26619C;">(kontak)</font>]] 20:20, 1 Mei 2017 (UTC)

: Nou beter? Groete. [[Gebruiker:Naudefj|Frank]] ([[Gebruikerbespreking:Naudefj|kontak]]) 15:53, 2 Mei 2017 (UTC)

::Honderd persent, dankie! [[Gebruiker:Winstonza|<span style="color:#26619C; font-family: Segoe Print">'''Winston'''</span>]] [[Gebruikerbespreking:Winstonza|<font color="#26619C;">(kontak)</font>]] 14:47, 5 Mei 2017 (UTC)

== New Wikipedia Library Accounts Available Now (May 2017) ==
Hello Wikimedians! 
[[File:Wikipedia_Library_owl.svg|thumb|upright|The TWL OWL says sign up today!]]
[[m:The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is announcing signups today for free, full-access, accounts to published research as part of our [[m:The_Wikipedia_Library/Journals|Publisher Donation Program]]. You can sign up for new accounts and research materials from:

* '''[[w:en:Wikipedia:American Psychiatric Association|American Psychiatric Association]]''' – Psychiatry books and journals
* '''[[w:en:Wikipedia:Bloomsbury|Bloomsbury]]''' – ''Who's Who'', Drama Online, Berg Fashion Library, and ''Whitaker's''
* '''[[w:fi:Wikipedia:Wikipedian Lähdekirjasto/Gaudeamus|Gaudeamus]]''' – Finnish humanities and social sciences
* '''[[w:fi:Wikipedia:Wikipedian Lähdekirjasto/Ympäristö-lehti|Ympäristö-lehti]]''' – The Finnish Environment Institute's ''Ympäristö-lehti'' magazine

'''Expansions'''
* '''[[w:en:Wikipedia:Gale|Gale]]''' – Biography In Context database added
* '''[[w:en:Wikipedia:Adam Matthew|Adam Matthew]]''' – all 53 databases now available

Many other partnerships with accounts available are listed on [[m:The Wikipedia Library/Databases|our partners page]], including [[w:en:WP:Project MUSE|Project MUSE]], [[w:en:WP:EBSCO|EBSCO]], [[w:en:WP:Taylor & Francis|Taylor & Francis]] and [[w:en:WP:Newspaperarchive.com|Newspaperarchive.com]]. 

Do better research and help expand the use of high quality references across Wikipedia projects: sign up today!
<br />--[[w:en:Wikipedia:TWL/Coordinators|The Wikipedia Library Team]] 18:52, 2 Mei 2017 (UTC)

:''You can host and coordinate signups for a Wikipedia Library branch in your own language. Please contact [[m:User:AVasanth_(WMF)|Aaron]].''<br /> 
:<small>This message was delivered via the [https://meta.wikimedia.org/wiki/MassMessage#Global_message_delivery Global Mass Message] tool to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library The Wikipedia Library Global Delivery List].</small>
</div>
<!-- Message sent by User:Samwalton9@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Library&oldid=16557812 -->

== [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:SecurePoll/vote/341?setlang={{CONTENTLANG}} Voting has begun in 2017 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections] ==
[[File:Wikimedia-logo black.svg|{{#switch:{{CONTENTLANG}}|ar=left|he=left|right}}|125px|link=m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Board voting has begun]]''This is a message from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Wikimedia Foundation Elections Committee]]. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Board voting has begun|Translations]] are available.''

[https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:SecurePoll/vote/341?setlang={{CONTENTLANG}}&uselang={{CONTENTLANG}} Voting has begun] for [[m:Wikimedia Foundation elections/2017#Requirements|eligible voters]] in the 2017 elections for the ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]]''.

The [[m:Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] is the ultimate governing authority of the Wikimedia Foundation, a 501(c)(3) non-profit organization registered in the United States. The Wikimedia Foundation manages many diverse projects such as Wikipedia and Commons.

The voting phase lasts from 00:00 UTC May 1 to 23:59 UTC May 14. '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:SecurePoll/vote/341?setlang={{CONTENTLANG}}&uselang={{CONTENTLANG}} Click here to vote].''' More information on the candidates and the elections can be found on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Board of Trustees|2017 Board of Trustees election page]] on Meta-Wiki. 

On behalf of the Elections Committee,<br/>
[[m:User:KTC|Katie Chan]], Chair, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Wikimedia Foundation Elections Committee]]<br/>
[[m:User:JSutherland (WMF)|Joe Sutherland]], Community Advocate, Wikimedia Foundation

''Posted by the [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] • [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2017/Updates/Board voting has begun|Translate]] • [[m:Talk:Wikimedia Foundation elections/2017|Get help]]</div> 19:14, 3 Mei 2017 (UTC)''
<!-- Message sent by User:GVarnum-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=16683836 -->

== Oesjaar en De Goede Hoop Koshuis ==

Gemeenskap: Uit die bespreking van bogenoemde artikel het ek geen keuse as om uit Wikipedia te bedank nie. Weens my gebrekkige kennis van die diep tegniese dinge van Wikipedia, kan iemand my asb adviseer om as gebruiker te deregistreer. Soos hulle sê, die gemeenskap het gepraat. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:34, 4 Mei 2017 (UTC)

: Nee man Oesjaar, ons kan jou nie verloor nie! Jy het al te veel tyd en energie ingesit, en jy het nog soveel om te gee. Nie een van ons stem met alles wat hier gebeur saam nie. Ek moet myself bedaar as mense Sjina na China toe verander, en dat Aliwal2012 my nog nie uitgehaal het nie is bloot 'n wonderwerk. Soms moet mens maar op jou tande kners en anderpad kyk. Moet ons asb nie nou "drop" nie. Groete. [[Gebruiker:Naudefj|Frank]] ([[Gebruikerbespreking:Naudefj|kontak]]) 20:03, 4 Mei 2017 (UTC)

