Difference between revisions 4149070 and 4174082 on glwiki{{ligazóns internas}}⏎ {{ortografía}} {{aparato informático |nome = ZX81 |imaxe = |imaxe_nota = |imaxe2 = |imaxe2_nota = |outros_nomes = (contracted; show full) empresa de Clive Sinclair, Sinclair Radionics, foi estabelecida o 1962, e fixo o seu nome producindo unha gama ancha de produtos electrónicos baratos para o mercado amador e de entusiastas. Os seus produtos incluían amplificadores, radios, [[multímetro]]s e outros elementos xeralmente vendidos en forma de kit a entusiastas e outros afeccionados.{{sfn|Dale|1985|p=39}} A empresa entrou nun mercado novo en 1972 cando lanzou a primeira calculadora de bolso "leve", a Sinclair Executive.{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=31}} un éxito importante que a Radionics aproveitou e lanzou unha gama ancha de calculadoras de peto. A expansión subseguinte da empresa fíxoa a meirande fabricante de calculadora de Europa o 1975.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=35}} No fin dos anos 1970, con todo, a Sinclair Radionics estaba en dificultades serias, pois perdera a súa capacidade de competir eficazmente no mercado de calculadoras que fora inundado por unha nova xeración de produtos xaponeses producidos con [[Pantalla de cristal líquido|pantallas de cristal líquido]], a cal era moito máis capaz e eficiente que as calculadoras da Sinclair, que usaban LED.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=36}} Proxectos para desenvolver unha televisión de peto e o reloxo dixital resultaron en fracaso moi caro. As perdas da empresa atangueron cifras de 350,000 de [[libra esterlina|libras esterlinas]] entre 1975 e 1976, traéndoo ás marxes da bancarrota.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=39}} No mes de xullo de 1977 a Radionics foi rescatada por unha axencia estatal, a Consellería Nacional de Negocios (NEB, do inglés ''National Enterprise Board''), que a recapitalizou por medio dun préstamo, asumindo o control da 73% da empresa.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=35}} A relación de Clive Sinclair coa Consellería era conflitiva por conta de nocións contraditorias sobre que dirección a empresa tería que seguir. A empresa empezou un proxecto para desenvolver un computador doméstico, mais a Consellería quería concentrarse na rama de instrumentos do negocios, que era a única área na que había redimentos. Sinclair discordou vehementemente do que caracterizaba como unha visión "de que non había futuro nos electrónicos de consumo".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=65}} Isto e outras disputas levaron á dimisión de Sinclair da Radionics en [[xullo de 1979]].{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=66}} Mentres disputaba coa Consellería, Clive Sinclair tornouse un "salvavidas corporativo" na forma dunha empresa instrumental baixo o seu control exclusivo – Ablesdeal Ltd –, a cal foi estabelecída en 1973 e despois rebautizada Ciencia de Cambridge. Esta nova empresa tornouse o vehículo polo cal Sinclair podería perseguir os seus propios proxectos, libre da interferencia do ente estatal.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=68}} A pesar do seu éxito no mercado informático, Sinclair vía os computadores meramente como unha actividade intermediaria. Como el dixo no periódico [[Sunday Times]] de [[abril de 1985]]: "só empezamos a traballar con computadores para obter capital para o resto do negocio", especificamente o desenvolvemento da televisión de peto [[TV80]] e do vehículo eléctrico [[C5|C5,]] ambos, por fin, fracasados.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=86}} Nunha entrevista para ''[[Practical Computing]]'', Sinclair explicou: {{cita|Eu fago ordenadores porque son un bo mercado, e porque son un proxecto interesante. Eu non me sinto mal en producirlos e vendelos por diñeiro ou outra cousa, hai unha demanda para eles e tamén non fan mal, mais non penso que salvarán o mundo.<ref name="Hayman"/>}} === Precursores: MK14 e ZX80 === (contracted; show full) O primeiro computador doméstico de Sinclair era o MK14, o cal foi lanzado en forma de kit en xuño de 1978, pero estaba moi lonxe de ser un produto de masa.{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=80}} O propio nome MK, un acrónimo de "Microcomputer Kit", era indicativo das súas orixes como produto desenvolvido por e para aficcionados. O modelo non tiña pantalla mais usaba un mostrador de [[LED]] (a Science of Cambridge produciu un módulo en tarxeta que habilitaba a conexión a unha televisión de UHF); non tiña ningún chasis, consistindo dunha placa de circuíto exposto; non tiña dispositivo de almacenamento incorporado e só 256 [[byte]]s de memoria; e a entrada era por un teclado [[Código hexadecimal|hexadecimal]] con vinte posicións.<ref>[[#MK14advert|MK14 advertisement (1978)]]</ref> A pesar das limitacións, a máquina vendeu a respectable contía de 10–15,000 unidades; en comparación, o Apple II, que era moito máis caro, vendeu só 9.000 unidades nos Estados Unidos, un moito mercado ben máis grande, en 1978.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=81}}{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=61}} Este éxito convenceu Clive Sinclair que había un mercado virxe para computadores de baixo custo. Sinclair seguiu o MK14 coa produción do ZX80, na época, a computadora máis pequecha e máis barata do mundo, que foi lanzada o xaneiro de 1980, custando 99,95 libras (equivalente a 319 libras a prezos de 2009).<ref>[http://www.measuringworth.com/ MeasuringWorth.com] (Táboa de prezos finais)</ref> A empresa non conduciu absolutamente ningunha pescuda de mercado antes do lanzamento do ZX80;(contracted; show full)os. O deseño era a cara da máquina."<ref name="BBC23-4-07">[[#BBC230407|BBC News (23 de abril de 2007)]]</ref> O teclado incomún era o resultado dos cortes nos custos. Era usada unha folla de plástico na cal as teclas foron imprimidas, soprepondo un circuíto metálico que rexistrab cando unha tecla era premida. Isto evitou o gasto cun teclado do tipo de dactilógrafo, aínda que tal tipo de proxecto tivese moitos inconvenientes no uso ordinario e canto á sensibilidade.{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=90}} Dentro do chasis, había moitas máis semellanzas co ZX81. Coma o seu sucesor, utilizaba un microprocesador [[Z-80|Z-80A]] e tiña só 1 kB de memoria RAM. Posuía un intérprete de BASIC especialmente escrito nun chip de ROM dedicado e podería utilizar unha televisión coma monitor de vídeo. Para almacenaxe de datos usaba un gravador casete común. A diferenza principal entre as dúas máquinas estaba na programación interna, e cando o ZX81 foi lanzado, os dono do ZX80 podían actualizar os esquipamento polo simple troco da ROM.<ref name="FT 6 Mar 1981" /> O ZX80 foi un éxito inmediato, vendendo 20.000 unidades durante os primeiros nove meses.{{sfn|Dale|1985|p=97}} A Science of Cambridge producía ZX80s no índice de 9 000 por mes polo fin de 1980 e ó cabo de 18 meses do lanzamento, vendéronse 100,000 unidades.{{sfn|Dale|1985|p=102}}<ref name="FT 20 Mar 1982">[[#FT200382|Crisp (20 de marzo de 1982)]]</ref> O éxito comercial do ZX80 provocou a necesidade dun produto seguinte. A empresa foi rebautizada Sinclair Computadores en novembro de 1980, reflectindo o seu foco novo, e despois Sinclair Research en marzo de 1981.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=256}} === O caso do BBC Micro === O lanzamento do ZX81 foi catalizado en parte polo plano da [[British Broadcasting Corporation|BBC]] de producir unha serie de televisión, para 1982, con foco no fenómeno da popularización da informática e da programación. A BBC pretendía encargar un fabricante existente para facer unha máquina doméstica coa marca da BBC, que sería conectada coa serie. Cando Sinclair soubo do proxecto en decembro de 1980, escribiu á BBC informandolle que estaba para anunciar unha versión nova do ZX80, chamado de ZX81, no comezo de 1981. Remediaría algunhas deficiencias do ZX80 e sería aínda así máis barato e máis avanzado.{{sfn|Dale|1985|p=100}} Sinclair naturalmente quixo que o ZX81 fose un candidato para o contrato de BBC e fixo presión para a súa adopción. Sinalou que xa había 40.000 usuarios do ZX80 e que, durante a exhibición da serie, habería probablemente cerca de 100.000 utentes de ZX81 (o que podría ser resultado de subestimación de aproximadamente 400.000 – unha indicación de como o ZX81 xa era un éxito e superara mesmo as expectativas de Sinclair).