Difference between revisions 1254670 and 1636633 on kkwiki

< previous diff
next diff >
Ибн Рушд
[[Сурет:AverroesColor.jpg|thumb|250px|Әбу-Л-Уәлид Мұхаммед иИбн Рушд]]
'''Әбу-Лл-Уәлид Мұхаммед ибн Ахмад ибн Рушд''' ( {{lang-ar|ابو الوليد محمد ابن أحمد ابن رشد}}, {{lang-la|АверроэсAverroës}} ; [[1126 — ]]—[[1198]]) — [[Кордова]] халифаты]] кезеңінде [[Испания]]да өмір сүрген ортағасырлық араб философы. Әбу-Лл-Уәлид Мұхаммед ибн Рушд [[Материя|материялар]] мен қозғалыстардың мәңгіліктілігін және олардың жаратылмағанын (құдаймен “«мәңгі бірлігін”») дәлелдеді, жеке [[адам]] жанының өлмейтіндігі мен [[о дүние]]лік өмірді жоққа шығарды. Әбу-Лл-Уәлид Мұхаммед ибн Рушд қос [[Ақиқат|ақиқаттылық]] ілімінің негізін қалады. Оның [[Аристотель]] шығармаларына жазған түсініктемелері еуропалық философтардың ежелгі [[грек философиясы]]мен танысуына елеулі ықпал етті.

[[Ибн Рушдтың (еуропада «Аверроэс]]») ілімі ([[аверроизм]]) [[мұсылмандық]] және христиандық қасаң қағидаларды өзгертпей сақтауға тырысушылар қуғынға ұшырады. Әбу-Л-Уәлид Мұхаммед иИбн Рушдтың негізгі шығармалары: “«Терістеулерді терістеу”», “«[[Философия]] мен діннің арасындағы байланыстарға қатысты қорытынды жасайтын пікір”».<ref>Ислам. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2010 ISBN 9965-26-322-1</ref>
<br />
Ибн Рушдтің әйелдердің жағдайы туралы ой-тұжырымдары қоғамдағы адамдардың тең дәрежелілігі туралы ұғымның дамуына қосқан елеулі үлесі болып табылады. Ол бұл мәселеде өз заманындағы қоғамдық құрылымды сынға алды. Ол былай деп атап өтеді: 
{{Начало цитаты}}
"«Біздің әлеуметтік құрылымымыз әйелдерге өз қабілеттерін танытуға мүмкіндік бермейді; біздіңше ол бала тууға
және оны тамақтандыруға жаралған сияқты және оның құлдық (күңдік) жағдайы ондағы қандай да бір парасатылыққа деген мүмкіндігін жойыпжіберген".» 
{{Конец цитаты}}
Осылайша, Ибн Рушд барлық адамдардың тең дәрежелілігін олардың қабілеттерін ашудың алғышарты ретінде жақтады. <ref>Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7</ref>

== Пайдаланған әдебиет ==
<references/>

{{Islam-stub}}
(contracted; show full)[[tr:İbn Rüşd]]
[[tt:Әбү Вәлид бине Рөшд]]
[[uk:Аверроес]]
[[ur:ابن رشد]]
[[vi:Averroes]]
[[war:Averroes]]
[[yi:איבן ראשד]]
[[zh:伊本·魯世德]]