Difference between revisions 45428 and 45476 on guwikisource

< previous diff
next diff >
શ્રી રામચરિત માનસ/ બીજો વિશ્ચામ
{{ભૂલશુદ્ધિ-બાકી}}
{{header
 | title      = [[શ્રી રામચરિત માનસ]]
 | author     = ગોસ્વામી તુલસીદાસ
 | translator = 
 | section    = બીજો વિશ્રામ
 | next       = [[શ્રી રામચરિત માનસ/૨. અયોધ્યા કાન્ડ|૨. અયોધ્યા કાન્ડ]]
 | notes      = 
(contracted; show full)'''દોહો''''''

મજ્જહિ સજ્જન બૃંદ બહુ પાવન સરજૂ નીર |
જપહિં રામ ધરિ ધ્યાન ઉર સુંદર સ્યામ સરીર ||૩૪||

'''ચૌપાઈ'''

દરસ પરસ મજ્જન અરુ પાના
૤, હરઇ પાપ કહ બેદ પુરાના૤૤ ||
નદી પુનીત અમિત મહિમા અતિ૤, કહિ ન સકઇ સારદ બિમલમતિ૤૤ ||૧||⏎

રામ ધામદા પુરી સુહાવનિ૤, લોક સમસ્ત બિદિત અતિ પાવનિ૤૤ ||
ચારિ ખાનિ જગ જીવ અપારા૤, અવધ તજે તનુ નહિ સંસારા૤૤ ||૨||⏎

સબ બિધિ પુરી મનોહર જાની૤, સકલ સિદ્ધિપ્રદ મંગલ ખાની૤૤ ||
બિમલ કથા કર કીન્હ અરંભા૤, સુનત નસાહિં કામ મદ દંભા૤૤ ||૩||⏎

રામચરિતમાનસ એહિ નામા૤, સુનત શ્રવન પાઇઅ બિશ્રામા૤૤ ||
મન કરિ વિષય અનલ બન જરઈ૤, હોઇ સુખી જૌ એહિં સર પરઈ૤૤ ||૪||⏎

રામચરિતમાનસ મુનિ ભાવન૤, બિરચેઉ સંભુ સુહાવન પાવન૤૤ ||
ત્રિબિધ દોષ દુખ દારિદ દાવન૤, કલિ કુચાલિ કુલિ કલુષ નસાવન૤૤ ||૫||⏎

રચિ મહેસ નિજ માનસ રાખા૤, પાઇ સુસમઉ સિવા સન ભાષા૤૤ ||
તાતેં રામચરિતમાનસ બર૤, ધરેઉ નામ હિયઁ હેરિ હરષિ હર૤૤ ||૬||⏎