{{sfn|Dale|1985|p=103}} Un prototipo do ZX81 foi demostrado a representantes de BBC en xaneiro de 1981, mentres a rival [[Acorn Computers]] propuxeron o seu ordenador Proton, un proxecto – do cal un prototipo non aínda existía – baseado no [[Acorn Atom]].{{sfn|Dale|1985|p=104}}{{sfn|Adamson|Kennedy|1985|p=104}} Para o desánimo de Sinclair, o contrato foi para Acorn, que lanzou a máquina o xaneiro de 1982.{{sfn|Adamson|Kennedy|1985|p=116-117}} Paul Kriwaczek, o produtor de ''[[The Computer Programme]]'', explicou as súas reservas nunha entrevista de [[marzo de 1982]] entrevista de ''[[Your Computer]]'': (contracted; show full)fa de mellorar o ZX80 reducindo o número de compoñentes e así baixar os custos. El tamén buscou axeitar algúns dos problemas máis inconvenientes do ZX80. Westwood e os seus colegas concluiron que o número de compoñentes podería ser reducido moito ó combinar dezaoito dos chips do ZX80 nunha soa matriz lóxica (ULA), un tipo de chip de propósito xeral que deixase o fabricante reprogramalo para obter os seus resultados particulares en vez de desenvolver o seu propio circuíto con gastos meirandes.{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=103}} Ferranti produciu o chip novo para Sinclair, quen loou o proxecto de Westwood como triunfo de innovación: "O ZX81 tivo catro chips cando o noso competidor máis próximo neste respecto, o TRS-80, tivo 44."{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=104}}<ref>[[#NS260686|Sinclair (26 de xuño de 1986)]]</ref> Só 70% das [[Porta lóxica|portas de lóxica]] nas ULA deberían ser utilizados, mais Sinclair decidiu obter beneficio máximo por utilizarlles todo. Isto resultou en desconfortable quentamento da máquina durante o uso.<ref>[[#TSS-CRASH|''CRASH'' (maio de 1985)]]</ref> O folclore dicía que o ZX81 tiña que ser arrefecido cunha caixa de leite frío sobre o equipamento.<ref>[[#Goodwin|Goodwin (xaneiro de 1988)]]</ref><ref>[[#cw|Gillies-Jones (22 de xuño de 2000)]]</ref> A ROM do ZX81 foi duplicada para 8 KB, diferente do ZX80, que tiña só 4KB. Isto posibilitou unha implementación máis acadada dunha versión do ANSI Minimal BASIC (denominado Sinclair BASIC pola empresa). Clive Sinclair encargou unha empresa chamada de Nine Tiles, que xa producira o a ROM do ZX80, para desenvolver o software da ROM nova para o ZX81.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=104}} O código foi escrito por John Grant, o dono da Nine Tiles, e Steve Vickers, quen se uniu a empresa o [[xaneiro de 1980]]. Grant concentrouse no software que controlaba a máquina do ZX81, mentres Vickers desenvolveu o novo BASIC e redactou o respectivo manual. As instrucións de Sinclair para a rolda non eran nada específicas, mais deberían principalmente se preocupar de remediar un defecto chave do ZX80 de modo que a máquina nova podería ser utilizada para cálculos e programación práctica. Vickers Máis tarde recordou: {{cita|No que toca a Clive, non se trataba do que a máquina era capaz de facer, mais do que podería ser montado nela segundo o orzamento dos compoñentes que ele tiña en mente. O único documento a respecto do ZX81 era sobre mellorar o procesamento que tiña no ZX80.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=89-90}}}} A ROM nova incorporou [[trigonometría]] e funcións de punto flotante, que faltaban no predecesor: o ZX80 só podería tratar números enteiros. Grant xurdiu cunha das máis novas características do ZX81, un verificador de sintaxe que indicaría os erros en código BASIC paulatinamente á escrita (diferente do estándar daquel tempo, que só amosaba os erros despois que o programa era executado).{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=105}} Desafortunadamente para Vickers, presentouse un erro logo notado, chamado "bug da raíz cadrada", que provocaba con que a operación da raíz cadrada de 0,25 devolvía erroneamente o valor 1,3591409, un erro debido a problemas de integración da programación da Impresora [[ZX Printer]] directamente na ROM. A despeito de que fora eventualmente arranxado, o bug tornouse causa de controversia e Sinclair foi forzado a substituír algunhas das computadoras vendidas por primeiro.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=107-8}} Nunha nota máis positiva, o traballo de Vickers no manual foi recibido favorabelmente, sendo descrito o 1983 como "un dos textos clásicos de BASIC".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=106}} Max Phillips comentou nunha retrospectiva de ''What Micro?'': {{cita|Foi feito un traballo razoable e dá moitas informacións para o lector practicar. É ben honesto sobre as limitacións da máquina e dá cantidades bos de consellos e suxestións para superalas... O mellor de todo, trátase dun guía completo e amplo. Hai unha gama de informacións avanzadas e xeralmente non reveladas. O novato nolas entenderá por un bo tempo, pero así que aprenda algunhas ideas máis complexas, o manual xa estará pronto.<ref>[[#Phillips|{{cita publicación periódica|revista=What Micro?|título=Max Phillips (|data=abril de 1983)]]}}</ref>}} A tarefa de deseñar a caixa do ZX81 outra vez coubo a Rick Dickinson, que produciu unha versión actualizada da forma de cuña do ZX80. Nese tempo, o equipo de deseño era capaz de utilizar modelaxe por inxección, que lles posibilitou entregar un chasis de calidade alta.{{sfn|Laing|2004|p=61}} Dickinson orixinalmente considerou o ZX81 como "unha gama expansible de caixas que seguirían unha aproximación vagamente modular con anchura común", aínda que esta abordaxe finalmente caeu.<r(contracted; show full)elección obvia de subcontratación industrial, porque a empresa tiña pouca experiencia na produción de electrónicos. Era un fabricante ben estabelecido na rama de reloxos mecánicos mais pasaba por unha crise no comezo da [[década de 1980]]. Os lucros diminuiron a virtualmente cero cando o mercado de reloxos mecánicos estancou por causa da competición cos modelos dixitais. Recoñecendo a tendencia, o director da Timex, Fred Olsen, determinou que a empresa diversificase a outras áreas de negocio.{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=94}} O cambio pola Timex veu nun tempo ideal para Sinclair. O ZX80 probouse máis popular que o esperado, e a fabricante corrente, unha pequecha empresa de electrónicos de St Ives, carecía de recursos para satisfacer as exixencias. A Timex asumiu a produción do ZX80 a fins de 1980.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=94}} O arranxo ficou bo para ámbalas as empresas e a Timex tomou a fabricación do ZX81, auxiliado por investimento na súa planta de Dundee.<ref name="Church">[[#SU05-82|Church (maio de 1982)]]</ref> Sinclair Inicialmente planeaba producir 10.000 unidades por mes, aumentando esa capacidade para 30.000 dentro dun ano.<ref name="FT 6 Mar 1981"/> Con todo, a Timex inicialmente tivo problemas significativos en producir un número bastante para satisface-la esixencia. Como consecuencia, levaba ata nove semanas para unha computadora ser entregada por correo. E non foi ata setembro de 1981, cinco meses após o lazamento do ZX81, que o tempo de entrega finalmente atendeu o prazo prometido de vinte oito días.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=111}} Quen xa posuía ou adquirira recentemente o ZX80 non foi excluído, e calquera un que pedira un ZX80 nas dúas semanas antes do lançamento do ZX81 recibiría a máquina máis nova, mentres os donos vetustos eran capaces de actualizar o seu equipamento pola aquisición, por 20 libras, dun chip de ROM para ser agregado á placa base.<ref name="FT 6 Mar 1981"/> A fiabilidade do ZX81 era polémica. W.H. Smith, un dos distribuidores chaves da máquina, tiña unha política na súa empresa de pedir un equipamento a máis do que era de feito requirido para venda, de modo que tería bastantes substitucións para máquinas defectuosas.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=112}} Problemas similares foron informados no mercado estadounidense, onde os informes da época suxeriron que só a terra parte dos ZX81 funcionaba de feito.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=133}} Con todo, números liberados por Sinclair afirmaban que só 2,4% das máquinas montadas foron regresadas, a pesar de que 13% de kits foi regresado.<ref name="Church"/> Clive Sinclair Fortemente negou calquera problema con fiabilidade: (contracted; show full)e desempeño de posvendas de calquera empresa".<ref name="Clarke"/> ''Financial Times'' observou que "as oficinas de Clive Sinclair están cheas con computadores regresados que poden tomar meses para ser reparados."