::Ek was al net so die hoenders in oor besluite waarmee ek nie saamstem nie, maar dit doen nie afbreuk aan my liefde vir die projek en die verbreding van kennis in Afrikaans nie. En in elk geval, wat maak 'n mens met al die vrye tyd wanneer jy Wikipedia los en hoe gemaak met die onttrekkingsimptome weens die verslawing wat jy laat staan? [[Gebruiker:Morne|Morne]] ([[Gebruikerbespreking:Morne|kontak]]) 21:08, 4 Mei 2017 (UTC)

:::Dit lyk my Oesjaar het net 'n Wikibreak nodig. Glo my, dit verrig wondere. Ek praat uit ervaring. Soos die vrou wat oor Biostrath op die Radio praat. Of daardie tannie van Olay nagrome. As Wikipedia te burokraties raak (en jy jou moer strip), gaan gerus na die verlate eiland genaamd "Wiktionary.org". Dis 'n wonderkuur wat ek aan enigiemand aanbeveel wat diep geraak voel deur broederlike verraad. Dit is amper soos 'n sanatorium. Daar kan Oesjaar 'n party gooi tot ounag, tot 3 uur in die môre sonder dat die bure en vroulief gepla word. Daar kan mens in die spuitfonteine van sjampanje in swem, atoombomme toets, elke badsout in die voetspa beproef, Google-satelliete met peashooters afskiet, en alles doen wat "verbode" is. Soos jou toonnaels pienk verf en 'n komkommermasker opsit. En al jou frustrasies daar uitwoed. Die beste van alles: daar is jy koning. Geklee in purper en regalia (septer, ryksappel, kroon en ring). REX MUNDI. Dis 'n verlate palmeiland waar geen mens kom nie. Nie eens eiendomsagente nie! Wat 'n geluk! Slegs Jcwf sal so nou en dan met sy Hollandse karveel ankers in die baai gooi vir proviand en kyk of die Fort nog staande bly.

:::Die ander alternatief is om 'n blad te stig genaamd: ''[[Aanslag op Afrikaans]]''. Daar kan jy dit sommer by Lord Somerset begin tot op hede. Elke liewe aanslag kan dag en datum kronologies onder mekaar gestip word. Volgens tema - die een polities, die ander taalbesmetting, die ander onkunde. Wat my betref is [[De Goede Hoop Koshuis]] 'n stywe, hardlywig uitgedrukte brommerbolletjie op die grote uitgetonnelde hondedrol op die Persiese sitkamermat wat die aanwesige gaste verkies om nie te bespreek nie. Maar glo my, so tussen deur die geur van die Earl Grey tee en hawermoutkoekies slaan die onaangename klankie tog deur... 

:::Daar is boeke vol geskryf, koerante het munt geslaan deur hierdie kitaar elke dag te tokkel met menings wat voor 1967 dateer, politici het goddelike status hieroor verkry, en ander die status van brommerbollie.

:::Ons kan gevolglik ook 'n artikel skryf "Aanslag op Frans", "Aanslag op Arabies", "Aanslag op Engels" (verspaansing?), "Aanslag op Nederlands" (soos die verengelsing en verfransing van hul universiteite), "Aanslag op Duits", "Aanslag op Spaans". Wie het gesê ons kan nie neutraal wees nie? Elke spreker voel tog deesdae sy eie taal word bedreig deur die elemente daarbuite. Afrikaans kan sodoende Frans vervang as die taal van die diplomasie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 21:48, 5 Mei 2017 (UTC)

::::Hoe maklik is dit weer eens vir daardie Universiteit van oria sonder Pret in die mooi stad Tse-tse-waan om twis en tweedrag in Afrikanergeledere te saai... Ek het die storie oor daai rassistiese Islamiste-ou geniet (Yussuf of so) wat die nuus oor 'n "Afrikaans-only student residence" in 'n amptelike UP-nuusbron moes lees en dan begin skree het dat daar geen "volksstaat" in 'n "demokratiese" Suid-Afrika mag wees nie. Oeps Yussuf, ''du goscherter Unsympatler du, wie man in Österreich sagt'' - die hele ding is privaat! LOL! En nou is ek ingelig dat ek tot 'n volksstaat-ensiklopedie bydra! --[[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]] ([[Gebruikerbespreking:Voyageur|kontak]]) 22:36, 6 Mei 2017 (UTC)

::::: Ek dink ook Oesjaar het 'n pouse nodig. Oesjaar, jy is enige tyd welkom om terug te keer. Jou bydraes is van onskatbare waarde. [[Gebruiker:Adriaan Joubert|Adriaan Joubert]] ([[Gebruikerbespreking:Adriaan Joubert|kontak]]) 23:33, 6 Mei 2017 (UTC)

:::::: Oesjaar is immers verwelkom! Hierdie saak gaan net oor een artikel, Oesjaar self het sowat 4&nbsp;500 geskep! Sonder hom sal ons tans omtrent 40&nbsp;000 hê. Jou mening is net by een artikel uitgestem, maar dit mak jou hele werk nie onbelangrik nie! Neem 'n pouse, geniet die vakansie en kom met nuwe krag en energie terug. Dink maar net wat ek alles hier beleef het... In [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Gebruikerbespreking%3ASpesBona&type=revision&diff=540911&oldid=522133 November 2009] sou ek my artikels met {{sl|gaan taal na}} merk. In [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Gebruikerbespreking%3AVoyageur&type=revision&diff=781412&oldid=766080 Mei 2011] het ek aansoek gedoen om artikels soos [[Bremen]] en [[Nieu-Seeland]] op ons voorblad te bring, die jare daarna weer en weer (sdert 2016 waag ek nie meer nie!). Soms dink ek my werk en idees is by sommige gebruikers hier nie welkom, nie hulpsaam of nie belangrik nie, maar ek is steeds hier en ander gebruikers hou daarvan. Vroeër het ek na elke artikel gekyk en probeer iets te verbeter. In Desember 2010 het ek elke (!) bestaande kategorie bekyk en waar nodig, vermiste taalskakels bygevoeg. Nou doen ek net wat ek wil en waarvoor ek tyd het. Ek wil nie meer elke artikel verbeter nie, dink maar net aan al die dom rekenaarvertaalde artikels. Ek geniet die tyd buite Wikipedia, maar ook binne Wikipedia. Daar is meer belangrike dinge buite Wikipedia. Ek sien nou Oesjaar is weer aktief! :) Groete. -- [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:00, 7 Mei 2017 (UTC)

