Difference between revisions 15464 and 15467 on eowikisource

{{Paĝokapo
 | titolo      = Ne mortigu
 | aŭtoro     = Lev Nikolaeviĉ Tolstoj
 | tradukinto  = Vikifontaro
}}

{{titolo|Ne mortigu}}

(contracted; show full)dita per entuziasma "Hoĥ!" kaj ne estos komentata de la gazetaro de la tutmondo kvazaŭ ĝi estis io tre grava? Kiam li diras ke, laŭ lia ordono, soldatoj estu pretaj mortigi siajn proprajn patrojn - "Hura!" Kiam li diras ke la armeo ne prenu malliberulojn en Ĥinujo, sed buĉu ĉiujn, oni ne metas lin en frenezejon, sed homoj krias "Hura!" kaj ekveturas Ĥinujen por plenumi liajn ordonojn. Aŭ Nikolao la 2-a (homo laŭnature modesta) komencas regni anoncante al respektataj maljunuloj
, kiuj esprimis deziron esti permesataj diskuti siajn proprajn aferojn, ke tiaj ideoj de memregno estis "sensencaj sonĝoj" - kaj la organoj de la gazetaro kiun li vidas kaj la homoj kiujn li renkontas, laŭdas lin pro tio. Li proponas infanecan, folan, kaj hipokritan projekton de universala paco, samtempe ordonante pliigon en la armeo - kaj ne estas limoj de la laŭdoj de lia saĝeco kaj solideco. Tute senbezone li malsaĝe kaj senkompate insultas kaj subpremas tutan nacion, la finnojn, kaj denove aŭdas nenion krom laŭdo. Finfine, li aranĝas la ĥinan buĉadon - aĉega en sia maljusteco, krueleco kaj malkongrua je liaj pacprojektoj - kaj el ĉiuj flankoj homoj aplaŭdas lin, kiel venkinto kaj daŭranto de l' pacpolitiko de lia patro.

Kio ja okazas en la kapoj kaj koroj de ĉi tiuj homoj?

So it is not the Alexanders and Humberts, nor the Wilhelms, Nicholases, and Chamberlains- though they decree these oppressions of the nations and these wars- who are really the most guilty of these sins, but it is rather those who place and support them in the position of arbiters over the lives of their fellow-men. And, therefore, the thing to do is not to kill Alexanders, Nicholases, Wilhelms, and Humberts, but to cease to support the arrangement of society of which they are a result. And what supports the present order of society is the selfishness and stupefaction of the people, who sell their freedom and honour for insignificant material advantages.

People who stand on the lowest rung of the ladder - partly as aHomoj kiuj staras ĉe la plej malalta ŝtupo de la ŝtupetaro - parte pro reszult of being stupefied by ao de stultigo per patriotic anda kaj pseuŭdo-religiousa education, and partly for the sake ofkado, kaj parte pro personalj advantagesĝoj - cede their freedom and sense ofas siajn liberecon kaj senton de huoman dignity at the bidding of these who stand above.

In them ando laŭ la ordonoj de tiuj kiuj staras pli supre kaj offer themas ilin materialjn advantagesĝojn. IEn thela same way - in ca maniero - kiel konsequkvence of stupefaction, and chiefly for the sake ofo de stultigo, kaj ĉefe pro advantagesĝoj - those who are a little higher up the ladder cede their freedom and iuj kiuj estas iomete pli altaj ĉe la ŝtupetaro cedas siajn liberecon kaj homanly dignity, and the same thing repeats itself with those standing yet higher, and so on to the to most rung - to those who, or to him who, standing at the apex of the social cone have nothing more to obtain: for whom the only motives of action are love of power and vanity, and who are. generally so perverted and stupefied by the power of life and death which they hold over their fellow-men, and by the consequent servility and flattery of those who surround them, that, without ceasing to do evil, they feel quite assured that they are benefactors to the human raceon; sekve la tutsamaĵo ripetas kun homoj starantaj eĉ pli alte, kaj tiel plu ĝis la plej alta ŝtupo - ĝis tiuj kiuj, starante ĉe la pinto de la societa konuso, povas akiri nenion pluan, tiuj al kiuj la nuraj motivoj de agadoj estas amo de potenco kaj vaneco, kaj kiuj estas ĝenerale tiom pervertitaj kaj stultigitaj de la potenco de vivo kaj morto kiun ili tenas sur siaj samlandanoj, kaj de la sekva sklavemo kaj flatado de tiuj kiuj ĉirkaŭas ilin, ke, ne ĉesante fari malbonon, ili sentas sin tre certigitaj ke ili estas bonfarantoj al la homa raso.

It is the people who sacrifice their dignity as men for material profit that produce these men who cannot act otherwise than as they do act, and with whom it is useless to be angry for their stupid and wicked actions. To kill such men is like whipping children whom one has first spoilt.

That nations should not be oppressed, and that there should be none of these useless wars, and that men may not be indignant with those who seem to cause these evils, and may not kill them- it seems that only a very small thing is necessary. It is necessary that men should understand things as they are, should call them by their right names, and shoul⏎
⏎
d know that an army is an instrument for killing, and that the enrolment and management of an army - the very things which Kings, Emperors, and Presidents occupy themselves with so self-confidently - is a preparation for murder.

If only each King, Emperor, and President understood that his work of directing armies is not an honourable and important duty, as his flatterers persuade him it is, but a bad and shameful act of preparation for murder-and if each private individual understood that the payment of taxes wherewith to hire and equip soldiers, and, above all, army-service itself, are not matters of indifference, but are bad and shameful actions by which he not only permits but participates in murder-then this power of Emperors, Kings, and Presidents, which now arouses our indignation, and which causes them to be murdered, would disappear of itself.

Sekve la Aleksandroj, Carnotoj, Humbertoj, kaj aliaj ne estu murditaj, sed oni ekspliku al ili ke ili mem estas murdantoj; ĉefe, oni ne permesu ilin mortigi la popolon; homoj rifuzu murdi laŭ iliaj ordonoj.

If people do not yet act in this way, it is only because Governments, to maintain themselves, diligently exercise a hypnotic influence upon the people. And, therefore, we may help to prevent people killing either Kings or one another, not by killing- murder only increases the hypnotism- but by arousing people from their hypnotic condition.

Kaj ĉi tion mi penadis fari per la ĉi-supraj rimarkoj.

[[en:Thou Shalt Not Kill]]
[[fr:Tu ne tueras point]]