<ref name="FT 20 Mar 1982"/> A lentitude da empresa en substituír os devolvidos e entregando máquinas pedidas recentemente significaron que a Sinclair Research gañou unha reputación pobre sobre o servizo de cliente.{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=108}} === Mercadotecnia === A publicidade do ZX81 foi feita pola axencia de mercadotecnia Primary Contact (agora parte de Ogilvy & Mather), que proporcionaba servizos de mercadotecnia para Sinclair desde 1971, debendo continuar así ata 1985. A entrada de Sinclair no nacente mercado de informática doméstica deu á Primary Contact un desafío importante – como vender un produto simultaneamente para entusiastas e persoas comúns, que probabelmente tiñan pouco ou ningunha familiarización con computadoras.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=97}} A resposta era perseguir o que o xornalista David O'Reilly de revista de ''[[MicroScope]]'' descrita como só-usuario "estratexia proutilizador" de obxectivo único. Chris Fawkes, un dos directores da Primary Contact, explicou: "trouxemos computadores persoais ó mercado de masa para mostrar que non tiveches que ser un neon prodixio para utilizar un".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=99}} Conforme dixo Clive Sinclair nunha entrevista de 1982 na ''Your Computer'', {{cita|Hai dou gandes mercados: o dos afeccionados e o dos cidadán comúns. Vender para afeccionados era unha certeza, pois tiñamos moita experiencia e estabamos a ofrecer un produto mellor. A perspectiva menos segura era no que dixo respecto das persoas comúns. Había o idea de que se vendésemos unha ordenador mailo o seu manual para autoaprendizaxe por un prezo atractivo, as persoas poderían compralo(contracted; show full) Propagandas grandes eran fundamentais á campaña publicitaria. A pesar da Sinclair Research ser unha empresa relativamente pequena, tiña unha política de longa data de utilizar anuncios en grande escala que se destacaban dos anuncios máis sinxelos dos outros. Esaxeos, exhortations, apelacións ao patriotismo, testemuños, debuxos atraentes e fotografías en páxinas duplas, variando de mes a mes, foron usadas para lograr compras feitas pola vía postal.{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=21}} O anuncio de lentamente do ZX81 ilustra esta abordaxe. Unha fotografía do ZX81 ao lado dos periféricos oficiais de Sinclair dominaron o centro dunha páxina dupla. A contía de diñeiro polos produtos Sinclair era resaltado polos prezos que eran impresos en letras máis grandes cás outras partes do texto. Os benefícios do ZX81 eran promovidos co slogan apelativo "Computador Persoal Sinclair ZX81 – o corazón dun sistema que medra contigo". O anuncio destacaba o ZX81 BASIC Programming, o ma(contracted; show full)produto para satisface-la onda inicial de compras. Os anuncios serviron a un propósito adicional de facer presión sobre o mercado, co oxectivo de aumentar os números de vendas por medio dunha extratexia de simplemente "contar unha historia", como Clive Sinclair dixo: "Non que houbese unha proporción de compras por medio postal, mais as persoas verían os anuncios, o que axudaría a fixarlles a idea e as deixaría máis susceptibles a comprar cando o ítem aparecese nas tendas."{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=22}} O propio Sinclair tornouse un punto focal para a campaña de vendas, pondo unha cara humana no negocio, mentres a Sinclair Research foi retratada nos medios de comunicación como un destemido desafiante británico loitando na técnica e na forza de mercadotecnia contra o xigante americano e empresas xaponesas. David O'Reilly unha vez anotou, "polo uso astuto de relacións públicas, particularmente xogando enriba da súa imaxe dun británico tomando o mundo, Sinclair tornouse o nome máis coñecido en microcomputadoas".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=98}} A prensa popular logo agarrouse á imaxe. A personaxe "Tío Clive" foi creado polo columnista de chisme de ''[[Personal Computer World]]'', mentres os medios de comunicación enxalzaron Sinclair como xenio de visionario (ou mesmo, nas palabras do [[The Sun]], "o máis prodixioso inventor dende [[Leonardo da Vinci|Leonardo]].") Cando Ian Adamson e Richard Kennedy colocaon, Sinclair fixo aumentar "a función de fabricante de microcomputadoras e aceptou o manto de científico pioneiro da Gran Bretaña conducíndoa a unha utopía tecnolóxica."{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=97}}{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=114}} Os prezos eran centrais para a estratexia de vendas, coma eran para a carreira de Sinclair. O ZX81 foi proxectado para para custar 70 libras e foi lanzado por 69,95 libras (montado) ou 49,95 (kit). Un folleto da Sinclair presentaba unha comparación do ZX81 coas catro máquinas que consideradas como os seus rivais principais – o [[Acorn Atom]], Apple II Plus, Commodore PET e [[TRS-80]]. A comparación destacaba as diferenzas en custo, dende 630 libras, no caso do Apple II Plus a apenas 70 libras,(contracted; show full)ue a abordaxe de Sinclair era "asegurar e estender a [súa] vantaxe de mercado e provocar pánico na competición. Mentres a maioría de empresas reduce prezos cando os seus produtos son en baixa acentuada, Sinclair tende a dar desconto logo despois que as vendas atangan o pico. A vantaxe desta abordaxe é que os consumidores indecisos son atraídos para a clientela en canto a promoción do produto retén unha urxencia comercial, e o cálculo da competición sobre os custos son zarapallados."{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=143}} Esta táctica probouse altamente exitosa, con Sinclair anunciando en marzo de 1982 que vendera 250.000 ZX81s mundialmente.[80] Cando as vendas caeron no intre ata o lanzamento do seu sucesor, o [[ZX Spectrum]], Sinclair reduciu o prezo da versión acabda a 49,95 libras en maio de 1982. Outro corte de 10 libras foi levado a cabo no abril seguinte. A pesar da competición aumentada con computadoras moito máis capaces, o ZX81 aínda vendía 30.000 unidades no mes ata fins de xullo de 1983, máis de dous anos despois do seu lanzamento.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=259}} Por aquel tempo, segundo Sinclair Research, algo alén de 1,5 millóns de máquinas foron vendidas.<ref name="Sinclair-Research"/> === Distribución === [[Ficheiro:ZX81_kit.jpg|dereita|miniatura|A versión en kit do ZX81 vendida por correo.]] O arranxos de distribución do ZX81 eran unha parte esencial do seu éxito e marcaron unha ruptura no xeito como os computadores eran vendidos no Reino Unido. Sinclair fixera anteriormente o seu nome como vendedor postal – o ZX81 estaba dispoñíbel inicialmente só por correo –, mais o único xeito eficaz de verdade para cativar o mercado de masa era por medio das tendas de rúa. Afortunadamente para Sinclair, unha oportunidade de facer iso que foi dada por W.H. Smith, un venerábel dono dunha cadea de tendas de libros, revistas material de oficina. A empresa estaba estancada na década de 1970 e buscaba xeitos de revitalizar a súa imaxe e expandir a súa gama de produtos.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=109}} Smith's empezara vendendo equipamentos de son e calculadoras polo fin dos anos 1970, cun grao modesto de éxito. O 1980 o seu director de desenvolvemento da mercadotecnia, John Rowland, tivo a idea de crear seccións de "coñecemento informático" en ramas importantes para vender libros de computadoras e revistas. A maioría dos elementos en exhibición eran importacións dos Estados Unidos mais o seu relativamente alto custo reducía a súa forza atractiva ó comprador casual.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=109}} O éxito comercial e potencial de mercado da masa do ZX80 atraeu o interese de Rowland, que se aproximou de Sinclair, vendo un prototipo do ZX81, polo que firmaron acordo de vender a máquina por Smith's con exclusividade polos primeiros seis meses após o seu lanzamento.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=111}} Rowland dixo: "o que fixemos agora foi traer as publicacións referentes a computadoras xunto cunha computadora real, para crear a sección de coñecemento informático da tenda", ao lado de software de computador e fitas casete. O ZX81 sería vendido en 112 tendas no Reino Unido e serviría como o peza central das seccións de coñecemento informático.<ref name="YC Nov 81">[[#YCNov81|Hartnell (novembro de 1981)]]</ref> As vendas do ZX81 enrida das expectativas foron vistas coma algo dunha aposta e Rowland os colegas ficaron inicialmente indiferentes sobre o esquema. Compradores da marca pensaron que sería improbable vender máis que 10 ou 15 unidades do ZX81 no lanzamento.