:::::: Is die naam van die ou "Yusuf" belangrik of sy geloof, sy herkoms? Wat van die geval dat sy naam Steve, Zweli of Raj is? Dink maar net aan die Moslemse [[Kaapse Maleiers]] wat Afrikaans praat en sedert die 17de eeu aan die Kaap leef! Groete. -- [[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:00, 7 Mei 2017 (UTC)

:::::::Hy misbruik sy godsdiens en etniese afkoms om Afrikaanses uit te sluit. Hy kan homself ewe goed bekeer tot verligte Christendom en die gebruik van Afrikaans as amps- en onderwystaal - so word ons "meer inklusief". Sodra hy sy veldtog teen Europese waardes in die algemeen en Afrikaans in die besonder staak, mag hy glo of aanbid wat hy wil. --[[Gebruiker:Voyageur|Voyageur]] ([[Gebruikerbespreking:Voyageur|kontak]]) 09:53, 7 Mei 2017 (UTC)

:::::::: Hi Oesjaar, ek spring nou bietjie laat hier in, maar wil net ook sê: eerstens, jy is my hero op die Wiki, moet asb. nie bedank nie. Dan, my opinie: ek dink mens mag maar artikels skryf oor UP koshuise. Dit is immers iets wat belangrik en bekend is. As dit nou 'n artikel was oor 'n spaza-shop in Ibazelo, nou ja, dan is jy reg, maar 'n koshuis by 'n belangrike inrigting, nou ja, dis 'n ander storie, veral as dit nuuswaardig is soos diê een. En vir mense wat nog lewe, nou ja, dis ook vir my belangrik, veral Karin Zoid en Refentse. Eish man, kom ons beweeg aan, let it be, laat dit daar, ons het jou baie nodig hier op die Wiki. [[Gebruiker:Ossewa|Ossewa]] ([[Gebruikerbespreking:Ossewa|kontak]]) 18:21, 17 Mei 2017 (UTC)

== Dele van die Visuele Teksverwerker is nog nie vertaal nie ==

Ek het vanaand voorlopig op twee gevalle afgekom.[http://imgur.com/9ZNbSCw][http://imgur.com/w6d641u] As ek meer gevalle raaksien, sal ek melding daarvan maak. [[Gebruiker:Die Tweede Trek|Die Tweede Trek]] ([[Gebruikerbespreking:Die Tweede Trek|kontak]]) 23:36, 7 Mei 2017 (UTC)

: Jy kan ons help om dit te vertaal op https://translatewiki.net/. Laat asb. weet as jy hulp benodig. Groete. [[Gebruiker:Naudefj|Frank]] ([[Gebruikerbespreking:Naudefj|kontak]]) 06:01, 8 Mei 2017 (UTC)
::Here is a more direct link: https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-visualeditor-0-all&language=af&filter=%21translated&action=translate . Other useful information to customise the software to your Wikipedia is available at [[:mw:Help:VisualEditor/VE as the main editor|mediawiki.org]]. Hope this helps, --[[Gebruiker:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]] ([[Gebruikerbespreking:Elitre (WMF)|kontak]]) 06:28, 12 Mei 2017 (UTC)

== Beta Feature Two Column Edit Conflict View ==
From May 9, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two_Column_Edit_Conflict_View|Two Column Edit Conflict View]] will be available as a [[mw:Special:MyLanguage/Beta Features|beta feature]] on all wikis. The Two Column Edit Conflict View is a new interface for the edit conflict resolution page. It highlights differences between the editor's and the conflicting changes to make it easy to copy and paste pieces of the text and resolve the conflict. The feature fulfils a request for a more user-friendly edit conflict resolution from the [[m:WMDE Technical Wishes|German Community’s Technical Wishlist]]. Everyone is invited to test the feature and we hope that it will serve you well! </div> [[m:user: Birgit Müller (WMDE)|Birgit Müller (WMDE)]] 14:28, 8 Mei 2017 (UTC)
<!-- Message sent by User:Birgit Müller (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_1&oldid=16712210 -->

== Editing News #1—2017 ==

''[[:m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2017/May|Read this in another language]] • [[:m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''

[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center|alt=VisualEditor]]'''Did you know?'''  
<div class="thumbcaption" style="font-size: 90%;">   

Did you know that you can review your changes visually? 

[[File:VisualEditor visual diff tool - visual diff.png|alt=Screenshot showing some changes to an article.  Most changes are highlighted with text formatting.|center|frameless|245x245px]]When you are finished editing the page, type your edit summary and then choose "{{Int:visualeditor-savedialog-label-review}}".  
In visual mode, you will see additions, removals, new links, and formatting highlighted.  Other changes, such as changing the size of an image, are described in notes on the side.


[[File:VisualEditor visual diff tool - toggle button.png|alt=Toggle button showing visual and wikitext options; visual option is selected.|center|frameless|220x220px]]


Click the toggle button to switch between visual and wikitext diffs.