કહઉઁ કથા સોઇ સુખદ સુહાઈ૤, સાદર સુનહુ સુજન મન લાઈ૤૤
દો0- ||૭||

'''દોહો''' ⏎
⏎
જસ માનસ જેહિ બિધિ ભયઉ જગ પ્રચાર જેહિ હેતુ૤ |
અબ સોઇ કહઉઁ પ્રસંગ સબ સુમિરિ ઉમા બૃષકેતુ૤૤35૤૤
–*–*–
સંભુ પ્રસાદ સુમતિ હિયઁ હુલસી૤ રામચરિતમાનસ કબિ તુલસી૤૤
કરઇ મનોહર મતિ અનુહારી૤ સુજન સુચિત સુનિ લેહુ સુધારી૤૤
સુમતિ ભૂમિ થલ હૃદય અગાધૂ૤ બેદ પુરાન ઉદધિ ઘન સાધૂ૤૤
બરષહિં રામ સુજસ બર બારી૤ મધુર મનોહર મંગલકારી૤૤
લીલા સગુન જો કહહિં બખાની૤ સોઇ સ્વચ્છતા કરઇ મલ હાની૤૤
પ્રેમ ભગતિ જો બરનિ ન જાઈ૤ સોઇ મધુરતા સુસીતલતાઈ૤૤
સો જલ સુકૃત સાલિ હિત હોઈ૤ રામ ભગત જન જીવન સોઈ૤૤
મેધા મહિ ગત સો જલ પાવન૤ સકિલિ શ્રવન મગ ચલેઉ સુહાવન૤૤
ભરેઉ સુમાનસ સુથલ થિરાના૤ સુખદ સીત રુચિ ચારુ ચિરાના૤૤
દો0-સુઠિ સુંદર સંબાદ બર બિરચે બુદ્ધિ બિચારિ૤
તેઇ એહિ પાવન સુભગ સર ઘાટ મનોહર ચારિ૤૤36૤૤
–*–*–
સપ્ત પ્રબન્ધ સુભગ સોપાના૤ ગ્યાન નયન નિરખત મન માના૤૤
રઘુપતિ મહિમા અગુન અબાધા૤ બરનબ સોઇ બર બારિ અગાધા૤૤
રામ સીય જસ સલિલ સુધાસમ૤ ઉપમા બીચિ બિલાસ મનોરમ૤૤
પુરઇનિ સઘન ચારુ ચૌપાઈ૤ જુગુતિ મંજુ મનિ સીપ સુહાઈ૤૤
છંદ સોરઠા સુંદર દોહા૤ સોઇ બહુરંગ કમલ કુલ સોહા૤૤
અરથ અનૂપ સુમાવ સુભાસા૤ સોઇ પરાગ મકરંદ સુબાસા૤૤
સુકૃત પુંજ મંજુલ અલિ માલા૤ ગ્યાન બિરાગ બિચાર મરાલા૤૤
ધુનિ અવરેબ કબિત ગુન જાતી૤ મીન મનોહર તે બહુભાઁતી૤૤
અરથ ધરમ કામાદિક ચારી૤ કહબ ગ્યાન બિગ્યાન બિચારી૤૤
નવ રસ જપ તપ જોગ બિરાગા૤ તે સબ જલચર ચારુ ત૜ાગા૤૤
સુકૃતી સાધુ નામ ગુન ગાના૤ તે બિચિત્ર જલ બિહગ સમાના૤૤
સંતસભા ચહુઁ દિસિ અવઁરાઈ૤ શ્રદ્ધા રિતુ બસંત સમ ગાઈ૤૤
ભગતિ નિરુપન બિબિધ બિધાના૤ છમા દયા દમ લતા બિતાના૤૤
સમ જમ નિયમ ફૂલ ફલ ગ્યાના૤ હરિ પત રતિ રસ બેદ બખાના૤૤
ઔરઉ કથા અનેક પ્રસંગા૤ તેઇ સુક પિક બહુબરન બિહંગા૤૤
દો0-પુલક બાટિકા બાગ બન સુખ સુબિહંગ બિહારુ૤
માલી સુમન સનેહ જલ સીંચત લોચન ચારુ૤૤37૤૤
–*–*–
જે ગાવહિં યહ ચરિત સઁભારે૤ તેઇ એહિ તાલ ચતુર રખવારે૤૤
સદા સુનહિં સાદર નર નારી૤ તેઇ સુરબર માનસ અધિકારી૤૤
અતિ ખલ જે બિષઈ બગ કાગા૤ એહિં સર નિકટ ન જાહિં અભાગા૤૤
સંબુક ભેક સેવાર સમાના૤ ઇહાઁ ન બિષય કથા રસ નાના૤૤
તેહિ કારન આવત હિયઁ હારે૤ કામી કાક બલાક બિચારે૤૤
આવત એહિં સર અતિ કઠિનાઈ૤ રામ કૃપા બિનુ આઇ ન જાઈ૤૤
કઠિન કુસંગ કુપંથ કરાલા૤ તિન્હ કે બચન બાઘ હરિ બ્યાલા૤૤
ગૃહ કારજ નાના જંજાલા૤ તે અતિ દુર્ગમ સૈલ બિસાલા૤૤
બન બહુ બિષમ મોહ મદ માના૤ નદીં કુતર્ક ભયંકર નાના૤૤
દો0-જે શ્રદ્ધા સંબલ રહિત નહિ સંતન્હ કર સાથ૤
તિન્હ કહુઁ માનસ અગમ અતિ જિન્હહિ ન પ્રિય રઘુનાથ૤૤38૤૤
–*–*–
જૌં કરિ કષ્ટ જાઇ પુનિ કોઈ૤ જાતહિં નીંદ જુ૜ાઈ હોઈ૤૤
જ૜તા જા૜ બિષમ ઉર લાગા૤ ગએહુઁ ન મજ્જન પાવ અભાગા૤૤
કરિ ન જાઇ સર મજ્જન પાના૤ ફિરિ આવઇ સમેત અભિમાના૤૤
જૌં બહોરિ કોઉ પૂછન આવા૤ સર નિંદા કરિ તાહિ બુઝાવા૤૤
સકલ બિઘ્ન બ્યાપહિ નહિં તેહી૤ રામ સુકૃપાઁ બિલોકહિં જેહી૤૤
સોઇ સાદર સર મજ્જનુ કરઈ૤ મહા ઘોર ત્રયતાપ ન જરઈ૤૤
તે નર યહ સર તજહિં ન કાઊ૤ જિન્હ કે રામ ચરન ભલ ભાઊ૤૤
જો નહાઇ ચહ એહિં સર ભાઈ૤ સો સતસંગ કરઉ મન લાઈ૤૤
અસ માનસ માનસ ચખ ચાહી૤ ભઇ કબિ બુદ્ધિ બિમલ અવગાહી૤૤
ભયઉ હૃદયઁ આનંદ ઉછાહૂ૤ ઉમગેઉ પ્રેમ પ્રમોદ પ્રબાહૂ૤૤
ચલી સુભગ કબિતા સરિતા સો૤ રામ બિમલ જસ જલ ભરિતા સો૤૤
