Difference between revisions 3694549 and 3752433 on azwiki

{{qaralama-az}}
{{Tərəfli}}
[[Şəkil:Etruscan cippus warrior head.jpg|thumb|right|Etruks döyüşçüsü]]
{{Roma tarixi}}
'''Etrusklar''' qədim [[İtaliya]] xalqıdır.

Türk tarixçi [[Kazım Mirşan]] etdiyi təhlil ilə Etrüsk yazısını və dilini deşifr etmiş və Etrüskler Türk mənşəli olduqlarını sübut etmişdir.<ref>[Prototürkçe Yazıtlar,Ankara,1970]</ref>

(contracted; show full) üç nəsildir ki, Toskanada yaşayan insanların DNT nümunələri İtaliya və Balkanlarda yaşayanlardan çox Lidiya ərazisində yaşayanların DNT nümunələrinə yaxındır. Professorun fikrinə görə, Bodrumda doğulan məşhur tarixçi Herodotun nəzəriyyəsi doğru ola bilər. Herodot etrüsklülərin qıtlıq üzündən Anadoludan İtalyaya köçdüklərini yazıb. Prof. Piazza 30 etrüsk qəbrindən götürülmüş DNT nümunələrinin daha əvvəl Ferrara universitetində araşdırıldığını və onun nəticələrinə yaxın bir nəticə hasil olduğunu vurğulayıb.
  

Qeyd edək ki, Roma şəhərinin əsasını qoyan Romul və Remin də etrüsk nəslindən gəldiyi bildirilir. Vergilinin qədim Roma tarixindən bəhs "Eneida" əsərində milliyyətcə etrüsk olan Romul və Remin troyalı Eneyin törəmələri olduğu bildirilir. Romanın məşhur Qay ailəsi də özlərini troyalı Eneyin nəslindən olduğunu iddia edib. Roma imperatoru Qay Yuli Sezar senatda ilk çıxışında "Mən əsilzadəyəm, troyalı Eneyin nəslindənəm" deyərək özünü təqdim edib. Qədim etrüsk əfsanəsinə görə, Eneyin törəmələri olan Romul və Rem sahibsiz qaldıqda dişi canavar onları əmizdirərək böyüdüb. Daha sonra onlar Roma şəhərinin əsasını qoyublar. Bu baxımdan etrüsklər türklərin Qayı boyunun, monqolların Qiyat soyunun bozqurd ana əfsanəsinə uyğun mifolgiyaya malik olublar. Etrüskləri türklərlə bağlayan başqa bir oxşarlıq isə eyni əlifbadan, yəni Orxon-Yenisey abidələrinin yazıldığı runa əlifbasından istifadə etmələridir. Latınlar Romanı işğal edənə kimi etrüsklər yalnız runa yazılarından istifadə ediblər. Lakin rəsmi İtaliya etrüsklərin mətnlərinin Orxon – Yenisey əlifbasından istifadə edilərək oxunmasının əlyehinədir. Hazırda 5 mindən çox sözə malik etrüsk mətnlərinin olmasına baxmayaraq İtaliyanın rəsmi elmi dairələri yalnız 30-a yaxın etrüsk sözünün mənasının açıldığını bildirirlər. Latın dilində işlədilən bu sözlərin də əksəriyyəti türkcədir, "klan" oğlan, "konsul" qonşu kimi qarşılıqlara malikdir.

⏎
⏎
== Əlifba ==

{| border="0" cellpadding="2" rules="all" style="border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; text-align: center;"
|+ [[Şəkil:Masiliana tablet.svg]]
|- bgcolor="#cccccc"
! Etrusk<br />archaïque || Etrusk<br />classique || Équivalent<br />yunan || Équivalent<br />latın || Prononciation
|-
| [[Şəkil:EtruscanA-01.svg|15px|A]] || [[Şəkil:EtruscanA-01.svg|15px|A]] || [[Şəkil:Greek uc alpha.svg|15px|Alpha]] || A || [a]
(contracted; show full)| <font size=3>Φ</font> || <font size=3>Φ</font> || [[Şəkil:Greek uc phi.png|15px|Phi]] || &nbsp; || [phi]
|-
| <font size=3>Ψ</font> || <font size=3>Ψ</font> || [[Şəkil:Greek uc psi.png|15px|Psi]] || &nbsp; || [khi]
|-
| &nbsp; || [[Şəkil:EtruscanF-02.png|15px|]] || &nbsp; || F || [f], [fh]
|}


⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
[[Şəkil:Lupa romana.jpeg|thumb|250px|Etrusk mitosu]]

== Xarici keçidlər ==
* [https://yadi.sk/i/MJybEvi9jb2tH Adile Ayda. Etrüskler Türk mü idi (1974)]
* [https://yadi.sk/i/MWXeLnKrjbSJm Adile Ayda. Türklerin İlk Ataları (1987)]
* http://anspress.com/index.php?nid=22563
* http://web.unife.it/progetti/genetica/Guido/
* http://www.pnas.org/cgi/content/abstract/0509718103v1
* http://www.nytimes.com/2007/04/03/science/03etruscan.html
* http://www.sciencedaily.com/releases/2006/05/060526065706.htm
* [http://boxca.com/files/5/70vs9z4vb5uz55/Bitik-Etrusk.pdf Firudin Ağasıoğlu Cəlilovun "Etrusk-Türk bağı" kitabının elektron variantı]
*  Philipp Ammon: ''Ruma Rasna – Die etruskischen Wurzeln Roms''. http://www.academia.edu/28000848/Ruma_Rasna_Die_etruskischen_Wurzeln_Roms

== İstinadlar ==
<references/>

{{Türk xalqları}}

[[Kateqoriya:Türk xalqları]]
[[Kateqoriya:Qədim türk tayfaları]]
[[Kateqoriya:Qədim mədəniyyətlər]]
[[Kateqoriya:İtaliya xalqları]]