[[File:VisualEditor visual diff tool - wikitext diff.png|alt=Screenshot showing the same changes, in the two-column wikitext diff display.|center|frameless|245x245px]]


The wikitext diff is the same diff tool that is used in the wikitext editors and in the page history. You can read and help translate [[:mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.
</div></div>


Since the last newsletter, the [[:mw:VisualEditor|VisualEditor Team]] has spent most of their time supporting [[:mediawikiwiki:2017_wikitext_editor|the 2017 wikitext editor mode]] which is available inside the visual editor as a Beta Feature, and adding [[:mediawikiwiki:VisualEditor/Diffs|the new visual diff tool]]. Their workboard is available [[:phab:project/board/483/|in Phabricator]].  You can find links to the work finished each week at  [[:mw:VisualEditor/Weekly triage meetings|mw:VisualEditor/Weekly triage meetings]].   Their [[:mw:VisualEditor/Current_priorities|current priorities]] are fixing bugs, supporting the 2017 wikitext editor as a [[:mw:Beta Features|beta feature]], and improving the visual diff tool.   

=== Recent changes ===
*A '''new wikitext editing mode''' is available as a Beta Feature on desktop devices.  The [[:mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] has the same toolbar as the visual editor and can use the citoid service and other modern tools.  Go to [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures]] to enable the {{Int:Visualeditor-preference-newwikitexteditor-label}}. 
* A new '''[[:mediawikiwiki:VisualEditor/Diffs|visual diff tool]]''' is available in VisualEditor's visual mode.  You can toggle between wikitext and visual diffs.  More features will be added to this later.  In the future, this tool may be integrated into other MediaWiki components. [https://phabricator.wikimedia.org/T143350]
* The team have added [[:mediawikiwiki:Editing/Projects/Columns_for_references|multi-column support for lists of footnotes]]. The <code><nowiki><references /></nowiki></code> block can automatically display long lists of references in columns on wide screens.  This makes footnotes easier to read.  You can [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projects=Cite,VisualEditor,Wikimedia-Site-requests&title=Convert%20reference%20lists%20over%20to%20`responsive`%20on%20XXwiki&priority=10&parent=159895 '''request multi-column support'''] for your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T33597]
* You can now use your web browser's function to switch typing direction in the new wikitext mode. This is particularly helpful for RTL language users like Urdu or Hebrew who have to write JavaScript or CSS. You can use Command+Shift+X or Control+Shift+X to trigger this. [https://phabricator.wikimedia.org/T153356]
* The way to switch between the visual editing mode and the wikitext editing mode is now consistent. There is a drop-down menu that shows the two options. This is now the same in desktop and mobile web editing, and inside things that embed editing, such as Flow. [https://phabricator.wikimedia.org/T116417]
* The {{Int:visualeditor-categories-tool}} item has been moved to the top of the {{Int:visualeditor-pagemenu-tooltip}} menu (from clicking on the "hamburger" icon) for quicker access. [https://phabricator.wikimedia.org/T74399] There is also now a "Templates used on this page" feature there. [https://phabricator.wikimedia.org/T149009]
* You can now create <code><nowiki><chem></nowiki></code>  tags (sometimes used as <code><nowiki><ce></nowiki></code>) for chemical formulas inside the visual editor. [https://phabricator.wikimedia.org/T153365]
* Tables can be set as collapsed or un-collapsed. [https://phabricator.wikimedia.org/T157989]
* The {{Int:visualeditor-specialcharacter-button-tooltip}} menu now includes characters for Canadian Aboriginal Syllabics and angle quotation marks (‹› and ⟨⟩) .  The team thanks the volunteer developer, [[:S:en:User:Tpt|Tpt]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T108626]
* A bug caused some section edit conflicts to blank the rest of the page.  This has been fixed.  The team are sorry for the disruption. [https://phabricator.wikimedia.org/T154217]
* There is a new keyboard shortcut for citations:  <code>Control</code>+<code>Shift</code>+<code>K</code> on a PC, or <code>Command</code>+<code>Shift</code>+<code>K</code> on a Mac.  It is based on the keyboard shortcut for making links, which is <code>Control</code>+<code>K</code> or <code>Command</code>+<code>K</code> respectively. [https://phabricator.wikimedia.org/T99299]

=== Future changes ===
* The team is working on a syntax highlighting tool.  It will highlight matching pairs of <code><nowiki><ref></nowiki></code> tags and other types of wikitext syntax.  You will be able to turn it on and off.  It will first become available in VisualEditor's built-in wikitext mode, maybe late in 2017. [https://phabricator.wikimedia.org/T101246]
* The kind of button used to {{Int:Showpreview}}, {{Int:showdiff}}, and finish an edit will change in all WMF-supported wikitext editors.  The new buttons will use [[Mw:OOjs UI|OOjs UI]].  The buttons will be larger, brighter, and easier to read.  The labels will remain the same.  You can test the new button by editing a page and adding <code>&ooui=1</code> to the end of the URL, like this:  https://www.mediawiki.org/wiki/Project:Sandbox?action=edit&ooui=1  The old appearance will no longer be possible, even with local CSS changes.  [https://phabricator.wikimedia.org/T162849]
* The [[:mediawikiwiki:File:Edit_toolbar_-_2.png|outdated 2006 wikitext editor]] will be removed later this year.  It is used by approximately 0.03% of active editors.  See [[:mw:Editor|a list of editing tools on mediawiki.org]] if you are uncertain which one you use.  [https://phabricator.wikimedia.org/T30856]
*If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&action=edit&section=new contact us] directly, so that we can notify you when the next issue is ready. {{int:Feedback-thanks-title}}

—[[:mw:User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]]
</div> 18:05, 12 Mei 2017 (UTC)
<!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=16160401 -->

== Hoekom is hier so min artikels? ==

Hier is minder as 50,000 artikels vergeleke met die [[Nederlandse Wikipedia]] wat meer as 1 miljoen het. Hoekom? [[Gebruiker:Eendag op &#39;n reëndag|Eendag op &#39;n reëndag]] ([[Gebruikerbespreking:Eendag op &#39;n reëndag|kontak]]) 13:46, 15 Mei 2017 (UTC)

:Elkeen van daardie 44 000 artikels is deur 'n gebruiker met die hand geskryf of vertaal uit 'n ander Westerse taal, en op die oomblik het ons net sowat 12 werklik aktiewe bydraers by die af:wiki. Ons totale gebruikers ooit staan op 87 775. 

