Difference between revisions 881943 and 881945 on hywiki

< previous diff
next diff >
Մասնակից:Samo04/ավազարկղ3
===Անկախության համար պատերազմ===
{{Հիմնական|Հունական պատերազմները անկախության համար}}
{{տես նաև|Առաջին Հելլենական հանրապետություն}}

[[Պատկեր:The sortie of Messologhi by Theodore Vryzakis.jpg|thumb|upright|''Մեսսոլոնգիի բախումը'', Հունական անկախության պատերազմի ժամանակ, նկ. [[Տեոդորոս Վրայզակիս]]:]]

1814-ին հիմնադրվեց մի գաղտնի կազմակերպություն, որը կոչվում էր [[Ֆիլիկի Էտերիա]] Հունաստանի ազատագրման համար: Ֆիլիկի Էտերիան պլանավորեց սկսել հեղափոխությունը [[Պելեպոնես]]ում, [[Դանուբյան դքսություն]]ում և [[Կոստանդինապոլիս|Կոստանդինապոլսում]]: Առաջին ընդվզումը սկսվեց 1821-ի մարտի 6-ին Դանուբյան դքսությունում Ալեքսանդր Իպսիլանտիսի գլխավորությամբ, բայց շուտով ճնշվեց թուրքերի կողմից: Նույն ամսվա վերջին Պելեպոնեսում սկսվեցին ընդվզումներ Օսմանյան կայսրության դեմ և 1821-ի հոկտեմբերին գրավեցին հունական Տրիպոլի քաղաքը Տեոդորիս Կոլոկոտրոնիսի գլխավորությամբ: Պելեպոնիսյան հեղաշրջմանը արագ հետևեցին հեղաշրջումներ [[Կրետե]]ում, [[Մակեդոնիա]]յում և [[Կենտրոնական Հունաստան]]ում, որոնք շուտով ճնշվեցին:  Մինչ այդ հունական ռազմածովային ուժերը ունեցան առավելություն Օսմանյան ռազմածովային ուժերի նկատմամբ [[Էգեյան ծով]]ում և կանխեցին օսմանյան զորքերի համալրումը ծովով: Սակայն 1822-ին և 1824-ին թուրքերը և եգիպտացիները ներխուժեցին կղզիներ, մասնավորապես  [[Քիոսյան կոտորած|Քիոս]] և [[Պսարայի կոտորած|Պսարա]], զանգվածային ջարդի ենթարկելով տեղի բնակչությանը:<ref>Brewer, D. ''The Greek War of Independence: The Struggle for Freedom from Ottoman Oppression and the Birth of the Modern Greek Nation.'' Overlook Press, 2001, ISBN 1-58567-172-X, pp. 235-236.</ref> 

(contracted; show full)[Pylos|Navarino]]. After a week-long standoff, a [[Battle of Navarino|battle]] began which resulted in the destruction of the Ottoman–Egyptian fleet. A [[Morea expedition|French expeditionary force]] was dispatched to supervise the evacuation of the Egyptian army from the Peloponnese, while the Greeks proceeded to the captured part of Central Greece by 1828. As a result of years of negotiation, the [[First Hellenic Republic|nascent Greek state]] was finally recognized under the [[London Protocol]] in 1830.