સરજૂ નામ સુમંગલ મૂલા૤ લોક બેદ મત મંજુલ કૂલા૤૤
નદી પુનીત સુમાનસ નંદિનિ૤ કલિમલ તૃન તરુ મૂલ નિકંદિનિ૤૤
દો0-શ્રોતા ત્રિબિધ સમાજ પુર ગ્રામ નગર દુહુઁ કૂલ૤
સંતસભા અનુપમ અવધ સકલ સુમંગલ મૂલ૤૤39૤૤
–*–*–
રામભગતિ સુરસરિતહિ જાઈ૤ મિલી સુકીરતિ સરજુ સુહાઈ૤૤
સાનુજ રામ સમર જસુ પાવન૤ મિલેઉ મહાનદુ સોન સુહાવન૤૤
જુગ બિચ ભગતિ દેવધુનિ ધારા૤ સોહતિ સહિત સુબિરતિ બિચારા૤૤
ત્રિબિધ તાપ ત્રાસક તિમુહાની૤ રામ સરુપ સિંધુ સમુહાની૤૤
માનસ મૂલ મિલી સુરસરિહી૤ સુનત સુજન મન પાવન કરિહી૤૤
બિચ બિચ કથા બિચિત્ર બિભાગા૤ જનુ સરિ તીર તીર બન બાગા૤૤
ઉમા મહેસ બિબાહ બરાતી૤ તે જલચર અગનિત બહુભાઁતી૤૤
રઘુબર જનમ અનંદ બધાઈ૤ ભવઁર તરંગ મનોહરતાઈ૤૤
દો0-બાલચરિત ચહુ બંધુ કે બનજ બિપુલ બહુરંગ૤
નૃપ રાની પરિજન સુકૃત મધુકર બારિબિહંગ૤૤40૤૤
–*–*–
સીય સ્વયંબર કથા સુહાઈ૤ સરિત સુહાવનિ સો છબિ છાઈ૤૤
નદી નાવ પટુ પ્રસ્ન અનેકા૤ કેવટ કુસલ ઉતર સબિબેકા૤૤
સુનિ અનુકથન પરસ્પર હોઈ૤ પથિક સમાજ સોહ સરિ સોઈ૤૤
ઘોર ધાર ભૃગુનાથ રિસાની૤ ઘાટ સુબદ્ધ રામ બર બાની૤૤
સાનુજ રામ બિબાહ ઉછાહૂ૤ સો સુભ ઉમગ સુખદ સબ કાહૂ૤૤
કહત સુનત હરષહિં પુલકાહીં૤ તે સુકૃતી મન મુદિત નહાહીં૤૤
રામ તિલક હિત મંગલ સાજા૤ પરબ જોગ જનુ જુરે સમાજા૤૤
કાઈ કુમતિ કેકઈ કેરી૤ પરી જાસુ ફલ બિપતિ ઘનેરી૤૤
દો0-સમન અમિત ઉતપાત સબ ભરતચરિત જપજાગ૤
કલિ અઘ ખલ અવગુન કથન તે જલમલ બગ કાગ૤૤41૤૤
–*–*–
કીરતિ સરિત છહૂઁ રિતુ રૂરી૤ સમય સુહાવનિ પાવનિ ભૂરી૤૤
હિમ હિમસૈલસુતા સિવ બ્યાહૂ૤ સિસિર સુખદ પ્રભુ જનમ ઉછાહૂ૤૤
બરનબ રામ બિબાહ સમાજૂ૤ સો મુદ મંગલમય રિતુરાજૂ૤૤
ગ્રીષમ દુસહ રામ બનગવનૂ૤ પંથકથા ખર આતપ પવનૂ૤૤
બરષા ઘોર નિસાચર રારી૤ સુરકુલ સાલિ સુમંગલકારી૤૤
રામ રાજ સુખ બિનય બ૜ાઈ૤ બિસદ સુખદ સોઇ સરદ સુહાઈ૤૤
સતી સિરોમનિ સિય ગુનગાથા૤ સોઇ ગુન અમલ અનૂપમ પાથા૤૤
ભરત સુભાઉ સુસીતલતાઈ૤ સદા એકરસ બરનિ ન જાઈ૤૤
દો0- અવલોકનિ બોલનિ મિલનિ પ્રીતિ પરસપર હાસ૤
ભાયપ ભલિ ચહુ બંધુ કી જલ માધુરી સુબાસ૤૤42૤૤
–*–*–
આરતિ બિનય દીનતા મોરી૤ લઘુતા લલિત સુબારિ ન થોરી૤૤
અદભુત સલિલ સુનત ગુનકારી૤ આસ પિઆસ મનોમલ હારી૤૤
રામ સુપ્રેમહિ પોષત પાની૤ હરત સકલ કલિ કલુષ ગલાનૌ૤૤
ભવ શ્રમ સોષક તોષક તોષા૤ સમન દુરિત દુખ દારિદ દોષા૤૤
કામ કોહ મદ મોહ નસાવન૤ બિમલ બિબેક બિરાગ બ૝ાવન૤૤
સાદર મજ્જન પાન કિએ તેં૤ મિટહિં પાપ પરિતાપ હિએ તેં૤૤
જિન્હ એહિ બારિ ન માનસ ધોએ૤ તે કાયર કલિકાલ બિગોએ૤૤
તૃષિત નિરખિ રબિ કર ભવ બારી૤ ફિરિહહિ મૃગ જિમિ જીવ દુખારી૤૤
દો0-મતિ અનુહારિ સુબારિ ગુન ગનિ મન અન્હવાઇ૤
સુમિરિ ભવાની સંકરહિ કહ કબિ કથા સુહાઇ૤૤43(ક)૤૤
–*–*–
અબ રઘુપતિ પદ પંકરુહ હિયઁ ધરિ પાઇ પ્રસાદ ૤
કહઉઁ જુગલ મુનિબર્જ કર મિલન સુભગ સંબાદ૤૤43(ખ)૤૤
ભરદ્વાજ મુનિ બસહિં પ્રયાગા૤ તિન્હહિ રામ પદ અતિ અનુરાગા૤૤
તાપસ સમ દમ દયા નિધાના૤ પરમારથ પથ પરમ સુજાના૤૤
માઘ મકરગત રબિ જબ હોઈ૤ તીરથપતિહિં આવ સબ કોઈ૤૤
દેવ દનુજ કિંનર નર શ્રેની૤ સાદર મજ્જહિં સકલ ત્રિબેનીં૤૤
પૂજહિ માધવ પદ જલજાતા૤ પરસિ અખય બટુ હરષહિં ગાતા૤૤
ભરદ્વાજ આશ્રમ અતિ પાવન૤ પરમ રમ્ય મુનિબર મન ભાવન૤૤
તહાઁ હોઇ મુનિ રિષય સમાજા૤ જાહિં જે મજ્જન તીરથરાજા૤૤
મજ્જહિં પ્રાત સમેત ઉછાહા૤ કહહિં પરસપર હરિ ગુન ગાહા૤૤
દો0-બ્રહ્મ નિરૂપમ ધરમ બિધિ બરનહિં તત્ત્વ બિભાગ૤

