Difference between revisions 726459 and 726462 on iowiki

{| align="right" style="width: 300px; margin: 0 0 0.5em 1.4em; clear: right; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse;" border=1
! colspan="2" style="font-size:110%; color:white; background-color:green" |Indo-Europana linguaro
|-
| style="vertical-align: top; padding-left: 0.5em;" |Geografiala distributado:
|Globala
|-
| style="vertical-align: top; padding-left: 0.5em;" |Tota parolanti:
|~50% dil mondiala habitantaro
(contracted; show full)

La numero di generi en Pra-Indo-Europeana ne esas konocata, nam Anatolia lingui distingas inter animata e ne-animata generi en adjektivo. Rodríguez Adrados proposabis ke ta distingo esas la maxim anciena e ke due aparis en l'altra branchi anke la femenina genero.


=== Gramatikala kazi ===
La maxim anciena Indo-Europana lingui di omna branchi dil familio esas flexiva lingui kun sistemo di 5 a 8 morfologiala kazi. La numero de kazi dil Pra-Indo-Europana esas diskutita nam ne esas klara ke la maxim sistemo di kazi kun nominativo, vokativo, akuzativo, genitivo, dativo, ablativo, lokativo ed instrumentala ke on trovas en Sanskrito esas la maxim anciena rekonstruebla etapo dil linguo. Fakte, ul autori argumentas ke existas resti di pre-pra-Indo-Europeana ne-flexiva antea al pra-Indo-Europana komuna. 

Multa moderna Indo-Europana lingui, quankam, perdabis granda parto dil kazo-sistemo e konjugacio qua karakterigis la maxim anciena Indo-Europana lingui. Do, inter Latinida lingui, idi di Latino, nun la Rumaniana konservas reducita sistemo di kazi. Germaniana lingui anke reduktis la numero di kazi kun distintiva formi, desaparanta komplete en l'Angliana la marki di kazo dil sustantivo. Indo-Iraniana lingui anke havis redukto dil kazi ed la hindi e l'urdu havas tri kazi: nominativo, vokativo ed oblikuo o prepozicionalo. Simila situeso existas en multa iraniana lingui, kam la Pashto en Afganistan. Moderna Grekiana reduktis lua numero di kazi respekte a l'anciena Grekiana e kun la Slavi lingui e la Lituaniana esas grupo di Indo-Europana lingui kun la maxim numero di kazi.

=== Verbala konjugado ===
Verbala konjugado del maxim parto dil branchi di l'Indo-Europana havis plu chanji kam la sistemo di nominala flexiono. Pro to, la rikonstruktado basis plu en terminacioni ed morfologiala marki kam en la kategorii prezentita. 

Ante la deskovrado di l'Anatolia lingui e lua rilato kon l'Indo-Europana lingui, la verbala sistemo rekonstruita por la pra-Indo-Europana basis amplie en la Grekiana e la Sanskrita. Ta sistemo esis tale:
* Quatro modi: Indikativo, subjuntivo, imperativo ed infinitivo.
* Du voci: Aktiva e pasiva.
* Gramatikala tempi idita di tre formi dil radiko, dependanta dil gramatikal aspekto: formas di imperfekto, perfekto ed aoristo.

Maximal-sistemo, nomizita greko-aria o indo-graka, esis konsiderita la rezulto di inovacioni tardala kande konocis plu bone la verbala sistemo di l'Anataloniana. La verbala sistemo dil plu anciena Indo-Europana rezultas, tamen, disfacila por rikonstruktar nam l'Anatoliana havas plu simpla sistemo di verbi, ed ol esas posibla distingar il qua punto devas al perdo di modi o tempi o til qua punto la sistemo di lingui kon konjugado plu amplia esas la rezulto di inovacioni.

En moderna lingui, speciala en l'Europana, aperis multa verbala formi basata en auxiliara verbi e perifrazi. Do, LAtinida e Germana lingui, perdis sintetika formi dil pasiva voci e formi di perfekto, existanta en anciena lingui kam la LAtina o la Gotiko, havanta substitucata li kun perifrastikala formi kun la verbi 'esar' ed 'havar'.






== Klasifiko ==
# [[Armeniana linguo|Armeniana]]
# Indo-Irana (Aryana) lingui (93 lingui)
#* Hindiana lingui (48 lingui)
#** Cigana
#** Sinhalesa-Malediva lingui ([[Sinhalesa linguo|Sinhalesa]], Malediva, Vedda)
#** Nordal-Hindiana lingui
#*** Dardana grupo (16 lingui, ex. Bashkari, Wotapuri, Dameli, Dumaki, Phalura, [[Kashmiri linguo|Kashmiri]])
(contracted; show full)[[vec:Lengue indoeuropee]]
[[vi:Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu]]
[[vls:Indo-Europees]]
[[yo:Àwọn èdè Indo-Europe]]
[[zea:Indo-Europese taelen]]
[[zh:印欧语系]]
[[zh-min-nan:Ìn-āu gí-hē]]
[[zh-yue:印歐語系]]