Difference between revisions 1227606 and 1228746 on bewiki

{{значэнні|Беларусь}}
{{Дзяржава
 |Беларуская назва        = Рэспубліка Беларусь
 |Арыгінальная назва   = 
 |Родны склон       = Беларусі
 |Герб                    = Coat of arms of Belarus.svg
 |Сцяг                   = Flag of Belarus.svg
 |Назва гімна          = Мы, беларусы  
(contracted; show full)

У [[1945]] г. Беларусь стала адной з краін-заснавальніц [[Арганізацыя Аб'яднаных Нацый|Арганізацыі Аб'яднаных Нацый]]. Рашэнні па ўсіх пытаннях беларуская дэлегацыя ўзгадняла з усесаюзнымі прадстаўнікамі.

У [[1986]] г. на мяжы Беларусі і Украіны адбылася [[Чарнобыльская катастрофа]], у выніку якой адбылося радыяцыйнае забруджанне значнай часткі тэрыторыі Беларусі.

=== Незалежная Беларусь ===

{{пішу}}⏎
[[27 ліпеня]] [[1990]] года была прынята [[Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Беларускай ССР]]. У [[1991]] СССР спыніў існаванне, [[БССР]] была абвешчаная Рэспублікай Беларусь, што існуе і зараз.

У [[1994]] г. прынятая [[Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь]], адбыліся першыя прэзідэнцкія выбары. ⏎
⏎
[[13 красавіка]] [[1995]] г. Вярхоўны Савет XII-га склікання  зацвердзіў правядзенне рэыерэндуму і прызначыў яго на 14 мая 1995 г. У той жа час ідэя рэферэндуму выклікала непаразуменне з боку асобнага грамадства.ю некаторых грамадскіх і палітычных арганізацый, часткі дэпутатаў Вярхоўнага Савета. 6 мая 1995 г. Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны выступіла са зваротам да насельніцтва, падкрэсліваючы, што пытанне аб мове не можа выносіцца на рэферэндум.<ref>Народная газета. — 1995. — № . — 6 мая. —С.</ref>

[[14 мая]] [[1995]] г. адбыўся рэспубліканскі рэферэндум. Удзел у галасаванні прынялі 64,8% выбаршчыкаў. Па ўсіх пытаннях Прэзідэнт атрымаў большасць галасоў. Адначаасова з рэферэндумам праходзілі выбары ў Вярхоўны Савет XIII-га склікання. Аднак у выніку нізкай яўкі выбаршчыкаў за два туры было абрана толькі 119 дэпутатаў, у той час як для правамоцнага складу новага Вярхоўнага Савета патрабавалася  не меней 174 дэпутатаў (што складала 2/3 ад поўнага складу ў 260 чал.). Такім чынам, атрымалася, што новы склад парламента не быў абраны. Склалася палітычная сітуацыя, якая паралізавала дзейнасць заканадаўчай улады.

Пытанне было вырашана восенню [[1995]] г. пасля таго, як каля 100 дэпутатаў Вярхоўнага Савета XII-га склікання сабраліся на вераснёўскую сесію, паколькі згодна з артыкулам 91 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь 1994 г. паўнамоцтвы Вярхоўнага Савета захоўваліся да адкрыцця першай сесіі Вярхоўнага Савета новага склікання. [[11 кастрычніка]] Канстытуцыйны Суд пацвердзіў паўнамоцтвы Вярхоўнага Савета XII-склікання.

[[10 студзеня]] [[1996]] г. Прэзідэнт накіраваў у Вярхоўны Савет праект закону «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у Канстытуцыю»<ref>Игнатищев, Р. Учись видеть ложь. — Мн. — Могилев, 1997. — С. 41.</ref> Аднак жаданне Прэзідэнта змяніць Асноўны Закон не знайшло падтрымкі ў парламенце і праект быў адхілены. [[8 жніўня]] [[А. Р. Лукашэнка]] накіраваў у Вярхоўны Савет ініцыятыву аб правядзенні другога Усенароднага рэферэндуму.

[[4 лістапада]] [[1996]] г. Канстытуцыйны Суд Рэспублікі Беларусь, усе рашэнні якога, паводле закона, з'яўляюцца абавязковымі і перагляду не падлягаюць, прыняў рашэнне аб неадпаведнасці артыкулу 78 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь, у якім засведчана, што парадак правядзення рэспубліканскіх рэферэндумаў вызначаецца законам. На той момант у краіне законам не прадугледжваўся парадак змянення і дапаўнення Канстытуцыі праз рэферэндум. Такім правам быў надзелены выключна Вярхоўны Савет. Пасля гэтага вярхоўны Савет прыняў чарговую пастанову аб вынясенні на абавязковы рэферэндум толькі двух пытанняў — аб пераносе Дня незалежнасці і аб выбарах кіраўнікоў мясцовых адміністрацый.

Нягледзячы на рашэнне Канстытуцыйнага Суда, [[А. Р. Лукашэнка]] ў парушэнне Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь і Закона «Аб народным галасаванні (рэферэндуме) у Рэспубліцы Беларусь» выдаў [[5 лістапада]] 1996 г. Указ № 455, у якім сам вызначыў парадак уступлення ў сілу рашэнняў рэспубліканскіх рэферэндумаў аб змяненні і дапаўненні Канстытуцыі, а [[7 лістапада]] быў выдадзены ўказ № 459 «Аб забеспячэнні канстытуцыйнага права грамадзян на ўдзел у рэферэндуме», згодна з якім характар рэферэндуму вызначаўся як абавязковы, а яго рашэнні канчатковымі.

[[11 лістапада]] [[1996]] г. старшыня ЦВК [[В. Ганчар]] заявіў, што камісія не будзе выконваць прэзідэнцкі ўказ ад 7 лістапада і праводзіць рэферэндум па пытаннях, якія датычыліся новых рэдакцый канстытуцыйных праектаў.

У [[1994]] г. [[Прэзідэнт]]ам быў абраны [[Аляксандр Лукашэнка]]. Ён захаваў за сабой пасаду Прэзідэнта па выніках выбараў у [[2001]], у [[2006]] і ў [[2010]] годзе.

== Геаграфія ==
{{main|Геаграфія Беларусі}}
=== Геаграфічнае становішча ===
[[Выява:Belarus satellite image MODIS Terra true color 2010-06-29.jpg|thumb|Касмічны здымак Беларусі, спадарожнік [[Тэра, спадарожнік|MODIS Terra]], 29 чэрвеня 2010 года]]
(contracted; show full)[[xmf:ბელარუსი]]
[[yi:בעלארוס]]
[[yo:Bẹ̀lárùs]]
[[zea:Wit-Rusland]]
[[zh:白俄罗斯]]
[[zh-min-nan:Belarus]]
[[zh-yue:白俄羅斯]]
[[zu:IBelarusi]]