Difference between revisions 1323011 and 1594129 on astwiki

{{fusionar|Arte románico}}
El '''románicu''' foi l'estilu artísticu propiu d'[[Europa]] nos sieglos XI, XII y parte del XIII. Ye'l primer gran estilu propiamente européu, y agrupa delles carauterístiques d'estilos anteriores (d'época romana, prerrománica, bizantina, xermánica y árabe), hasta consiguir el mesmu tener un llinguaxe específicu y coherente. Xurde amás como consecuencia de la prosperidá material y de la renovación espiritual que se produz n'Europa dende l'añu [[1000]], siendo les primeres construcciones obres en [[Lumbardía]], [[Borgoña]] y [[Normandía]].

== Desenvolvimientu ==
Dende'l [[sieglu VIII]], xuna serie d'acontecimientos históricos fixeron posible la renovación y espansión de la cultura europea: la xubida al tronu de Francia de los [[Capetos]], l'afitamientu y espardimientu del cristianismu, l'entamu de la [[Reconquista]] na [[península ibérica]] y, fundamentalmente, el cimientu de les llingües romániques, son los finxos que marcaron esti resurdimientu.

Alredor del añu [[1000]], xuna espansión xeneralizada nos ámbitos económico y cultural favoreció una importante crecedera demográfica nes sociedaes occidentales, abriéndose antigües rutes de comerciu, que van facer posible los caminos de pelegrinación. Toa Europa viose invadida por una auténtica fiebre constructiva; consiguiérase formular un arte capaz de representar a tola cristiandá: el románicu. 

El términu "románicu", como conceutu que define un estilu artísticu, utilizólo [[Charles de Gerville]] per primer vegada en [[1820]] considerando con esti términu tol arte que se realiza anterior al estilu [[arte góticu|góticu]] dende la cayida del [[Imperiu romanu]]; y por analoxía al términu yá conocíu de llingües romániques, l'arte románico asocedía al arte antiguo tal que les llingües romániques yeren les socesores del [[llatín]].

Darréu, l'acepción d'arte románico foise acutando y pasó a designar l'arte desenvueltu n'Occidente ente los [[sieglu XI|sieglos XI]] y [[sieglu XII|XII]], anque inda güei siguen los discutinios pa determinar con exactitú l'amplitú d'espaciu y tiempu que toma esti estilu.

Na definición d'esti primer arte europeo, ye fundamental la reforma monacal que realizó la [[orde cluniacense]] como resultáu d'una revisión en fondura de les comunidaes benedictines. El [[monesteriu de Cluny]], fundáu nel añu [[930]], conviértese nel gran centro difusor de la reforma, algamando rápido xuna gran espansión y consiguiendo, al traviés de los sos monesterios, que l'arte románico espublizárase por tol mundu cristianu européu. Primero que la [[orde de Cluny]] capitalizara y estendiera, el románicu yá se desenvolviera n'Italia, na rexón de [[Como]]: el llamáu [[románicu lombardu]] o primer románicu, conceutu aldericáu, por cuenta de [[Puig i Cadafalch]], que s'aplica a la so estensión a los [[reinos hispanu-cristianos]], especialmente al [[románicu catalán]] y el [[románicu aragoné(contracted; show full)

Mientres la segunda metá del [[sieglu XII]] y la primer metá del [[sieglu XIII]], a midida que les soluciones arquitectóniques afítense y ameyoren, surde'l [[tardorrománicu]]. Xuna de les sos espresiones ye'l llamáu [[arte cisterciense]], que s'espande coles abadíes de la [[orde del Císter]], espresando les concepciones estétiques y espirituales de [[Bernardu de Claraval]] (ausencia de ornamentación y amenorgamientu a los elementos estructurales).

[[Categoría:Arte]]