:Gaan kyk na die gebruikerstatistiek, soos hoeveel mense bydra op die Nederlandse Wikipedia (839 055), dan sal jy verstaan hoekom hulle al meer as 1 miljoen artikels het. Groete tuis, --[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] ([[Gebruikerbespreking:Aliwal2012|kontak]]) 14:04, 15 Mei 2017 (UTC)

:: Ek wil [http://www.etranslator.ro/nl/nederlands-afrikaans-online-vertaler.php] gebruik om artikels uit Nederlands te vertaal. Mag ek maar? Die gehalte van die resultate lyk vir my sover aanvaarbaar. Dit verg bloot oppervlakkige proeflees. [[Gebruiker:Eendag op &#39;n reëndag|Eendag op &#39;n reëndag]] ([[Gebruikerbespreking:Eendag op &#39;n reëndag|kontak]]) 14:08, 15 Mei 2017 (UTC)

'''Eendag op 'n reëndag''', hartlik welkom by ons Wikipedia. Ek hoop jy voel klaar tuis hier.

Ek wag al so lank vir hierdie vraag. Ek moet heldersiende wees.

Want ek het trouens gister vir 'n bydraer geskryf wat die stand van sake is. Tik asseblief "Gebruikerbespreking:Voyageur" by die soekhoekie in, druk Enter, en blaai tot doer onder. Jy kan die ander gesprekke ook lees, dit raak nogal baie filosofies en esoteries.

1. '''Niemand weet dit bestaan nie.''' Es existiert nicht. Onbekend is onbemind. Ek self het heel toevallig op die Afrikaanse weergawe afgekom in 2009 toe ek 'n taalskakel geklik het. Ek was glad nie beïndruk nie, en besluit: laat ek aansluit en my steentjie bydra. Die meeste mense daarbuite google (AWS vereis werkwoord moet kleinletter hê) 'n vraag. Kry hulle 'n soekresultaat in Afrikaans, is dit 'n bonus.

2. Ons is hoogstens 6 tot maksimum 9 of 12 hoogs aktiewe gebruikers (van 100 en meer wysigings, dêm, Aliwal het my voorgespring!), vergeleke met byvoorbeeld Duitsland se 3 000+. Onthou, die Afrikaanssprekendes is nie 80 miljoen mense nie. Nederlandssprekendes is wêreldwyd 20 miljoen mense, waarvan die meeste in 'n hoogs geïndustrialiseerde posseëlgrootte landjie bly met supervinnige en supertoeganklike internet. 

Miskien sal jy belangstel in ons groei [https://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaAF.htm volgens tabelle wat die jare vir jou uitspel]. Fokus veral op "Wikipedians who contributed 100 times or more in this month". Aai, baie voorspelbaar, nè?

Die vraag is waarom klein landjies soos Swede, Denemarke en Noorweë so goed vaar. Vaar hulle werklik so goed? Daar is ook die Sweedse en Nederlandse Wikipedias wat in die verlede (en selfs vandag nog) hordes eensin-artikels skep met robotte. Ons praat van 1 miljoen artikels. Moet dus jou nie laat bluf deur getalle nie.

3. Die meeste Suid-Afrikaanse gebruikers maak gebruik van selfone (derdewêreldland), soos ons besoekerstatistiek wys by [https://tools.wmflabs.org/topviews/?project=af.wikipedia.org&platform=all-access&date=yesterday&excludes= Topviews]. Klik op "mobile". Die mobiele Wikipedia maak dit amper onmoontlik om enige bydrae te maak. Terloops, jy sal ook sien selfs die belangrikste artikels se besoekergetalle is laag vergeleke met die Nederlandse Wikipedia en veral die Engelse s'n. Selfs die Franse Wikipedia, 'n wêreldtaal, se besoektal is die helfte van die Duitsers s'n. Party lande is net meer welvarender as ander. En verder weet jy is die internet in Suid-Afrika buitensporig duur. Doen jouself 'n guns en vergelyk maar die Afrikaanse soekresultate by Google Trends met die Engelse soekresultate - wat kry jy?

Ook kan jy gaan kyk na https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryAF.htm, en vergelyk dit gerus met 'n Duitse dialek soos [https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryALS.htm Alemannies] en [https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryBAR.htm Beiers] met min of meer dieselfde aantal sprekers as Afrikaans. Wie vaar die beste, lei jy af? 

Selfs die hele Suid-Afrikaanse Wikipediasoektogte in elke taal is buitensporig minder as die res van die wêreld, kyk selfs na Engels met 'n skamele 44 000 bladtrekke per uur - [https://stats.wikimedia.org/wikimedia/squids/SquidReportPageViewsPerCountryBreakdownHuge.htm kyk hier]. Verwag dus 'n wonderwerk as die aantal artikels soortgelyk aan Nederland s'n moet lyk. Om te lees is een ding, om by te dra 'n ander.

Maar moenie kom kommer nie, jy kan ook [https://stats.wikimedia.org/EN/Sitemap.htm by Wikipedia Statistics kyk] hoe lyk die res van die wêreld s'n. Jy sal uitvind Afrikaans is 'n inheemse taal uit Afrika wat tot dusver die beste vorder, hoewel Egiptiese Arabies binnekort daardie posisie gaan inneem, omdat ons van 76 miljoen mense praat wat die taal moontlik magtig is.

Soos Aliwal gesê het (ek gee maar net vir Reëndag die bewyse, hoor), het meer as 87 781 mense van regoor die wêreld by [https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Statistiek die Afrikaanse Wikipedia al registreer], of een keer 'n artikel begin of gewysig, maar weet nie wat om te doen nie. 