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=111}} Rowland el pensou que o ZX81 vendería algo de 10.000 unidades durante os primeiros cinco meses do acordo de venda, equivalente ás vendas por correo dun mes de Sinclair.<ref name="YC Nov 81" /> No acontecemento, o ZX81 foi un grande éxito para Smith's, vendido por 99 libras facéndoo o primeiro computador doméstico do Reino Unido posto no mercado por menos de 100 libras. As seccións de "coñecemento informático" foron asolagadas con clientes ávidos, atafegando os 300 vendedores que foron adestrados para demostrar as máquinas; un correspondente do ''Financial Times'' escribiu estar "atordado e perplexo polas multitudes de estudantes agrupados ó redor do ZX81 na tenda local da W.H. Smith."<ref name="Taylor"/> Dentro dun ano, Smith's vendera 350.000 máquinas, tornándoo un lucro estimado no todo de 10.000.000 libras. Vendas de periféricos, software, libros e revistas incrementaron aínda máis tal contía.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=112}} As cades de tendas británicas [[Boots]], [[John Menzies]] e os [[Currys]] empezaron vender o ZX81 tan logo o contrato de distribución exclusiva da Smith's concluiuse[85] e un número de empresas asegurou dereitos de distribución ultramarina para o ZX81, o cal era vendido en 18 países no mes de [[marzo de 1982]].<ref name="Needle">[[#Needle|Needle (15 de marzo de 1982)]]</ref> Sinclair lanzou o ZX81 nos Estados Unidos en novembro de 1981 nun prezo de 149,95 dólares, a sersión montada, e 99,95, a versión para montaxe, inicialmente vendendo directamente ó mercado americano por vía postal.<ref name="Wise">[[#Wise|Wise (2 de novembro de 1981)]]</ref> Para ser útil o computador necesitaba dunha memoria extra 16 kB de RAM, que custaba 49,95 dólares. As vendas lograron 15,000 por mes o xaneiro de 1982, mentres [[American Express]] vendeu máis outos millares ós seus clientes. En [[febreiro de 1982]] a Timex obtivo unha licenza coa Sinclair para vender o ZX81 directamente a miles de tendas [[retallista]]s nos EE.UU., pagando á Sinclair Research un 5% de roalty en tódolos hardware e o software Sinclair vendidos.<ref name="FT13-02-82">[[#FT130282|Crisp (13 de febreiro de 1982)]]</ref> A empresa máis tarde pasou a producir os seus propios clons e variantes so licenza da Sinclair.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=108-9}} En agosto de 1982 Sinclair baixou os prezos dos ZX81 vendidos polo correo americano para 99,95 dólares (equipamento) e 79,95 (kit), e os seus anuncios expoñendo que "máis de 10.000 eran vendidos a cada semana".<ref name="byte198208">{{cita novas|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1982-08/1982_08_BYTE_07-08_Logo#page/n81/mode/2up|título=The $99.95 Personal Computer|lingua=inglés|xornal=BYTE|data=agosto de 1982|dataacceso=19 de outubro de 2013| autor=Advertisement|páxinas=82–83}}</ref>En [[decembro de 1981]] Mitsui obtivo dereitos para distribuír o ZX81 no Xapón, vendéndoo por vía postal por ¥38.700 (equivalente a 83 libras, a cambio de 1982), e vendía 5.000 unidades en xullo de 1982. A reacción favorable do mercado xaponés ó ZX81 levou Mitsui a empezar as vendas de balcón en librarías grandes en [[setembro de 1982]], coas vendas anuais previstas de 20.000 unidades.<ref>[[#FT300982|Shibata (30 de setembro de 1982)]]</ref> Nos Países Baixos, o Sinclair ZX81 común estaba dispoñible para venda logo que Bang & Olufsen fixeron unha versión chamada ''Beocomp''.<ref>{{cita web|url=http://www.homecomputer.de/pages/f_info.html?Sinclair_ZX-81_Beocomp.html|título==The Home Computer Museum|lingua=inglés|dataacceso=27 de xaneiro de 2017}}</ref> O produto tamén foi vendido por algún tempo en tendas duty-free nos aeroportos do Reino Unido. Con todo, este feito topou coas restricións de exportación do goberno, que quería evitar que países do [[Bloque do leste|bloque soviético]] países obtivesen bens occidentais de alta tecnoloxía. Non era feito insólito que visitantes da [[Unión Soviética|Unión soviética]] e outros países europeos orientais comprasen equipamentos en países occidentais coa finalidade de transferir a súa tecnoloxía ás i(contracted; show full)ref name="Hayman"/> W.H. Smith, por exemplo, conseguiu aproveitar un peculiaridade do ZX81, que era os donos acharen que os grabadores casete de baixa fidelidade mono, tecnicamente obsoleto, traballaban mellor como dispositivos de almacenamento que sistemas de música de alta calidade. Smith adquiriu baratos grabadores de casete "shoebox" no [[Extremo Oriente]] e vendíaos co logo W.H. Smith como "grabadores de dato. Foron vendidos máis de 100,000 en dezaoito meses.{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=112}} Alén do que Clarke describiu como "uns poucos e extraordinariamente pobres programas en casete"[68], Sinclair só liberou dous periféricos oficiais para o ZX81, un paquete de RAM de 16 kB (de feito igual un anteriormente liberado para o ZX80, mais remarcado) e a ZX Printer, ambos ligados ó conector traseiro. Eran vendidos nun prezo de lanzamento de 49,95 libras cada un, mais tiñan fallas notábeis. O paquete de RAM era moi pesado e apoiado só polo conector. Así, costumaba de caer do encaixe en momentos cruciais, trabando o sistema e facendo perder calquera cousa que o usuario escribira. Os usuarios empezaron a utilizar anacos de goma de mascar, fita adesiva de dous lados ou Blu-Tack para reparar o que ficou coñecido como o problema do "balanceo do paquete de RAM".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=96}} A ZX Printer era unha impresora de faísca minúscula que utilizaba dúas agullas electricamente cargadas para queimar a superficie de papel revestido con aluminio e marcar os puntos negros. Traballou razoabelmente ben ao principio mais a súa produción gorou rapidamente após un tempo.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=107}} Moitos periféricos non-Sinclair apuntaron para remediar as carencias do ZX81 e proporcionar moitas capacidades novas. E estes incluían paquetes de RAM de até 64 KB, prometendo "axustarse ben ... dando unha conexión firme" ao equipamento; teclados do tipo dactilógrafo, impresoras máis avanzadas e xeradores de son, Había ata mesmo unha interface de disco duro, que Clive Sinclair achava ser soamente un adobío.{{sfn|Dale|1985|p=108}}<ref name="Hayman"/><ref name="(contracted; show full)do e vendían das súas propias casas. Algúns fundaron as súas software houses, empregando equipos de programadores – dentre eles algúns aínda estaban en idade escolar – para producir programas para o ZX81 e outros computadores. Empresas xa consolidadas tamén vendían software; a Psion produciu unha serie programas en asociación con Sinclair, incluíndo un simulador de voo, mentres a gama de programas da [[International Computers Limited|ICL]] vendeu máis de 100.000 casetes en menos de tres meses.{{sfn|Morris| 19862007|p=20}}<ref name="ET-interview"/> O éxito da Psion co ZX81 tivo un efecto profundo no futuro da empresa. O seu traballo no programa de base de datos Vu-File levou a empresa a cambiar o seu foco para o desenvolvemento de axudantes dixitais persoais, o cal resultou no lanzamento o 1984 do [[Psion Organiser]], o mundo primeiro computador persoal de man.{{sfn|Bridgewater|Doyle|1998|p=156-157}} Algúns dos máis populares xogos, como o Psion's ''Flight Simitator, ''foron reescritos para o ZX Spectrum para aproveitar as novas capacidades de son e cor. (contracted; show full)bilitou a esta última producir tres clons ou derivacións das máquinas Sinclair para o mercado estadounidense: Timex Sinclair 1000, [[Timex Sinclair 1000|Timex Sinclair 1500]] (ámbalas dúas, variantes do ZX81) e o [[Timex Sinclair 2068]] (unha variante do ZX Spectrum). O TS1000 foi lanzado en xullo de 1982 e causou un masivo aumento de interese, ó punto do telefone da Timex recibir máis de 5.000 chamadas nunha hora, 50.000 por semana, indagando sobre a máquina ou sobre microcomputers en xeral.{{sfn|Adamson| Kennedy|1986|p=121}} Foi case idéntico ó relanzamento do ZX81 coa adición dun extra de 1 kB de memoria, facendo o equipamento teñer un total de 2 KB. Nos cinco meses seguinte ó lanzamento do TS1000, a empresa vendeu 550.000 máquinas, dando á Sinclair máis de 1,2 millóns de dólares en dereitos de autor.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=134}} A Timex produciu unha segunda versión do ZX81, chamada TS1500, que era esencialmente unha versión americanizada do ZX81, lanzada en agosto de 1983. El cambiou o teclado de membrana por un similar áquel do ZX Spectrum e incorporou 16 kB de memoria xa na placa base.