Difference between revisions 849078 and 851986 on hywiki

==Պատմություն==
{{Հիմնական|Դանիայի պատմություն}}


===Նախապատմություն===
Առաջին հնագիտական բացահայտումները Դանիայում վերաբերվում են մ.թ.ա. 130,000–110,000 թվականներին:<ref>Michaelsen (2002), p. 19.</ref> Դանիան բնակեցվել է մոտավորապես մ.թ.ա. 12.500 թվականին, իսկ գյուղատնտեսությունը այստեղ զարգացել է մոտ մ.թ.ա 3900 թվականից:<ref name="foreign ministry">{{cite web|last=Nielsen|first=Poul Otto|month=May |year=2003|url=http://www.um.dk/Publikationer/UM/English/Denmark/kap6/6-1.asp|ti(contracted; show full)տեցին [[Անգլիա]]յում, [[Իրլանդիա]]յում և [[Ֆրանսիա]]յում, որտեղ հիմնեցին [[Նորմանդիա]]ն: Շատ անգլո-սաքսոններ այս ժամանակահատվածում բնակություն հաստատեցին Դանիայում, հետո տեղափոխվեցին Անգլիա: Ինչպես վկայում են սեպագրերը, Դաները քրիստոնիացվել են մոտ 965 թվականին [[Հերալդ Բլյութութ]]ի կողմից: Ենթադրվում է, որ Դանիան դարձել է քրիստոնյա քաղաքական պատճառներով, որպեսզի ապահովագրվի աճող [[Սրբազան Հռոմեական կայսրոււթյուն|քրիստոնեական ուժի]] ներխուժումից և [[Գերմանիա]]յի հետ առևտրային հարաբարությունների պահպանմամբ: 
In that case Harald built six [[fortresses]] around Denmark called [[Viking ring fortress|Trelleborg]] and built a further [[Danevirke]]. In the early 11th century [[Canute the Great]] won and united Denmark, England and Norway for almost 30 years.<ref>* {{cite web| last =Lund| first =Niels| date =May 2003| url =http://www.um.dk/Publikationer/UM/English/Denmark/kap6/6-2.asp| archiveurl =http://web.archive.org/web/20060510174200/http://www.um.dk/Publikationer/UM/English/Denmark/kap6/6-2.asp| archivedate =10 May 2006| title =Denmark – History – The Viking Age| work =Denmark| publisher =Royal Danish Ministry of Foreign Affairs| accessdate =1 May 2006| accessdate =24 June 2012 }}
* [http://www.tacitus.nu/historical-atlas/scandinavia/denmark.htm Historical Atlas of Denmark]</ref>

Throughout the [[High Middle Ages|High]] and [[Late Middle Ages]], Denmark also included [[Skåneland]] ([[Skåne]], [[Halland]] and [[Blekinge]]) and Danish kings ruled [[Danish Estonia]], as well as the [[duchy|duchies]] of [[Schleswig]] and [[Holstein]]. Most of the latter two now form the state of [[Schleswig-Holstein]] in northern [[Germany]]. 

In 1397, Denmark entered into a [[personal union]] with [[Norway]] and [[Sweden-Finland|Sweden]], united under Queen [[Margaret I of Denmark|Margaret I]]. The three countries were to be treated as equals in the union. However, even from the start Margaret may not have been so idealistic—treating Denmark as the clear "senior" partner of the union.<ref name="Lauring">Palle Lauring, ''A History of the Kingdom of Denmark'' (Host & Son Co.: Copenhagen, 1960) p. 108.</ref> Thus, much of the next 125 years of [[History of Scandinavia|Scandinavian history]] revolves around this union, with Sweden breaking off and being re-conquered repeatedly. The issue was for practical purposes resolved on 17 June 1523, as [[List of Swedish monarchs|Swedish King]] [[Gustav I of Sweden|Gustav Vasa]] conquered the city of [[Stockholm]].

The [[Protestant Reformation]] came to Scandinavia in the 1530s, and following the [[Count's Feud]] civil war, Denmark converted to [[Lutheranism]] in 1536. Later that year, Denmark entered into a [[Denmark-Norway|union with Norway]].Այս ժամանակահատվածում Հերալդը կառուցեց վեց [[ամրոց]] Դանիայի տարածքում իսկ ավելի ուշ կառուցեց [[Դաներվիրկե]]ն: 11-րդ դարի սզբին [[Կնուդ մեծ]]ը  հաղթանակ տարավ և միավորեց Դանիան, Անգլիան և Նորվեգիան մոտ 30 տարով:<ref>* {{cite web| last =Lund| first =Niels| date =May 2003| url =http://www.um.dk/Publikationer/UM/English/Denmark/kap6/6-2.asp| archiveurl =http://web.archive.org/web/20060510174200/http://www.um.dk/Publikationer/UM/English/Denmark/kap6/6-2.asp| archivedate =10 May 2006| title =Denmark – History – The Viking Age| work =Denmark| publisher =Royal Danish Ministry of Foreign Affairs| accessdate =1 May 2006| accessdate =24 June 2012 }}
* [http://www.tacitus.nu/historical-atlas/scandinavia/denmark.htm Historical Atlas of Denmark]</ref>

[[Բարձր միջնադար|Բարձր]] և [[Ուշ միջնադար]]երում Դանիան նվաճեց նաև [[Սկանիա]]ն ([[Սկոն]]ը, [[Հալլանդ]]ը և [[Բլեկինգ]]ը) և [[Դանիական Էստոնիա]]ն, ինչպես նաև [[Սվեզլիգ]]ի և [[Հոլշտեյն]]ի դքսությունները:  

1397-ին, Դանիան միություն ստեղծեց [[Նորվեգիա]]յի և [[Շվեդիա]]յի հետ, արը ղեկավարում էր [[Մարգարեթ I (Դանիայի թագուհի|Մարգարեթ I]]-ին թագուհին: Միությունում երեք երկրների իրավունքները հավասար էին: Սակայն Մարգարեթի ղեկավարումը Դանիային տալիս էր մի փոքր շատ իրավունքներ:<ref name="Lauring">Palle Lauring, ''A History of the Kingdom of Denmark'' (Host & Son Co.: Copenhagen, 1960) p. 108.</ref> Այսպիսով սկանդինավյան պատմության հաջորդ 125 տարին կապված էր այս միության հետ: 

Բողոքականների բարեփոխումները Սկանդինավիա եկան 1530-ականներին և հաջորդեց քաղաքացիական պատերազմ, Դանիան ընդունեց Լյութերականություն 1536: Ավելի ուշ Դանիան Նորվեգիայի հետ ստեղծեց նոր միություն:

=== Վաղ ժամանակակից պատմություն ===
{{main|Denmark–Norway}}
[[File:Slaget ved oland maleri av claus moinichen 1686.jpg|thumb|[[Battle of Öland]] between an allied [[Denmark–Norway|Dano-Norwegian]]-[[Dutch Republic|Dutch]] fleet and the Swedish navy, 1 June 1676.]]
(contracted; show full)ating in major UN sanctioned, and often NATO led, military and humanitarian operations notably including: [[Cyprus dispute|Cyprus]], [[Bosnian War|Bosnia and Herzegovina]], [[Korean War|Korea]], [[Suez Crisis|Egypt]], [[Croatian War of Independence|Croatia]], [[Kosovo War|Kosovo]], Ethiopia, [[War in Afghanistan (2001–present)|Afghanistan]], Iraq, [[Somali Civil War|Somalia]] and recently Libya. In 2009 [[Anders Fogh Rasmussen]] resigned as Prime Minister of Denmark to become the Secretary General of NATO.