કહહિં ભગતિ ભગવંત કૈ સંજુત ગ્યાન બિરાગ૤૤44૤૤
–*–*–
એહિ પ્રકાર ભરિ માઘ નહાહીં૤ પુનિ સબ નિજ નિજ આશ્રમ જાહીં૤૤
પ્રતિ સંબત અતિ હોઇ અનંદા૤ મકર મજ્જિ ગવનહિં મુનિબૃંદા૤૤
એક બાર ભરિ મકર નહાએ૤ સબ મુનીસ આશ્રમન્હ સિધાએ૤૤
જગબાલિક મુનિ પરમ બિબેકી૤ ભરવ્દાજ રાખે પદ ટેકી૤૤
સાદર ચરન સરોજ પખારે૤ અતિ પુનીત આસન બૈઠારે૤૤
કરિ પૂજા મુનિ સુજસ બખાની૤ બોલે અતિ પુનીત મૃદુ બાની૤૤
નાથ એક સંસઉ બ૜ મોરેં૤ કરગત બેદતત્વ સબુ તોરેં૤૤
કહત સો મોહિ લાગત ભય લાજા૤ જૌ ન કહઉઁ બ૜ હોઇ અકાજા૤૤
દો0-સંત કહહિ અસિ નીતિ પ્રભુ શ્રુતિ પુરાન મુનિ ગાવ૤
હોઇ ન બિમલ બિબેક ઉર ગુર સન કિએઁ દુરાવ૤૤45૤૤
–*–*– ||35||