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=140}} Era basicamente unha versión paliativa intermediaria entre o ZX81 e o ZX Spectrum. Con todo, saiuse un fracaso debido á competición aumentada coas máquinas nativas rivais e o efectos da publicidade malfeita sobre o TS1000. A pesar de que o TS1000 inicialmente fose un éxito grande, a Timex fallou non proporcionando un paquete de RAM adicional durante dous ou tres meses despois de que lanzou o TS1000. Os consumidores levarían a máquina para casa, encendenrían e descubrirían que non faría calquera cousa útil debido á falta de memoria.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=135}} Despois, a actitude dos consumidores estadounidenses era bastante diferente da dos británicos. Clive Sinclair dixo á revista ''Informatics'' de xuño de 1981 que "os nosos competidores pensaron que os consumidores non eles querían aprender programación. Nós [da Sinclair Research] pensamos que fallaron debido a isto e debido a prezos".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=135}} A Timex evidentemente compartiu esta crenza, mais os acontecementos probárono ser unha suposición falsa. A vantaxe do prezo do TS1000/ZX81 foi borrada cando as súas rivais principais – o [[Texas Instruments]] [[TI99/4A]] e o Commodore VIC 20 – tiveron os seus prezos cortados para menos da importante marca de 100 dólares.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=137}} Competidores como Apple, Atari, Commodore e Texas Instruments promoveron as súas máquinas para o usos empresarial ou para diversión máis que educación, destacando o valor de computadores con programas prontos e características máis avanzadas como gráficos, cor e son.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=136}} Polo fin de 1983, [[Wayne Green|Wayne Verde]] relataba un "coro crecente de compradores dos Timex frustrado que están dicindo ós amigos para non malgastar o seu diñeiro". "A masa principal" dos primeiros utentes, escribiu, "ficou decepcionada coa calidade do produto, cos poucos softwares dispoñibles e coa case total falta de información de soporte".<ref name="green198311">{{cita novas|url=https://archive.org/stream/inCider_83-11#page/n5/mode/2up|lingua=inglés|título=Hot Cider|xornal=inCider|data=novembro de 1983|dataacceso=7 de xaneiro de 2015|apelidos=Green|nome=Wayne|páxina=6}}</ref> Os consumidores desertaron do TS1000 unha vez que a novidade gorou e, cando os editores de guías de programación consideraron os custos, o público americano amosou pouco interese en utilizar a máquina para aprender sobre programación de computador. Os retallistas americanos ficaron con invetarios grandes de máquinas por vender. Vacilantes por causa desta experiencia, moitos ficaron indispostos a facer grandes pedidos de máis máquinas Timex Sinclair en números grandes e as maiores cadeas de tendas desinteresáronse pola liña Timex Sinclair completamente.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=141}} Algunhas empresas fóra dos EE.UU. e UK produciron as súas propias versións "piratas" das computadoras ZX81 e Timex Sinclair, auxiliado por brechas legais sobre propiedade intelectual nos seus países de orixe.<ref name="bradbeer198303">{{cita novas|url=https://archive.org/stream/sinclair-user-magazine-012/SinclairUser_012_Mar_1983#page/n81/mode/2up|lingua=inglés|título=Timex upgrades Spectrum|xornal=Sinclair User|data=marzo de 1983|dataacceso=28 de xaneiro de 2015|apelidos=Bradbeer|nome=Robin|páxinas=83–84}}</ref> Varias empresas brasileiras produciron clons do ZX81, notabelmente a serie TK (como o [[TK85]], da Microdigital Eletrônica de Brasil) e o [[CP 200]], da [[Prológica]].<ref>[[#MCI-TK85|Museu da Computação e Informática]]{{cita web|lingua=portugués|url=http://www.mci.org.br/micro/microdigital/tk85.html|título=TK85|editorial=Museu da Computação e Informática|dataacceso=27 de xaneiro de 2016}}</ref> Czerweny Eletronica de Arxentina produciu o CZ1000 e o CZ1500, clons do ZX81 e TS1500 respectivamente. Lambda Electronics de Hong Kong produciu o Lambda 3000, baseado no ZX81, que foi el propio amplamente copiado por outros fabricantes chineses.<ref>{{cita novas|url=http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0013980|lingua=inglés|título=Send in the clones|xornal=AlchNews|editor=Alchemist Research|volume=33|ano=2000}}</ref> As máquinas non eran todas copias fidedignas do ZX81; algúns, como o CP 200, tiña máis memoria e un chasis meirande (a miúdo cun teclado tipo chiclet en cambio ó teclado orixinal de membrana). Un clon, o TL801, da TELLAB, de Italia, podería emular ámbolos ZX80 e ZX81 e cambiando entre as dúas máquinas vía unha chave. == Impacto e legado == O ZX81 tivo un impacto inmediato na sorte da Sinclair Research e do propio Clive Sinclair. A lucratividade da empresa aumentou enormemente, dun lucro sen impostos de 818.000 libras nun volume de negocios de 4,6 millóns de libras entre 1980 e 1981 e, depois, entre 1981 e 1982, de 8,55 millóns nun volume de 27,17 millóns de libras. Clive Sinclair tornouse nun dos maiores empresarios británicos e un millonario, recibindo bonificación de 1 millón de libras sobre o salario de 13.000 libras.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=119}} recibiu o título de Cabaleiro no aniversarios da raíña e de Xove Empresario de 1983.<ref>[[#BBC080803|BBC News (8 de agosto de 2003)]]</ref> A máquina tamén tivo un impacto social amplo e duradeiro no Reino Unido. Segundo Clive Sinclair, compradores do ZX81 eran "dun espectro razoabelmente ancho" que variaban de lectores dos refinados ''Observer'' e ''Sunday Times'' ós do máis barato ''The Sun''. O grupo de idade máis grande era ao redor de 30 anos.<ref name="YC-Interview"/> O ''Financial Times'' informaba en marzo de 1982 que a maioría das computadoras Sinclair eran comprados para propósitos educativos, por adultos e nenos, aínda que os nenos eran normalmente capaz de aprender moito máis rápido.<ref name="FT 20 Mar 1982"/> Ian Adamson e Richard Kennedy apuntaban que a popularidade do ZX81 era "sutilmente diferente da moda común"; a pesar de que a maioría dos aficcionados fose nos de adolescentes ou mozos, moitos eran usuarios máis vellos – a miúdo pais que deviñan fascinado polo ZX81 que compraban para os seus nenos. Con todo, a masa principal de utentes era formada sobremaneira polos homes.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=121}} Un dos legados meirandes do ZX81 foi incentivar un número bem grande de persoas a tentar programación pola primeira vez. O ZX81 desempeña un papel significativo na trama da novela de [[William Gibson]], Recoñecemento de padróns, de 2003. Un carácter, un artista que utiliza un vello ZX81 como medio escultórico, explica o impacto cultural e intelectual que a máquina tivo na sociedade británica: (contracted; show full) Mesmo despois de 30 anos do lanzamento, o ZX81 ten un foro de usuario en alemán e outro en inglés.<ref>[http://forum.tlienhard.com/phpBB3/viewforum.php?f=2 forum.tlienhard.com]</ref><ref>[http://www.rwapservices.co.uk/ZX80_ZX81/forums/ Sinclair ZX80 / ZX81 Forums]</ref> Novos programas e hardware continúan a ser desenvolvidos para o ZX81, incluíndo: * Un webserver.<ref> [http://zx81-siggi.endoftheinternet.org/index.html Siggis {{cita web|lingua=inglés|url=http://lofi-gaming.org.uk/blog/2007/08/16/zx81-webserver/|dataacceso=27 de xaneiro de 2017|título=ZX81 wWeb server main page]|editorial=deKay's Blog}}</ref> * O ''ZXpand'', unha combinación de interface de [[Secure Digital|cartón de SD]], configurable expansión de memoria de 32 kB e porto de joystick porto opcional e interface de son AY.<ref>[{{cita web|lingua=inglés|url=http://www.rwapsoftware.co.uk/zx812.html |título=The Sinclair ZX81]|dataacceso=27 de xaneiro de 2017}}</ref> * Xogos novos en casete por Revival Studios, como Avalanche, Mayhem, Down, Stairrunner e máis.