'''4. Ons het regtig 'n tekort aan bronne.'''

Kennis en inligting val nie uit die lug nie. As jy so dink, drink 'n eenhoring tans in jou badkamer water - gaan kyk gou.

Verkies jy om artikels uit ander tale te vertaal, of om jou eie navorsing te doen, of beide? Persoonlik verkies ek laasgenoemde opsie - dieselfde as Voyageur. Morné baan weer sy eie weg oop met die kerkgeskiedenis (om sy eie navorsing te doen), wat ek verwelkom. As mense agterkom die inligting verskil van die Engelse Wikipedia s'n, sal hul meer geneig wees om daardie webwerf ter aanvulling te besoek. Andersins vertaal ek uit vreemde akademiese tale, wat ander gesigspunte bied, aangesien die meerderheid Suid-Afrikaners nie vlot in 'n taal soos Frans (wat ek nou eers leer)/Duits (wat ek goed kan lees)/Russies (waarin ek nie meer belangstel nie) en selfs, wil jy glo, Nederlands kan lees nie. Dié rede geld presies as die vorige: verskillende inligting = groter toename van nie-Afrikaanse sprekers wat Afrikaanse bronne besoek.

Die meerderheid verkies om Engelse artikels te vertaal, bloot omdat dit vinniger is, die bronne ''hopelik'' reeds nagegaan is, meer lesers meer kritiek oor die Engelse bladinligting lug, ens. Party gebruikers wil net die werk wat op die Engelse Wikipedia is kant en klaar vertaal hê, sodat die leser dit nie hoef te doen nie. Tyd word sodoende bespaar.

Die probleem wat toenemend sy kop egter uitsteek is die openlike vyandigheid teenoor die Afrikaanse kultuur (segswyses, idiome, sinsnedes, herkoms, ens.), maar ook die letterlike vertalings, "lost in translation" of [[Hineininterpretierung]]. Dikwels word artikels "klakkeloos" vertaal sonder om die Afrikaanse leser hoegenaamd in ag te neem, die bronteks word foutief interpreteer, asof ons deel is van die Amerikaanse/Engelse/Australiese/Kanadese kultuur. Een voorbeeld is, moet ek ongelukkig nou aanhaal -  [[nepotisme]]. Daar is byvoorbeeld nêrens gestel hoe hierdie woord in Afrikaans beland het via Nederlands/Duits/Frans nie. Wel hoe dit in Engels beland het, want jy raadpleeg mos 'n Engelse woordeboek. So kry mens ook by [[Dene]] en [[Deens]] die absurde aanstuuronderskrifte wat mens by ''Danish (people)'' en ''Danish (language)'' sal vind. Die Afrikaanse woorde onderskei immers tussen die volk en taal!

As jy wel gestel het of jy jou eie navorsing doen, wat gebruik jy wat vir ander mense ook toeganklik is?

Ek maak ten eerste gebruik van Archive.org. Dit werk vinniger as die Google Books se gratis beskikbare bronne waarvoor jy elke keer 'n hinderlike eCaptcha moet antwoord. Ek maak ook van verskeie Universiteite se databanke gebruik (ek moet trouens meer van Duitse en Nederlandse universiteite gebruik maak), etymologiebank.nl, dbnl.nl, NWU se "Africana", Unisa se "Africana", ens. Dikwels sal Google Scholar hier veel vinniger werk. Ek maak gebruik van die Wes-Kaapse [[biblioteek]] (by hierdie blad kry jy die skakels) om gedrukte kopieë in die hande te kry. Ek besoek die Wes-Kaapse Owerheid se ''Kaapse bibliotekaris/Cape Librarian''-webwerf. Ek probeer waar moontlik nie resensies en replieke te weier nie, selfs nie eens poniekoerante s'n nie, maar stip hulle chronologies onder mekaar. Die leser moet maar self besluit wat hy daarmee wil maak. In die biblioteke sal jy ook dikwels tydskrifte kry soos ''DeKat'' of verskeie dagblaaie waardeur jy vinnig kan blaai, veral as jy vooraf die titelname en uitgawenommer ken, soos jy natuurlik in die bibliografie van boeke sal vind. ''DeKat'' en die ATKV se ''Taalgenoot'' het soms juweelstukkies wat ensiklopedies geweldig relevant is - soos verkope by die rolprentloket, rondom oorklanking, rondom vertalings, rondom boekverkope. Harde, konkrete feite. Alles gaan natuurlik afhang hoe kundig die skrywer of die persoon is met wie 'n onderhoud gevoer word. En die vrae wat gestel word.

Tans het ek nog toegang tot Sabinet se vaktydskrifartikels (agter slot en grendel vir diegene wat geen universiteitstudent is nie), om nou my eie vraag te omseil, hoewel ek dink my uurglas daar uitloop - ek is immers nie meer student nie. Ek besoek ook sekere "biblioteekwebwerwe" om veral buitelandse bronne in die hande te kry. Daar is wel vaktydskrifte wat gratis en toeganklik is soos ''Literator'', die ''Suid-Afrikaanse Mediese Joernaal'' ens.

En verder is die Afrikaanse kwaliteitmedia ook vir die meeste sprekers agter slot en grendel - Afrikaans is 'n taal wat geld kos. Dit is die taal vir die '''superkapitalis'''. $$$$$$$. As jy die Susterkoerante se argief wil hê, moet jy of 'n universiteitstudent wees (wat via Sabinet artikels kan bykom), of Netwerk24 betaal. Jou keuse. Die res van die Afrikaanse populêre media word op neergesien (wel, dis 'n feit).

As jy vertaal, watter hulpmiddele gebruik jy?

