Difference between revisions 853727 and 853884 on hywiki

==Պատմություն==
{{Հիմնական|Դանիայի պատմություն}}


===Նախապատմություն===
Առաջին հնագիտական բացահայտումները Դանիայում վերաբերվում են մ.թ.ա. 130,000–110,000 թվականներին:<ref>Michaelsen (2002), p. 19.</ref> Դանիան բնակեցվել է մոտավորապես մ.թ.ա. 12.500 թվականին, իսկ գյուղատնտեսությունը այստեղ զարգացել է մոտ մ.թ.ա 3900 թվականից:<ref name="foreign ministry">{{cite web|last=Nielsen|first=Poul Otto|month=May |year=2003|url=http://www.um.dk/Publikationer/UM/English/Denmark/kap6/6-1.asp|ti(contracted; show full)

===Սահմանադրական միապետություն===
[[File:Grundlovgivende rigsforsamling - Constantin Hansen.jpg|thumb|left|''Den Grundlovsgivende Rigsforsamling'' (
The founding fathers of the [[Constitution of Denmark|Danish constitution]]), 1860–1864 painting by [[Constantin Hansen]].]]
The Danish liberal and national movement gained momentum in the 1830s, and after the European [[Revolutions of 1848]] Denmark peacefully became a [[constitutional monarchy]] on 5 June 1849. After the [[Second Schleswig War|Second War of Schleswig]] (Danish: ''Slesvig'') in 1864, Denmark was forced to cede [[Province of Schleswig-Holstein|Schleswig and Holstein]] to [[Prussia]], in a defeat that left deep marks on the Danish national identity.{{citation needed|date=July 2012}} After these events, Denmark pursued a policy of neutrality in Europe.

After the defeat of Germany in World War I, the [[Treaty of Versailles|Versailles powers]] offered to return the then-German region of Schleswig-Holstein to Denmark. Fearing German [[irredentism]], Denmark refused to consider the return of the area and insisted on a [[plebiscite]] concerning the return of Schleswig. The two [[Schleswig Plebiscites]] took place on 10 February and 14 March, respectively. On 10 July 1920, after the plebiscite and the King's signature (9 July) on the reunion document, Northern Schleswig (Sønderjylland) was recovered by Denmark, thereby adding 163,600 inhabitants and 3,984&nbsp;km². The reunion day (Genforeningsdag) is celebrated every year 15 June on Valdemarsdag.
[[File:Tratado de Lisboa 13 12 2007 (081).jpg|thumb|Denmark became a member of the [[European Union]] in 1973 and signed the [[Lisbon Treaty]] in 2007.]]

[[Germany]]'s [[invasion]] of Denmark on 9 April 1940&nbsp; – code named [[Operation Weserübung]]&nbsp; – met only two hours of military resistance before the Danish government surrendered.[[Դանիայի սահմանադրություն|Դանիայի սահմանադրության]] հիմնադիր հայրերը), 1860–1864 նկարված [[Կոնստանտին Հանսեն]]ի կողմից:]]
Դանիայի լիբերալ և ազգային շարժումները ձևավորվեցին 1830-ականներին և Եվրոպական հեղափոխություններից հետո 1849-ի հունիսին Դանիան դարձավ [[սահմանադրական միապետություն]]: Երկրորդ Շլեզվիգյան պատերազմից հետո Դանիան 1864-ին Դանիան զիջեց Շլեզվիգ Հոլսթեյն նահանգները Պրուսիային: Դրանիս հետո Դանիան չեզոք դիրք գրավեց Եվրոպայում:

Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո [[Վերսալի պայմանագիր|Վերսալի պայմանագրով]] Դանիային վերադարձվեց Շլեզվիգ-Հոլսթեյն նահանգը: Վախենալով Գերմանիայի [[Իրրեդենտիզմ]]ից, Դանիան որոշեց Շվեզլիգ նահանգում հանրաքվե անցկացնել: Հանրաքվեի արդյունքում ձայների մեծամասնությամբ Շվեզլիգը միացավ Դանիային, իսկ հանրաքվեի օրը նահանգում ազգային տոն է հայտարարված:
[[File:Tratado de Lisboa 13 12 2007 (081).jpg|thumb|Դանիան դարձավ [[Եվրոպական միություն|Եվրոպական միության]] անդամ 1973-ին:]]

[[Գերմանիա]]յի ներխուժումը Դանիա տեղի ունեցավ 1940-ի Ապրիլի 9-ին, երկու ժամ դիմադրությունից հետո Դանիայի կառավարությունը անձնատուր եղավ: Economic co-operation between Germany and Denmark continued until 1943, when the Danish government refused further co-operation and [[Royal Danish Navy|its navy]] sank most of its ships and sent as many of their officers as they could to Sweden. During the war, the government was helpful towards the Danish Jewish minority, and the Danish resistance performed a [[Rescue of the Danish Jews|rescue operation]] that managed to get most of them to Sweden and safety shortly before the Germans planned to round up (contracted; show full)ating in major UN sanctioned, and often NATO led, military and humanitarian operations notably including: [[Cyprus dispute|Cyprus]], [[Bosnian War|Bosnia and Herzegovina]], [[Korean War|Korea]], [[Suez Crisis|Egypt]], [[Croatian War of Independence|Croatia]], [[Kosovo War|Kosovo]], Ethiopia, [[War in Afghanistan (2001–present)|Afghanistan]], Iraq, [[Somali Civil War|Somalia]] and recently Libya. In 2009 [[Anders Fogh Rasmussen]] resigned as Prime Minister of Denmark to become the Secretary General of NATO.