<ref>[{{cita web|lingua=inglés|url=http://zx81www.revival-studios.com Revival Studios ZX81 games]</ref> == Notas == {{listaref|30em}} == Véxase tamén == === Bibliografía === {{refbegin}} * {{cita libro|apelidos1=Adamson|nome1=Ian|apelidos2=Kennedy|nome2=Richard|título=Sinclair and the Sunrise Technology|ano=1986|editorial=Penguin Books Ltd|lugar=Harmondsworth|isbn=0-14-008774-5|ref=harv|lingua=inglés}} * {{cita libro|apelidos1=Bridgewater|nome1=Susan|apelidos2=Doyle|nome2=Peter|título=Innovation in marketing|ano=1998|editor=Butterworth-Heinemann|lugar=Oxford|isbn=978-0-7506-4121-0|ref=harv|lingua=inglés}} * {{cita libro|apelidos=Dale|nome=Rodney|título=The Sinclair Story|ano=1985|editor=Gerald Duckworth & Co|location=London|isbn=0-7156-1901-2|ref=harv|lingua=inglés}} * {{cita libro|apelidos=Laing|nome=Gordon|título=Digital retro|ano=2004|editor=The Ilex Press Ltd|lugar=Lewes|isbn=978-1-904705-39-0|ref=harv|lingua=inglés}} * {{cita libro|apelidos=Morris|nome=Ben|título=The Symbian OS architecture sourcebook: design and evolution of a mobile phone OS|editorial=John Wiley and Sons|lugar=Chichester|ano=2007|isbn=978-0-470-01846-0|ref=harv|lingua=inglés}} * {{cita libro|apelidos=Nash|nome=John C|título=Effective scientific problem solving with small computers|ano=1984|editorial=Reston Pub. Co|lugar=Reston|isbn=978-0-8359-1596-0|ref=harv|lingua=inglés}} * {{cita libro|apelidos=Thomasson|nome=Don|título=The Ins and Outs of the Timex TS1000 & ZX81|ano=1983|editorial=Melbourne House|lugar=Leighton Buzzard|isbn=0-86161-118-7|ref=harv|lingua=inglés}} * {{cita libro|apelidos=Vickers|nome=Steve|título=ZX81 BASIC Programming|ano=1982|editorial=Sinclair Research|lugar=Cambridge|ref=harv|lingua=inglés}} {{refend}} {{refbegin|colwidth=50em|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=NS070280|url=https://books.google.co.uk/books?id=T1AeAhU6oHQC&pg=PA402#v=onepage&q&f=false|título=Sinclair's machine homes in on hobbyists|xornal=New Scientist|data=7 de febreiro de 1980|páxina=402|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=ET220282|título=Sinclair's tinkering talent|xornal=Engineering Today|data=22 de febreiro de 1982|páxinas=20–23|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Compute|título=Charts and Analysis|xornal=Compute!|data=decembro de 1982|pages=56–59|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=DT300583|título=Why design if you can pinch it?|author=[Staff]|xornal=Daily Telegraph|data=30 de maio de 1983|páxina=8|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=SU1183|título=ZX-81 export deal signed with China|author=[Staff]|xornal=Sinclair User|data=novembro de 1983|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=SU0484|título=ZX81 Software Scene: Golden Oldies|xornal=Sinclair User | author=[Staff]|data=abril de 1984|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=TSS-CRASH|lingua=inglés|título=The Sinclair Story, part two|author=[Staff]|xornal=CRASH|issue=16|data=maio de 1985|páxina=127}} * {{cita novas|ref=BBC040703|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/3041572.stm|author=[Staff]|título=Top developer's code for success|lingua=inglés|editorial=BBC News|data=4 de xullo de 2003}} * {{cita novas|ref=BBC080803|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/3135411.stm|author=[Staff]|título=Faces of the week|lingua=inglés|editorial=BBC News|data=8 de agosto de 2003}} * {{cita novas|ref=BBC230407|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/6572711.stm|author=[Staff]|título=How the Spectrum began a revolution|editorial=BBC News|data=23 de abril de 2007|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=NS120686|apelidos1=Adamson|nome1=Ian|apelidos2=Kennedy|nome2=Richard|título=The decline of Uncle Clive|xornal=New Scientist|data=12 de xuño de 1986|páxina=33|url=https://books.google.co.uk/books?id=RYH7o-4ykmMC&pg=PA33#v=onepage&q&f=false|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=WM0483|apelidos=Babsky|nome=David|título=ZX81 v IBM PC|xornal=Which Micro?|data=abril de 1983|pages=34–36|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=SU05-82|apelidos=Church|nome=Lynd|título=A piece of cake in Dundee|xornal=Sinclair User|data=maio de 1982|pages=53–55|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=RCecco|apelidos=Cecco|nome=Raffaele|título=Cecco's Log|xornal=CRASH|issue=53|data=xuño de 1988|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Clarke|apelidos=Clarke|nome=Robin|título=Microcomputers: No room at the inn|url=https://books.google.co.uk/books?id=M0E-5yH7c7QC&pg=PA390&dq=%22central+hall%22+sinclair#v=onepage&q=%22central%20hall%22%20sinclair&f=false|xornal=New Scientist|data=11 de febreiro de 1982|páxina=390|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Cooke|apelidos=Cooke|nome=Claudia|título=Modest award winner sets the pace in micro design|xornal=Sinclair User|data=agosto de 1982|páxina=56|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=FT130282|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Sinclair to be marketed in U.S. by Timex|xornal=Financial Times|data=13 de febreiro de 1982|páxina=3|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=FT060381|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Sinclair launches new personal computer costing only £70|xornal=Financial Times|data=6 de marzo de 1981|páxina=6|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=FT200382|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Why Sinclair thinks small is beautiful|xornal=Financial Times|data=20 de marzo de 1982|páxina=15|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=PCooke|apelidos=Eddy|nome=Richard|título=Stonehenge in Space|xornal=CRASH|issue=42|data=xullo de 1987|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=cw|data=22 de xuño de 2000|título=Remember ZX80, ZX81, ZX Spectrum.|xornal=[[Computer Weekly]]|apelidos=Gillies-Jones|nome=Ray|url=http://business.highbeam.com/411267/article-1G1-63057352/remember-zx80-zx81-zx-spectrum|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Goodwin|apelidos=Goodwin|nome=Simon N.|título=Tech Tips|xornal=CRASH|data=xeneiro de 1988|volume=48|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Hartnell|apelidos=Hartnell|nome=Tim|título=Review – The Sinclair ZX81|xornal=Your Computer|data=xuño/xullo de 1981|pages=12–14|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Hayman|apelidos=Hayman|nome=Martin|título=Interview – Clive Sinclair|xornal=Practical Computing|data=xuño de 1982|pages=54–64|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=YCNov81|apelidos=Hartnell|nome=Tim|título=WH Smith brings ZX-81s to the high street|url=http://yourcomputeronline.wordpress.com/2010/12/09/wh-smith-brings-zx-81s-to-the-high-street/|xornal=Your Computer|data=novembro de 1981|páxina=37|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=CCecil|apelidos=Joscelyne|nome=Svend|título=Industry Legend: Charles Cecil|url=http://spong.com/feature/10109995/Interview-Industry-Legend-Charles-Cecil|xornal=Spong|data=5 de novembro de 2009|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=FT150482|apelidos=Lorenz|nome=Christopher|título=The precarious balance between research, fashion and price|xornal=Financial Times|data=15 de abril de 1982|páxina=18|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Kewney|apelidos=Kewney|nome=Guy|título=Sinclair launches another low-cost microcomputer|url=https://books.google.co.uk/books?id=aTAEAAAAMBAJ&pg=PT2&dq=zx81#v=onepage&q=zx81&f=false|xornal=InfoWorld|data=3 de maio de 1982|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Krotoski|apelidos=Krotoski|nome=Aleks|título=Games in literature: Gibson explores the difference between UK and US|url=http://www.guardian.co.uk/technology/gamesblog/2005/nov/03/gamesinlitera|xornal=The Guardian|data=3 de novembro de 2003|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Mackintosh2|apelidos=Mackintosh|nome=Hamish|título=Deep thought|url=http://www.guardian.co.uk/technology/1999/sep/23/onlinesupplement2|xornal=The Guardian|data=23 de setembro de 1999|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Mackintosh1|apelidos=Mackintosh|nome=Hamish|título=Why the Discworld needs PCs|url=http://www.guardian.co.uk/technology/2000/jan/27/computingandthenet.books|xornal=The Guardian|data=27 de xaneiro de 2000|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=YS0384|apelidos=Munford|nome=Roger|título=Smash Software|xornal=Your Spectrum|data=marzo de 1984|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Needle|apelidos=Needle|nome=David|título=Times will market Sinclair computers|url=https://books.google.co.uk/books?id=gD4EAAAAMBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|xornal=InfoWorld|data=15 de marzo de 1982|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Peltu|apelidos=Peltu|nome=Malcolm|título=Paperback processing – The Sinclair ZX81 personal computer|url=https://books.google.co.uk/books?id=iUz6LTd7vdIC&pg=PA303&dq=zx81#v=onepage&q=zx81&f=false|xornal=New Scientist|data=30 de abril de 1981|páxina=303|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Perry|apelidos=Hancock|nome=David|título=Zap! I'm a millionaire; A tiny computer bought by his mum set Dave Perry on the road to riches|xornal=Sunday Mirror|data=15 de setembro de 