Ek wil jou net daarop wys dat die laaste lywige vreemdtalige woordeboek, as jy Engels ignoreer, in 1983 laas geskrywe en op groot skaal uitgegee is. Dit was die Duitse woordeboek. Jy kan meer gaan lees by [[Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke]]. Baie insiggewend. Die Japannese woordeboek vorder wel - maar hoeveel mense ken jy wat Japannees in hul slaap kan opsê?

Ek voel selfs die jongste Engels-Afrikaanse tweetalige woordeboeke is eintlik verouderd en ontoereikend, omdat daar geen vakgerigte woordeskat is in byvoorbeeld die gevorderde taalkunde nie, byvoorbeeld ''sametrekkingsteken'' wat mens maar uit die Latyn moet raai. Laat staan nog as mens die Engelse koninkryk verlaat! Dan moet jy maar 'n Frans-Hollandse woordeboek nadertrek, of by Archive.org gaan aftrek, want om van Frans na Engels na Afrikaans oor te vertaal is 'n omslagtige proses. En gou besef jy ook hoe belangrik 'n ordentlike woordeboek is: Uit Frans word ''professions intermédiaires'' in Engels as ''intermediary professions'' vertaal. Het jy enige idee wat dit beteken? Nee. Dit is niksseggend. Gebruik jy 'n Nederlandse woordeboek (linguee.nl) is jy veel nader aan die waarheid: tegniese beroepe. Reguit geskryf. Die aansien van onderwysers is in Frankryk vandag nog hoog, maar beslis minder hier in Suid-Afrika. Hierdie Franse indeling is vir my geweldig agterhaald uit die Victoriaanse tydperk, want ons almal weet die tegniese ou se waarde het juis vandag sterker geword soos die massa-emigrasie en kundigheidsverlies in Suid-Afrika toegeneem het. Ook het tegnologie 'n enorme alledaagse rol begin vervul. Jy kan nie die twee wêrelde ''hoegenaamd'' met mekaar vergelyk nie.

''Pharos'' se ''Nuwe Woorde'' (1999) help soms om die 1990's se taalgebruik vas te gryp, hoewel dit eintlik baie klewerig aan die Engels is. Ek versamel vakwoordeboeke by die hope - verouderd en splinternuut. Die ouer [[WAT]] het onder andere nog gekyk na taalbegrippe vir Latynstudente, wat by die nuwe weergawes heeltemal verwaarloos is, net soos Hebreeuse terminologie wat in die eerste Afrikaanse Bybels en teologie genoem word ook verwaarloos is. Laat staan nog Arabies en Sanskrit. Die plantname wat orals oorvleuel met talle spesies is 'n probleem wat reeds in ''Afrikaanse etimologieë'' van 1967 bespreek is - en nog is die probleem nie uitgeklaar nie.

Ek word so te sê gedwing om na die Duitse en Nederlandse bronne te kyk. Die Franse bronne is self ook goed. Deense, Sweedse en Noorse bronne het dikwels betaalmure op, hoewel die verhandelings wissel tussen ruim omvattend tot 'n bekrompe uitsig. Baie Duitse bronne is weer gratis, maar baie afgestudeerde studente ''verkoop'' hulle verhandelings, referate en proefskrifte, wat die vloei van die inligting vertraag. Ek versamel ook terminologie en sinsbou uit sekondêre bronne soos horingou studiegidse of leerboekies. Die Frans-Engelse Google Translate is nogal verbasend puik, hoewel ek tog linguee.fr en linguee.nl en linguee.de sal inspan ter kontrolering. Hier het jy reeds voorbeelde van vertaalde tekste uit die Europese Unie. En verder is daar mos Wikipediagebruikers wat gewillig of langtand sal instem om my vertaling te proeflees - as hulle kennis op hierdie gebied het. As niemand bereidwillig is nie, is daar altyd die kontakte by ander Wikipedias wat meer as bereid is om 'n outjie uit 'n derdewêreldland te help.

Ek maak egter selde, indien ooit, gebruik van die vergelyking van literêre vertalings, soos ''Tirza'' in Nederlands en Afrikaans. 

Het jy nog enige vrae?

O ja, jy kan maar na hartelus uit die Nederlandse Wikipedia vertaal, hoor. Soos jy sal uit die [https://stats.wikimedia.org/wikimedia/squids/SquidReportPageViewsPerCountryBreakdownHuge.htm Statistiekblad] sal agterkom, lees niemand in Suid-Afrika die Nederlandse blaaie nie. Trouens, selfs in Nederland se kroonjuweel, Indonesië, het Nederlands heeltemal ophou bestaan. Daar is geen belangstelling nie. Buitekant Europa en Amerika het Afrikaans reggekry wat Nederlands eenvoudig nie kon nie. Maar pas tog op vir [[Valse vriende]]. Hulle is betreklik volop. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:31, 15 Mei 2017 (UTC)

:Dankie vir hierdie verklarings Suidpunt. Sien sake nou baie duideliker. Elke bydraer tot Afrikaanse wikipedia inderdaad onvervangbaar. Minder as 'n dosyn aktiewe gebruikers, kan jy glo. En sommige daarvan is mense wat vir Afrikaans omgee, en dit nie as moedertaal het nie. Ek sien nou en dan dames wat ook bydra. Baie verfrissend om hulle bydraes te sien. Miskien het ons mense ook 'n probleem met die creative commons lisensie, verstaan dit nie, of het nie waardering daarvoor nie. Onkunde ja, minagting van kennis en intellektuele ingesteldheid ja, en sommige mense lees nie eens nie, of lees facebook. Ek verwonder my nog dat meer onderwysers en opvoeders nie bydra nie. Hulle kan tog artikels opstel wat vir hulle leerlinge besonder nuttig sal wees. Ook as hierdie mense aftree behoort dit tog 'n vervullende tydverdryf te wees. 'n Terugploeg van jou taalvaardigheid, kennis en talente. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 22:04, 27 Mei 2017 (UTC)

== Prototype for editing Wikidata infoboxes on Wikipedia ==

Hello,

I’m sorry for writing in English. It’d be great if someone could translate this message if necessary.