'''ચૌપાઈ'''

સંભુ પ્રસાદ સુમતિ હિયઁ હુલસી, રામચરિતમાનસ કબિ તુલસી ||
કરઇ મનોહર મતિ અનુહારી, સુજન સુચિત સુનિ લેહુ સુધારી ||૧||

સુમતિ ભૂમિ થલ હૃદય અગાધૂ, બેદ પુરાન ઉદધિ ઘન સાધૂ ||
બરષહિં રામ સુજસ બર બારી, મધુર મનોહર મંગલકારી ||૨||

લીલા સગુન જો કહહિં બખાની, સોઇ સ્વચ્છતા કરઇ મલ હાની ||
પ્રેમ ભગતિ જો બરનિ ન જાઈ, સોઇ મધુરતા સુસીતલતાઈ ||૩||

સો જલ સુકૃત સાલિ હિત હોઈ, રામ ભગત જન જીવન સોઈ ||
મેધા મહિ ગત સો જલ પાવન, સકિલિ શ્રવન મગ ચલેઉ સુહાવન ||૪||

ભરેઉ સુમાનસ સુથલ થિરાના, સુખદ સીત રુચિ ચારુ ચિરાના ||૫||

'''દોહો'''

સુઠિ સુંદર સંબાદ બર બિરચે બુદ્ધિ બિચારિ |
તેઇ એહિ પાવન સુભગ સર ઘાટ મનોહર ચારિ ||36||

'''ચૌપાઈ'''

સપ્ત પ્રબન્ધ સુભગ સોપાના, ગ્યાન નયન નિરખત મન માના ||
રઘુપતિ મહિમા અગુન અબાધા, બરનબ સોઇ બર બારિ અગાધા ||૧||

રામ સીય જસ સલિલ સુધાસમ, ઉપમા બીચિ બિલાસ મનોરમ ||
પુરઇનિ સઘન ચારુ ચૌપાઈ, જુગુતિ મંજુ મનિ સીપ સુહાઈ ||૨||

છંદ સોરઠા સુંદર દોહા, સોઇ બહુરંગ કમલ કુલ સોહા ||
અરથ અનૂપ સુમાવ સુભાસા, સોઇ પરાગ મકરંદ સુબાસા ||૩||

સુકૃત પુંજ મંજુલ અલિ માલા, ગ્યાન બિરાગ બિચાર મરાલા ||
ધુનિ અવરેબ કબિત ગુન જાતી, મીન મનોહર તે બહુભાઁતી ||૪||

અરથ ધરમ કામાદિક ચારી, કહબ ગ્યાન બિગ્યાન બિચારી ||
નવ રસ જપ તપ જોગ બિરાગા, તે સબ જલચર ચારુ તડાગા ||૫||

સુકૃતી સાધુ નામ ગુન ગાના, તે બિચિત્ર જલ બિહગ સમાના ||
સંતસભા ચહુઁ દિસિ અવઁરાઈ, શ્રદ્ધા રિતુ બસંત સમ ગાઈ ||૬||

ભગતિ નિરુપન બિબિધ બિધાના, છમા દયા દમ લતા બિતાના ||
સમ જમ નિયમ ફૂલ ફલ ગ્યાના, હરિ પત રતિ રસ બેદ બખાના ||૭||

ઔરઉ કથા અનેક પ્રસંગા, તેઇ સુક પિક બહુબરન બિહંગા ||૮||

'''દોહો'''

પુલક બાટિકા બાગ બન સુખ સુબિહંગ બિહારુ |
માલી સુમન સનેહ જલ સીંચત લોચન ચારુ ||37||

'''ચૌપાઈ'''

