Difference between revisions 923206 and 924691 on iowiki

<!-- {{Artiklo di qualeso}} -->
{{revizo}}
{{Landi
| Nomo                     = Francia
| Lokala_nomo              = République Française
| Flago                    = Flag of France.svg
| Blazono                  = Armoiries république française.svg
| Devizo                   = "Liberté, égalité, fraternité" ([[Franca]])<br>"Libereso, egaleso, frateso"
(contracted; show full)

Ma ta limitizita partopreno ad kontestala eventi ne rezultas, fore de lo, per importanta obligeso en politikala partiso. Pri la procento di unioneso (8 %), esas la maxim febla di richa landi, mem se esas plu importanta en la publika sektoro. Kompense, Franci esas tre intrikata en asociala medio: 14 milioni volontarii esas membri di plua kam 1 milion asociuri, qui beneficis pro statuto grantita per lego ye la 1ma di julio.

== Kulturo ==
Franca kulturo exercis e duras exercar granda influo en 
totla mondo, specalnote lua sistemi di edukado, militarala organizeso, lua oficala linguo ([[Franca linguo|Franca]]), lua movadi di artala movadi en la [[pikto]], [[literaturo]], [[arkitekturo]], edc. Lua [[cinemo]] anke eshavas notora, (note [[Lumière fratuli]]) eso de multa yari: la [[fratuli Lumière]] esis l'inventisti di [[cinematografilo]]).

En [[2008]] Francia modifikis lua [[konstituco]] por agnoskar regionala lingui, quaexemple l'[[Okcitaniana linguo|Okcitaniana]], la [[Baska linguo|Baska]], la [[Bretona linguo|Bretona]] ed l'[[Alzaciana linguo|Alzaciana]].

La simbolo di la lando esas [[hano|hanulo]].

=== Arkitekturala patrimonio ===
[[Arkivo:Chateau Versailles Galerie des Glaces.jpg|thumb|250px|Galerio di speguli dil kastelo di Versailles, maestroverko di baroka arkitekturo dil 17ma yarcento.]]
Francia posedas richa patrimonio arkitekturala richa, testo di lua longa historio e la renkontro di diversa traiti civilizesauri.

==== Konstrukturi konsiderata Patrimonii de la Homaro ====
Inter la 753 kulturala domenloki klasifikaita qualen mondala patrimonio per segun l'[[UNESCO]] ye 27ma di januaro 2012, 34 esas en Francia, di qua facas Francia la triesma lando en mondo en nombro di kulturala situ. Pro to, Francia rangizesas triesme en mondo segun la quanto di loki klasifikaita qualen mondala patrimonio. L'a mondala  arkitekturala patrimonio Franca en mondala patrimonio inkluzas ambasive edificii di religiala arkituro (oza (exemple l'abadeyo di Fontenay exemple), civila (exemple la kasteli dil Loire-valo), industriala (rejala salino di Arc-et-Senans), militala (l'urbi fortifikita dai Vauban), ed urbala (exemple la placo Stanislas en Nancy), centra urbo la centrala quartero di [[Strasburg]]). IOl inkluzas exempli di eri pri l'arkitekturo di omna epoquki, de roman l'arkitekturo (Romana (exemple, la ponto di Gard) til la moderna arkitekturo pos la 2ma Mondomilito (la centrao dil urbo di Le Havre), trainkluzite maestroverki rRomana (l'abadeyo di Saint-Savin-sur-Gartempe), gGotika (katedralo di Chartres) e klasika (kanalo di Midi).

==== Konstrukturi di historiala interesto ====
En Francia, pos 1840 la stato povas klasifikar kom historiala patrimonio la konstrukturi di interesto historiala, arkitekturala, patrimoniala o kulturala interesto, ed anke kelka moblala havaji (kloshi). To grantas lua legala protektado, e helpo por riestablisar e mantenar la kozoi protektita. Ye la 31ma di decembro 2008, existis en Francia 43 180 historiala konstrukturi enrejistrata o klasifikata. Diversa arkitekti de diversa epoki dum la historio kreis edifici qui formacas la nuna patrimonio arkitekturala Franca, exemple [[Pierre de Montreuil]] (dum [[Mezepoko]]); Lescot Delorme ed Androuet du Cerceau dum [[Renesanco]]; Mansart, Le Vau, Hardouin-Mansart, Gabriel e Claude-Nicolas Ledoux dum klasika e neoklasika epoki; Viollet-le-Duc, Garnier e [[Gustave Eiffel]] dum la 19ma yarcento; e Le Corbusier e Perret dum la moderna epoko.

=== Artala patrimonio e kulturala eventaji ===
Se artala produkturi atestesas en la spaco korespondanta a nuna Francia depos la [[prehistorio]], on ne povas parolar pri "Franc arto" ante la komenco di la duesma yarmilo, epoko en ke la stato e naciono komencis formacesar. Pos ta epoko, Francla bela arti Franca divenis maxim-multa-kaze simila a la resto di westal Europa, qua vidais sucedar l'una l'altra rRomana arto dum 11la 11ma e 12ma yarcenti e gla Gotika arto dum 12la 12ma e 13ma yarcenti; la celebro di la povo di Franca monarkio, di "privilejizita spaco" (A. Chastel) e reprezenturo di sakrajo facas parto di preferaldivenis la precipua temi dil arto, precipue kande komendita da povoza autoritati politikala o religiala povo.

Dum la [[Renesanco]] e la developo di Klasikismo dum la [[17ma yarcento]] e pos di Neoklasikismo dum la 18ma yarcento esas l'expreso amba di sercho di ordeno e pompo ed antiqua e italian influi; esas anke dum moderna epoko qua emersas individuala figuri di artisti, tale piktisti Fouquet, Poussin, La Tour, Watteau, Boucher, Chardin, Fragonard, Greuze, David, Gros ed Ingres, o skultisti Goujon, Girardon, Coysevox, Puget e Houdon. Dum 19 e 20ma yarcento Francia pleis majora rolo en la granda artala wes(contracted; show full)* [http://www.proxiti.info/ Proxiti - Le Réseau de Vos Informations de ProXimité] (en Franca)
* [http://meteo.15.growiktionary.org Météo France]

{{Regioni di Francia}}

{{Template:EU-stati}}

[[Kategorio:Francia| ]]