One of the most requested features for Wikidata is to enable editing of Wikidata’s data directly from Wikipedia, so the editors can continue their workflow without switching websites.

The Wikidata development team has been working on a tool to achieve this goal: '''fill and edit the Wikipedia infoboxes with information from Wikidata, directly on Wikipedia''', via the Visual Editor. 

We already [[d:Wikidata:Client editing input|asked for feedback in 2015]], and collected some interesting ideas which we [[:File:Facilitating_the_use_of_Wikidata_in_Wikimedia_projects_with_a_user-centered_design_approach.pdf|shared with you in this thesis]]. Now we would like to present to you our first prototype and collect your feedback, in order to improve and continue the development of this feature.

We present this work to you very early, so we can include your feedback before and all along the development. You are the core users of this feature, so we want to make sure that it fits your needs and editing processes.

You will find the prototype, description of the features, and a demo video, '''[[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Client editing prototype|on this page]]'''. Feel free to add any comment or feedback on the talk page. The page is currently not translated in every languages, but you can add your contribution by helping to translate it.

Unfortunately, I won’t be able to follow all the discussions on Wikipedia, so if you want to be sure that your feedback is read, please add it on the Wikidata page, in your favorite language. Thanks for your understanding.

Thanks, [[user:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]]
<!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&oldid=16766491 -->

== RevisionSlider ==

<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
[[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider|RevisionSlider]] will be available as a default feature for all users on all wikis from May 17. The RevisionSlider adds a slider view to the diff page so that you can easily move between revisions. The slider view is collapsed by default, and will load by clicking on it. It can also be turned off entirely in the user preferences. RevisionSlider has been a default feature on German, Arabic and Hebrew Wikipedia for 6 months and a beta feature on all wikis for 8 months. The feature fulfills a wish from the [[m:WMDE Technical Wishes|German Community’s Technical Wishlist]]. Thanks to everyone who tested RevisionSlider and gave valuable feedback to improve the feature! We hope that RevisionSlider will continue to serve you well in your work. </div> [[m:user:Birgit Müller (WMDE)|Birgit Müller (WMDE)]] 14:39, 16 Mei 2017 (UTC)
<!-- Message sent by User:Birgit Müller (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_1&oldid=16763498 -->

== [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2|Join the next cycle of Wikimedia movement strategy discussions (underway until June 12)]] ==

<div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">
:''[[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Cycle 2 discussions launch|Message is available for translation on Meta-Wiki]]''
[[File:Wikimedia-logo.svg||{{#switch:{{CONTENTLANG}}|ar=left|he=left|right}}||150px]]
The Wikimedia movement strategy core team and working groups have completed reviewing the more than 1800 thematic statements we received from the first discussion. They have identified [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2|5 themes that were consistent across all the conversations]] - each with their own set of sub-themes. These are not the final themes, just an initial working draft of the core concepts.

You are invited to [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Participate|join the online and offline discussions taking place]] on these 5 themes. This round of discussions will take place between now and June 12th. You can discuss as many as you like; we ask you to participate in the ones that are most (or least) important to you.

Here are the five themes, each has a page on Meta-Wiki with more information about the theme and how to participate in that theme's discussion:

* [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/Healthy, Inclusive Communities|Healthy, Inclusive Communities]]
* [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/The Augmented Age|The Augmented Age]]
* [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/A Truly Global Movement|A Truly Global Movement]]
* [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/The Most Respected Source of Knowledge|The Most Respected Source of Knowledge]]
* [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Cycle 2/Engaging in the Knowledge Ecosystem|Engaging in the Knowledge Ecosystem]]

On the [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Participate|movement strategy portal on Meta-Wiki]], you can find more information about each of these themes, their discussions, and how to participate.

''Posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] on behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation|Wikimedia Foundation]] • [[m:Special:MyLanguage/Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates/Cycle 2 discussions launch|{{int:please-translate}}]] • [[m:Talk:Strategy/Wikimedia movement/2017/Updates|Get help]]''</div> 21:09, 16 Mei 2017 (UTC)
<!-- Message sent by User:GVarnum-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Strategy/Wikimedia_movement/2017/Updates/Global_message_delivery&oldid=16773425 -->

== New notification when a page is connected to Wikidata ==

Hello all,

''({{Int:Please-translate}})''

The Wikidata development team is about to deploy a new feature on all Wikipedias. It is a new type of notification (via Echo, the notification system you see at the top right of your wiki when you are logged in), that will inform the creator of a page, when this page is connected to a Wikidata item.

You may know that [[d:Wikidata:Main page|Wikidata]] provides a centralized system for all the interwikilinks. When a new page is created, it should be connected to the corresponding Wikidata item, by modifying this Wikidata item. With this new notification, editors creating pages will be informed when another editor connects this page to Wikidata.

[[File:Screenshot Echo Wikibase notification.png]]

This feature will be deployed on May 30th on all the Wikipedias, excepting English, French and German. This feature will be disable by default for existing editors, and enabled by default for new editors.

This is the first step of the deployments, the Wikipedias and other Wikimedia projects will follow in the next months.

If you have any question, suggestion, please let me know by pinging me. You can also follow and leave a comment [[phab:T142102|on the Phabricator ticket]].

Thanks go to [[d:user:Matěj Suchánek|Matěj Suchánek]] who developed this feature! 

{{Int:Feedback-thanks-title}} [[:d:User:Lea Lacroix (WMDE)|Lea Lacroix (WMDE)]] ([[:d:User talk:Lea Lacroix (WMDE)|talk]])
<!-- Message sent by User:Lea Lacroix (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lea_Lacroix_(WMDE)/List_Wikipedias&oldid=16774958 -->