જે ગાવહિં યહ ચરિત સઁભારે, તેઇ એહિ તાલ ચતુર રખવારે ||
સદા સુનહિં સાદર નર નારી, તેઇ સુરબર માનસ અધિકારી ||૧||

અતિ ખલ જે બિષઈ બગ કાગા, એહિં સર નિકટ ન જાહિં અભાગા ||
સંબુક ભેક સેવાર સમાના, ઇહાઁ ન બિષય કથા રસ નાના ||૨||

તેહિ કારન આવત હિયઁ હારે, કામી કાક બલાક બિચારે ||
આવત એહિં સર અતિ કઠિનાઈ, રામ કૃપા બિનુ આઇ ન જાઈ ||૩||

કઠિન કુસંગ કુપંથ કરાલા, તિન્હ કે બચન બાઘ હરિ બ્યાલા ||
ગૃહ કારજ નાના જંજાલા, તે અતિ દુર્ગમ સૈલ બિસાલા ||૪||

બન બહુ બિષમ મોહ મદ માના, નદીં કુતર્ક ભયંકર નાના ||૫||

'''દોહો'''

જે શ્રદ્ધા સંબલ રહિત નહિ સંતન્હ કર સાથ |
તિન્હ કહુઁ માનસ અગમ અતિ જિન્હહિ ન પ્રિય રઘુનાથ ||38||

'''ચૌપાઈ'''

જૌં કરિ કષ્ટ જાઇ પુનિ કોઈ, જાતહિં નીંદ જુડાઈ હોઈ ||
જડતા જાડ બિષમ ઉર લાગા, ગએહુઁ ન મજ્જન પાવ અભાગા ||૧||

કરિ ન જાઇ સર મજ્જન પાના, ફિરિ આવઇ સમેત અભિમાના ||
જૌં બહોરિ કોઉ પૂછન આવા, સર નિંદા કરિ તાહિ બુઝાવા ||૨||

સકલ બિઘ્ન બ્યાપહિ નહિં તેહી, રામ સુકૃપાઁ બિલોકહિં જેહી ||
સોઇ સાદર સર મજ્જનુ કરઈ, મહા ઘોર ત્રયતાપ ન જરઈ ||૩||

તે નર યહ સર તજહિં ન કાઊ, જિન્હ કે રામ ચરન ભલ ભાઊ ||
જો નહાઇ ચહ એહિં સર ભાઈ, સો સતસંગ કરઉ મન લાઈ ||૪||

અસ માનસ માનસ ચખ ચાહી, ભઇ કબિ બુદ્ધિ બિમલ અવગાહી ||
ભયઉ હૃદયઁ આનંદ ઉછાહૂ, ઉમગેઉ પ્રેમ પ્રમોદ પ્રબાહૂ ||૫||

ચલી સુભગ કબિતા સરિતા સો, રામ બિમલ જસ જલ ભરિતા સો ||
સરજૂ નામ સુમંગલ મૂલા, લોક બેદ મત મંજુલ કૂલા ||૬||

નદી પુનીત સુમાનસ નંદિનિ, કલિમલ તૃન તરુ મૂલ નિકંદિનિ ||૭||

'''દોહો'''

શ્રોતા ત્રિબિધ સમાજ પુર ગ્રામ નગર દુહુઁ કૂલ |
સંતસભા અનુપમ અવધ સકલ સુમંગલ મૂલ ||39||

'''ચૌપાઈ'''

રામભગતિ સુરસરિતહિ જાઈ, મિલી સુકીરતિ સરજુ સુહાઈ ||
સાનુજ રામ સમર જસુ પાવન, મિલેઉ મહાનદુ સોન સુહાવન ||૧||

જુગ બિચ ભગતિ દેવધુનિ ધારા, સોહતિ સહિત સુબિરતિ બિચારા ||
ત્રિબિધ તાપ ત્રાસક તિમુહાની, રામ સરુપ સિંધુ સમુહાની ||૨||

માનસ મૂલ મિલી સુરસરિહી, સુનત સુજન મન પાવન કરિહી ||
બિચ બિચ કથા બિચિત્ર બિભાગા, જનુ સરિ તીર તીર બન બાગા ||૩||

ઉમા મહેસ બિબાહ બરાતી, તે જલચર અગનિત બહુભાઁતી ||
રઘુબર જનમ અનંદ બધાઈ, ભવઁર તરંગ મનોહરતાઈ ||૪||

'''દોહો'''

