Difference between revisions 169716 and 169717 on lijwiki

{{Grafîa ofiçiâ}}
==O zeneize: a lengoa de [[vocale]]==
Chi parla o [[Lengua zeneise|zeneize]] o sa 'na cösa: che o zeneize o l'é a lengoa de [[vocale]]. Quæxi tùtte e dificoltæ nascian da-e vocale: comme van pronunçiae, comme van scrîte e comme van lezûe. Chì çerchiö de mostrâ quæ son e regole che dêuvio mi pe scrive o zeneize; pe êse ciù ciæo, no m'inporta de ripête a mæxima cösa in divèrsci posti.

==A dûata==
A '''dûata''' (''durata'') de 'na vocale a l'é a dûata do [[son]]: e vocalie luonghe dûan quæxi o doggio de vocali cûùrte.

Se in sciäâ vocale o l'é marcòu l'accento (û a fa eccession perché a rappresenta o son da "u" françeise) alalôa l'accento o n'informa se a vocale a va dïîta luonga ò cûùrta, aveèrta ò serâ. In generale se in sciäâ vocale o no l'é marcòu nisciûùn accento allôa:
*	se a vocale a l'é seguïîa da 'na consonante '''doggia''' o son o l'é sempre cûùrto - '''libbro''' - '''sappa''' (''zappa'') - '''paroòlla'''
*	se a vocale a l'é seguïîa da 'na consonante '''sencia''' (''scempia'') o son o peu ëêse
	'''luongo''', e allôa a vocale a l'é toònica: "a" de lago
	'''cûùrto''': "a" de '''façile''' ò de '''strapuontê''' (''materassaio'')

Pe questo chìfæto chi, chi de sotta riportiö solo i caxi de vocalie con l'accento de d'äâto.

==A vocale a==
A vocale '''a''' a se pronunçia comme in italian.
*	Son cûrto:
*	'''à''' - àmoa (''boccale, vaso di terra cotta a pancia larga con manico'') - zà (''già'') - mamà
*	Son lungo:
*	'''ä''' - mäveggioso (''meraviglioso'') - ätro
(contracted; show full)
*	Gh'é de parolle che se scrivan paegie ma veuan dî cöse differenti a segonda ch'a l'é averta ò serrä: létto letto (per dormire) e lètto letto da leggere participio passòu do verbo lëze - tèsto testo (di legge, di un libro, ecc.) e tésto teglia - pèsta peste (malattia epidemica) e pésta pesta, pestare: indicativo presente terza persona singolare voxe do verbo pestâ. Inte questi caxi l'é ben marcâ con l'accento o son averto.

[[Category:Grammatica]]