1996|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=RPratchett|apelidos=Reynolds|nome=Matthew|título=Gaming – Interview – Rhianna Pratchett ('Overlord')|url=http://www.digitalspy.co.uk/gaming/interviews/a162016/rhianna-pratchett-overlord.html|publisher=Digital Spy|data=28 de xuño 2009|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=YCAugSept81|apelidos=Scot|nome=Duncan|título=Interview: Clive Sinclair|xornal=Your Computer|data=agosto/setembro de 1981|pages=21–22|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=FT300982|apelidos=Shibata|nome=Yoko|título=UK computer succeeds in Japan|xornal=Financial Times|data=30 de setembro de 1982|páxina=4|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=NS260686|apelidos=Sinclair|nome=Clive|título=Sinclair spectre|xornal=New Scientist|data=26 de xuño de 1986|páxina=81|url=https://books.google.co.uk/books?id=oZjRIhZtINUC&pg=PA81#v=onepage&q&f=false|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Taylor|apelidos=Taylor|nome=Paul|título=Chips all round|xornal=Financial Times|data=21 de novembro de 1981|páxina=11|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Tebbutt|apelidos=Tebbutt|nome=Dave|título=Sinclair ZX81|xornal=Personal Computer World|data=xuño de 1981|url=http://www.apj.co.uk/zx81/zx81.asp|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Tomkins|apelidos=Tomkins|nome=Stephen|título=ZX81: Small black box of computing desire| publisher=BBC News|data=11 de marzo de 2011| url=http://www.bbc.co.uk/news/magazine-12703674|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=JRitman|apelidos=Wallis|nome=Alistair|título=Playing Catch Up: ''Match Day's'' Jon Ritman|url=http://www.gamasutra.com/php-bin/news_index.php?story=12762|publisher=Gamasutra|data=15 de febreiro de 2007|lingua=inglés}} * {{cita novas|ref=Wise|apelidos=Wise|nome=Deborah|título=British company announces inexpensive computer|url=https://books.google.co.uk/books?id=ZD0EAAAAMBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|xornal=InfoWorld|data=2 de novembro de 1981|lingua=inglés}} {{refend}} {{refbegin|colwidth=50em}} * <span class="citation" id=MK14advert>"From Science of Cambridge: the new MK14" (advertisement). Cambridge, England: Science of Cambridge (1978)</span> * <span class="citation" id=ZX81OS>''ZX81 Operating Supplement.'' Cambridge, England: Sinclair Research (1982)</span> * <span class="citation" id=SRbrochure>''Sinclair ZX81 Personal Computer'' (brochure). Cambridge, England: Sinclair Research (undated, ''circa'' March 1981)</span> * <span class="citation" id=SRadvert>Sinclair Research advertisement. ''Everyday Electronics'', April 1981, pp. 284–285</span> * <span class="citation" id=PopSciadvert>[https://books.google.co.uk/books?id=ia91vNwYgLIC&pg=PA129&hl=en&ei=D_AkTb2mAcPKhAe2_5WJAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CC4Q6AEwAg#v=onepage&q&f=false Sinclair Research advertisement]. ''Popular Science'', October 1982, pp. 284–285</span> * <span class="citation" id=McManus>[http://www.themcmanus-dundee.gov.uk/content/collections/database/sinclair-zx81-home-computer-mapsoft-keyboard-attached Sinclair ZX81 Home Computer, with "Mapsoft" keyboard attached]." McManus Galleries, Dundee. Retrieved 13 January 2011</span> * <span class="citation" id=MCI-TK85>[http://www.mci.org.br/micro/microdigital/tk85.html TK85]. Museu da Computação e Informática. Retrieved 2 January 2011</span> * <span class="citation" id=Dickinson>[http://www.flickr.com/photos/9574086@N02/1221488047/ ZX81DES1]. Rick Dickinson, 24 August 2007. Retrieved 2 January 2011.</span> * <span class="citation" id=SinclairResearch>[http://www.sinclairzx.com/about-us.html#12 Sinclair ZX81]. Sinclair Research. Retrieved 5 January 2011.</span> {{refend/sinclair.php|dataacceso=27 de xaneiro de 2017|título=Revival Studios - Classic Game Development</ref> == Notas == {{listaref|30em}} == Véxase tamén == === Bibliografía === {{refempeza|30em}} #. {{cita libro|apelidos1=Adamson|nome1=Ian|apelidos2=Kennedy|nome2=Richard|título=Sinclair and the Sunrise Technology|ano=1986|editorial=Penguin Books Ltd|lugar=Harmondsworth|isbn=0-14-008774-5|ref=harv|lingua=inglés}} #. {{cita libro|apelidos1=Bridgewater|nome1=Susan|apelidos2=Doyle|nome2=Peter|título=Innovation in marketing|ano=1998|editor=Butterworth-Heinemann|lugar=Oxford|isbn=978-0-7506-4121-0|ref=harv|lingua=inglés}} #. {{cita libro|apelidos=Dale|nome=Rodney|título=The Sinclair Story|ano=1985|editor=Gerald Duckworth & Co|location=London|isbn=0-7156-1901-2|ref=harv|lingua=inglés}} #. {{cita libro|apelidos=Laing|nome=Gordon|título=Digital retro|ano=2004|editor=The Ilex Press Ltd|lugar=Lewes|isbn=978-1-904705-39-0|ref=harv|lingua=inglés}} #. {{cita libro|apelidos=Morris|nome=Ben|título=The Symbian OS architecture sourcebook: design and evolution of a mobile phone OS|editorial=John Wiley and Sons|lugar=Chichester|ano=2007|isbn=978-0-470-01846-0|ref=harv|lingua=inglés}} #. {{cita libro|apelidos=Nash|nome=John C|título=Effective scientific problem solving with small computers|ano=1984|editorial=Reston Pub. Co|lugar=Reston|isbn=978-0-8359-1596-0|ref=harv|lingua=inglés}} #. {{cita libro|apelidos=Thomasson|nome=Don|título=The Ins and Outs of the Timex TS1000 & ZX81|ano=1983|editorial=Melbourne House|lugar=Leighton Buzzard|isbn=0-86161-118-7|ref=harv|lingua=inglés}} #. {{cita libro|apelidos=Vickers|nome=Steve|título=ZX81 BASIC Programming|ano=1982|editorial=Sinclair Research|lugar=Cambridge|ref=harv|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=NS070280|url=https://books.google.co.uk/books?id=T1AeAhU6oHQC&pg=PA402#v=onepage&q&f=false|título=Sinclair's machine homes in on hobbyists|xornal=New Scientist|data=7 de febreiro de 1980|páxina=402|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=ET220282|título=Sinclair's tinkering talent|xornal=Engineering Today|data=22 de febreiro de 1982|páxinas=20–23|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Compute|título=Charts and Analysis|xornal=Compute!|data=decembro de 1982|pages=56–59|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=DT300583|título=Why design if you can pinch it?|author=[Staff]|xornal=Daily Telegraph|data=30 de maio de 1983|páxina=8|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=SU1183|título=ZX-81 export deal signed with China|author=[Staff]|xornal=Sinclair User|data=novembro de 1983|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=SU0484|título=ZX81 Software Scene: Golden Oldies|xornal=Sinclair User | author=[Staff]|data=abril de 1984|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=TSS-CRASH|lingua=inglés|título=The Sinclair Story, part two|author=[Staff]|xornal=CRASH|issue=16|data=maio de 1985|páxina=127}} #. {{cita novas|ref=BBC040703|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/3041572.stm|author=[Staff]|título=Top developer's code for success|lingua=inglés|editorial=BBC News|data=4 de xullo de 2003}} #. {{cita novas|ref=BBC080803|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/3135411.stm|author=[Staff]|título=Faces of the week|lingua=inglés|editorial=BBC News|data=8 de agosto de 2003}} #. {{cita novas|ref=BBC230407|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/6572711.stm|author=[Staff]|título=How the Spectrum began a revolution|editorial=BBC News|data=23 de abril de 2007|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=NS120686|apelidos1=Adamson|nome1=Ian|apelidos2=Kennedy|nome2=Richard|título=The decline of Uncle Clive|xornal=New Scientist|data=12 de xuño de 1986|páxina=33|url=https://books.google.co.uk/books?id=RYH7o-4ykmMC&pg=PA33#v=onepage&q&f=false|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=WM0483|apelidos=Babsky|nome=David|título=ZX81 v IBM PC|xornal=Which Micro?|data=abril de 1983|pages=34–36|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=SU05-82|apelidos=Church|nome=Lynd|título=A piece of cake in Dundee|xornal=Sinclair User|data=maio de 1982|pages=53–55|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=RCecco|apelidos=Cecco|nome=Raffaele|título=Cecco's Log|xornal=CRASH|issue=53|data=xuño de 1988|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Clarke|apelidos=Clarke|nome=Robin|título=Microcomputers: No room at the inn|url=https://books.google.co.uk/books?id=M0E-5yH7c7QC&pg=PA390&dq=%22central+hall%22+sinclair#v=onepage&q=%22central%20hall%22%20sinclair&f=false|xornal=New Scientist|data=11 de febreiro de 1982|páxina=390|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Cooke|apelidos=Cooke|nome=Claudia|título=Modest award winner sets the pace in micro design|xornal=Sinclair User|data=agosto de 1982|páxina=56|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=FT130282|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Sinclair to be marketed in U.S. by Timex|xornal=Financial Times|data=13 de febreiro de 1982|páxina=3|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=FT060381|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Sinclair launches new personal computer costing only £70|xornal=Financial Times|data=6 de marzo de 1981|páxina=6|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=FT200382|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Why Sinclair thinks small is beautiful|xornal=Financial Times|data=20 de marzo de 1982|páxina=15|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=PCooke|apelidos=Eddy|nome=Richard|título=Stonehenge in Space|xornal=CRASH|issue=42|data=xullo de 1987|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=cw|data=22 de xuño de 2000|título=Remember ZX80, ZX81, ZX Spectrum.