બાલચરિત ચહુ બંધુ કે બનજ બિપુલ બહુરંગ |
નૃપ રાની પરિજન સુકૃત મધુકર બારિબિહંગ ||40||

'''ચૌપાઈ'''

સીય સ્વયંબર કથા સુહાઈ, સરિત સુહાવનિ સો છબિ છાઈ ||
નદી નાવ પટુ પ્રસ્ન અનેકા, કેવટ કુસલ ઉતર સબિબેકા ||૧||

સુનિ અનુકથન પરસ્પર હોઈ, પથિક સમાજ સોહ સરિ સોઈ ||
ઘોર ધાર ભૃગુનાથ રિસાની, ઘાટ સુબદ્ધ રામ બર બાની ||૨||

સાનુજ રામ બિબાહ ઉછાહૂ, સો સુભ ઉમગ સુખદ સબ કાહૂ ||
કહત સુનત હરષહિં પુલકાહીં, તે સુકૃતી મન મુદિત નહાહીં ||૩||

રામ તિલક હિત મંગલ સાજા, પરબ જોગ જનુ જુરે સમાજા ||
કાઈ કુમતિ કેકઈ કેરી, પરી જાસુ ફલ બિપતિ ઘનેરી ||૪||

'''દોહો'''

સમન અમિત ઉતપાત સબ ભરતચરિત જપજાગ |
કલિ અઘ ખલ અવગુન કથન તે જલમલ બગ કાગ ||41||

'''ચૌપાઈ'''

કીરતિ સરિત છહૂઁ રિતુ રૂરી, સમય સુહાવનિ પાવનિ ભૂરી ||
હિમ હિમસૈલસુતા સિવ બ્યાહૂ, સિસિર સુખદ પ્રભુ જનમ ઉછાહૂ ||૧||

બરનબ રામ બિબાહ સમાજૂ, સો મુદ મંગલમય રિતુરાજૂ ||
ગ્રીષમ દુસહ રામ બનગવનૂ, પંથકથા ખર આતપ પવનૂ ||૨||

બરષા ઘોર નિસાચર રારી, સુરકુલ સાલિ સુમંગલકારી ||
રામ રાજ સુખ બિનય બડાઈ, બિસદ સુખદ સોઇ સરદ સુહાઈ ||૩||

સતી સિરોમનિ સિય ગુનગાથા, સોઇ ગુન અમલ અનૂપમ પાથા ||
ભરત સુભાઉ સુસીતલતાઈ, સદા એકરસ બરનિ ન જાઈ ||૪||

'''દોહો'''

 અવલોકનિ બોલનિ મિલનિ પ્રીતિ પરસપર હાસ|
ભાયપ ભલિ ચહુ બંધુ કી જલ માધુરી સુબાસ ||42||


'''ચૌપાઈ'''

આરતિ બિનય દીનતા મોરી, લઘુતા લલિત સુબારિ ન થોરી ||
અદભુત સલિલ સુનત ગુનકારી, આસ પિઆસ મનોમલ હારી ||૧||

રામ સુપ્રેમહિ પોષત પાની, હરત સકલ કલિ કલુષ ગલાનૌ ||
ભવ શ્રમ સોષક તોષક તોષા, સમન દુરિત દુખ દારિદ દોષા ||૨||

કામ કોહ મદ મોહ નસાવન, બિમલ બિબેક બિરાગ બઢાવન ||
સાદર મજ્જન પાન કિએ તેં, મિટહિં પાપ પરિતાપ હિએ તેં ||૩||

જિન્હ એહિ બારિ ન માનસ ધોએ, તે કાયર કલિકાલ બિગોએ ||
તૃષિત નિરખિ રબિ કર ભવ બારી, ફિરિહહિ મૃગ જિમિ જીવ દુખારી ||૪||

'''દોહો'''

મતિ અનુહારિ સુબારિ ગુન ગનિ મન અન્હવાઇ |
સુમિરિ ભવાની સંકરહિ કહ કબિ કથા સુહાઇ ||43(ક)||

અબ રઘુપતિ પદ પંકરુહ હિયઁ ધરિ પાઇ પ્રસાદ |
કહઉઁ જુગલ મુનિબર્જ કર મિલન સુભગ સંબાદ ||43(ખ)||

'''ચૌપાઈ'''

ભરદ્વાજ મુનિ બસહિં પ્રયાગા, તિન્હહિ રામ પદ અતિ અનુરાગા ||
તાપસ સમ દમ દયા નિધાના, પરમારથ પથ પરમ સુજાના ||૧||

માઘ મકરગત રબિ જબ હોઈ, તીરથપતિહિં આવ સબ કોઈ ||
દેવ દનુજ કિંનર નર શ્રેની, સાદર મજ્જહિં સકલ ત્રિબેનીં ||૨||

પૂજહિ માધવ પદ જલજાતા, પરસિ અખય બટુ હરષહિં ગાતા ||
ભરદ્વાજ આશ્રમ અતિ પાવન, પરમ રમ્ય મુનિબર મન ભાવન ||૩||

તહાઁ હોઇ મુનિ રિષય સમાજા, જાહિં જે મજ્જન તીરથરાજા ||
મજ્જહિં પ્રાત સમેત ઉછાહા, કહહિં પરસપર હરિ ગુન ગાહા ||૪||

'''દોહો'''

બ્રહ્મ નિરૂપમ ધરમ બિધિ બરનહિં તત્ત્વ બિભાગ |
કહહિં ભગતિ ભગવંત કૈ સંજુત ગ્યાન બિરાગ ||44||

'''ચૌપાઈ'''

એહિ પ્રકાર ભરિ માઘ નહાહીં, પુનિ સબ નિજ નિજ આશ્રમ જાહીં ||
પ્રતિ સંબત અતિ હોઇ અનંદા, મકર મજ્જિ ગવનહિં મુનિબૃંદા ||૧||

એક બાર ભરિ મકર નહાએ, સબ મુનીસ આશ્રમન્હ સિધાએ ||
જગબાલિક મુનિ પરમ બિબેકી, ભરવ્દાજ રાખે પદ ટેકી ||૨||

સાદર ચરન સરોજ પખારે, અતિ પુનીત આસન બૈઠારે ||
કરિ પૂજા મુનિ સુજસ બખાની, બોલે અતિ પુનીત મૃદુ બાની ||૩||

નાથ એક સંસઉ બડ મોરેં, કરગત બેદતત્વ સબુ તોરેં ||
કહત સો મોહિ લાગત ભય લાજા, જૌ ન કહઉઁ બડ હોઇ અકાજા ||૪||

'''દોહો'''

સંત કહહિ અસિ નીતિ પ્રભુ શ્રુતિ પુરાન મુનિ ગાવ
હોઇ ન બિમલ બિબેક ઉર ગુર સન કિએઁ દુરાવ ||45||

'''ચૌપાઈ'''⏎

અસ બિચારિ પ્રગટઉઁ નિજ મોહૂ૤ હરહુ નાથ કરિ જન પર છોહૂ૤૤
રાસ નામ કર અમિત પ્રભાવા૤ સંત પુરાન ઉપનિષદ ગાવા૤૤
સંતત જપત સંભુ અબિનાસી૤ સિવ ભગવાન ગ્યાન ગુન રાસી૤૤
આકર ચારિ જીવ જગ અહહીં૤ કાસીં મરત પરમ પદ લહહીં૤૤
સોપિ રામ મહિમા મુનિરાયા૤ સિવ ઉપદેસુ કરત કરિ દાયા૤૤
રામુ કવન પ્રભુ પૂછઉઁ તોહી૤ કહિઅ બુઝાઇ કૃપાનિધિ મોહી૤૤
એક રામ અવધેસ કુમારા૤ તિન્હ કર ચરિત બિદિત સંસારા૤૤
(contracted; show full)અવલોકે રઘુપતિ બહુતેરે૤ સીતા સહિત ન બેષ ઘનેરે૤૤
સોઇ રઘુબર સોઇ લછિમનુ સીતા૤ દેખિ સતી અતિ ભઈ સભીતા૤૤
હૃદય કંપ તન સુધિ કછુ નાહીં૤ નયન મૂદિ બૈઠીં મગ માહીં૤૤
બહુરિ બિલોકેઉ નયન ઉઘારી૤ કછુ ન દીખ તહઁ દચ્છકુમારી૤૤
પુનિ પુનિ નાઇ રામ પદ સીસા૤ ચલીં તહાઁ જહઁ રહે ગિરીસા૤૤
દો0-ગઈ સમીપ મહેસ તબ હઁસિ પૂછી કુસલાત૤
લીન્હી પરીછા કવન બિધિ કહહુ સત્ય સબ બાત૤૤55૤૤
માસપારાયણ, દૂસરા વિશ્રામ