|xornal=[[Computer Weekly]]|apelidos=Gillies-Jones|nome=Ray|url=http://business.highbeam.com/411267/article-1G1-63057352/remember-zx80-zx81-zx-spectrum|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Goodwin|apelidos=Goodwin|nome=Simon N.|título=Tech Tips|xornal=CRASH|data=xeneiro de 1988|volume=48|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Hartnell|apelidos=Hartnell|nome=Tim|título=Review – The Sinclair ZX81|xornal=Your Computer|data=xuño/xullo de 1981|pages=12–14|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Hayman|apelidos=Hayman|nome=Martin|título=Interview – Clive Sinclair|xornal=Practical Computing|data=xuño de 1982|pages=54–64|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=YCNov81|apelidos=Hartnell|nome=Tim|título=WH Smith brings ZX-81s to the high street|url=http://yourcomputeronline.wordpress.com/2010/12/09/wh-smith-brings-zx-81s-to-the-high-street/|xornal=Your Computer|data=novembro de 1981|páxina=37|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=CCecil|apelidos=Joscelyne|nome=Svend|título=Industry Legend: Charles Cecil|url=http://spong.com/feature/10109995/Interview-Industry-Legend-Charles-Cecil|xornal=Spong|data=5 de novembro de 2009|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=FT150482|apelidos=Lorenz|nome=Christopher|título=The precarious balance between research, fashion and price|xornal=Financial Times|data=15 de abril de 1982|páxina=18|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Kewney|apelidos=Kewney|nome=Guy|título=Sinclair launches another low-cost microcomputer|url=https://books.google.co.uk/books?id=aTAEAAAAMBAJ&pg=PT2&dq=zx81#v=onepage&q=zx81&f=false|xornal=InfoWorld|data=3 de maio de 1982|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Krotoski|apelidos=Krotoski|nome=Aleks|título=Games in literature: Gibson explores the difference between UK and US|url=http://www.guardian.co.uk/technology/gamesblog/2005/nov/03/gamesinlitera|xornal=The Guardian|data=3 de novembro de 2003|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Mackintosh2|apelidos=Mackintosh|nome=Hamish|título=Deep thought|url=http://www.guardian.co.uk/technology/1999/sep/23/onlinesupplement2|xornal=The Guardian|data=23 de setembro de 1999|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Mackintosh1|apelidos=Mackintosh|nome=Hamish|título=Why the Discworld needs PCs|url=http://www.guardian.co.uk/technology/2000/jan/27/computingandthenet.books|xornal=The Guardian|data=27 de xaneiro de 2000|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=YS0384|apelidos=Munford|nome=Roger|título=Smash Software|xornal=Your Spectrum|data=marzo de 1984|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Needle|apelidos=Needle|nome=David|título=Times will market Sinclair computers|url=https://books.google.co.uk/books?id=gD4EAAAAMBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|xornal=InfoWorld|data=15 de marzo de 1982|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Peltu|apelidos=Peltu|nome=Malcolm|título=Paperback processing – The Sinclair ZX81 personal computer|url=https://books.google.co.uk/books?id=iUz6LTd7vdIC&pg=PA303&dq=zx81#v=onepage&q=zx81&f=false|xornal=New Scientist|data=30 de abril de 1981|páxina=303|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Perry|apelidos=Hancock|nome=David|título=Zap! I'm a millionaire; A tiny computer bought by his mum set Dave Perry on the road to riches|xornal=Sunday Mirror|data=15 de setembro de 1996|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=RPratchett|apelidos=Reynolds|nome=Matthew|título=Gaming – Interview – Rhianna Pratchett ('Overlord')|url=http://www.digitalspy.co.uk/gaming/interviews/a162016/rhianna-pratchett-overlord.html|publisher=Digital Spy|data=28 de xuño 2009|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=YCAugSept81|apelidos=Scot|nome=Duncan|título=Interview: Clive Sinclair|xornal=Your Computer|data=agosto/setembro de 1981|pages=21–22|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=FT300982|apelidos=Shibata|nome=Yoko|título=UK computer succeeds in Japan|xornal=Financial Times|data=30 de setembro de 1982|páxina=4|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=NS260686|apelidos=Sinclair|nome=Clive|título=Sinclair spectre|xornal=New Scientist|data=26 de xuño de 1986|páxina=81|url=https://books.google.co.uk/books?id=oZjRIhZtINUC&pg=PA81#v=onepage&q&f=false|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Taylor|apelidos=Taylor|nome=Paul|título=Chips all round|xornal=Financial Times|data=21 de novembro de 1981|páxina=11|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Tebbutt|apelidos=Tebbutt|nome=Dave|título=Sinclair ZX81|xornal=Personal Computer World|data=xuño de 1981|url=http://www.apj.co.uk/zx81/zx81.asp|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Tomkins|apelidos=Tomkins|nome=Stephen|título=ZX81: Small black box of computing desire| publisher=BBC News|data=11 de marzo de 2011| url=http://www.bbc.co.uk/news/magazine-12703674|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=JRitman|apelidos=Wallis|nome=Alistair|título=Playing Catch Up: ''Match Day's'' Jon Ritman|url=http://www.gamasutra.com/php-bin/news_index.php?story=12762|publisher=Gamasutra|data=15 de febreiro de 2007|lingua=inglés}} #. {{cita novas|ref=Wise|apelidos=Wise|nome=Deborah|título=British company announces inexpensive computer|url=https://books.google.co.uk/books?id=ZD0EAAAAMBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|xornal=InfoWorld|data=2 de novembro de 1981|lingua=inglés}} #. <span class="citation" id=MK14advert>"From Science of Cambridge: the new MK14" (advertisement). Cambridge, England: Science of Cambridge (1978)</span> #. <span class="citation" id=ZX81OS>''ZX81 Operating Supplement.'' Cambridge, England: Sinclair Research (1982)</span> #. <span class="citation" id=SRbrochure>''Sinclair ZX81 Personal Computer'' (brochure). Cambridge, England: Sinclair Research (undated, ''circa'' March 1981)</span>#. <span class="citation" id=SRadvert>Sinclair Research advertisement. ''Everyday Electronics'', April 1981, pp. 284–285</span> #. <span class="citation" id=PopSciadvert>[https://books.google.co.uk/books?id=ia91vNwYgLIC&pg=PA129&hl=en&ei=D_AkTb2mAcPKhAe2_5WJAg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CC4Q6AEwAg#v=onepage&q&f=false Sinclair Research advertisement]. ''Popular Science'', October 1982, pp. 284–285</span> #. <span class="citation" id=McManus>[http://www.themcmanus-dundee.gov.uk/content/collections/database/sinclair-zx81-home-computer-mapsoft-keyboard-attached Sinclair ZX81 Home Computer, with "Mapsoft" keyboard attached]." McManus Galleries, Dundee. Retrieved 13 January 2011</span> #. <span class="citation" id=Dickinson>[http://www.flickr.com/photos/9574086@N02/1221488047/ ZX81DES1]. Rick Dickinson, 24 August 2007. Retrieved 2 January 2011.</span> #. <span class="citation" id=SinclairResearch>[http://www.sinclairzx.com/about-us.html#12 Sinclair ZX81]. Sinclair Research. Retrieved 5 January 2011.</span> {{reftermina}} === Ligazóns externas === * [https://www.dmoz.org/Computers/Systems/Sinclair/ZX81 ZX81] <span>en</span> [[DMOZ]] * [http://www.zx81museum.net/ ZX81 Museo Conectado] * [http://www.zx81.nl/ ZX81 Descargas de Software] * [http://www.zdnet.com/photos/sinclair-zx81-teardown/6196518?tag=photo-frame;get-photo-roto Sinclair ZX81 Teardown] – unha ollada detallada no ZX81 hardware [[Categoría:Ordenadores]] All content in the above text box is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike license Version 4 and was originally sourced from https://gl.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=4174082.
![]() ![]() This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|