Difference between revisions 427724 and 427725 on nahwiki

{{Altepecalpolli ipan Mexihco
| Tocaitl              = Altepecalpolli Malinalco
| Chantocaitl          = Municipio de Malinalco
| Occe_tocaitl         =  
| Tlahtohcayotl        = Tlahtohcayotl Mexihco
| Chimalli             = Escudo Malinalco.png
| Tlalmachiyotl        = Mexico Estado de Mexico Malinalco location map.svg
| Altepecalpolli_icua  = [[Malinalco]]
(contracted; show full)

== Huahpacayotl ==<!--Historia-->
[[Īxiptli:Malinalco201409 OHS80.jpg|thumbnail|200px|left|Huehcauh '''Tzacualco Malinalco''' in ompa Malinaltepetl.]]

Huehuehtlacatl matlatzincatl catca, ce quetzallamantli otlachiuh ompa axcan Malinalco, ocuiltecatlahtolcopa ''Ñumxu'', [[Chimalpopoca]] oquinyaochiuhtihuetz calcah ihuan occepa quimpopolo
h. Inin hueyitlahtoani oquimpopolo no iuhqui in malinalcatlacameh ihuan omic ipan [[1424]] {{10ped}} xihuitl.
 
Xiuhpan 1524 oahcicoh San Agustín teopixqueh nican in Yancuic Caxtillan 1524 ipampa oquichiuh in encomiendas. Omocalquetza in Divino Salvador itepan, tlein onquipiyac itocah teopixcayotl.

== Chicahualiztli huan tepacholiztli ==<!--Poder y gobierno-->
Chinaco quipixtoc se caltlapahtiquetl ica ce macehualtepahtiquetl, ihuan zan quemanticah yahui tlen tepachianih iuhquinon iztoqueh tomacehualpoyohuan axcanah cualli mopahtiah.

=== Tepacholiztli ===
{| class="wikitable" 
|- align=center style="background:#d8edff"
!Tequihuah!!Cahuitl
|-
| Gerardo Baldemar Reynoso || 2009-2011
|-
| Vidal Pérez Vargas || 2012-2015
|-
| Gerardo Baldemar Chaqueco || 2016-2018 
|}

== Chanehmatiliztli ==
[[Īxiptli:Malinalco201409 OHS81.jpg|thumbnail|200px|right|Altepetl Malinalco.]]

Malinalco quipiya occequin altepemehtl, ipan ihcuilol cah ocachi tenyohticah itzalan itech altepecalpolli.

{| class="wikitable"
|- style="background:#000000; color:#FFFFFF;"
| '''Altepetl''' || '''Chanehqueh'''
|- style="background:#CFCFCF;"
| '''Ocachi altepecalpolli''' || '''20 157'''
|-
| [[Malinalco]] || 18,701
|-
| [[Chalma]] || 6,294
|-
| [[Xalmoloncan]] || 1,248
|-
| [[San Simón el Alto]] || 872
|}

Ce Mexihco ixeliuhca itechpahuic in altepecalpolli Malinalco ipan onohuayan [[Iztapan]], itzalan icampa hueyi altepenanyotl [[Altepetl Mexihco]], [[Matlatzinco]] ompa [[Tollohcan Lerdo]] ihuan [[Temoachan]] ompa [[Cuauhnahuac]]. In altepecalpol quipiya 20,157 chanehqueh, tlacameh ihuan cihuameh.

=== Tlahtolli ===
[[Īxiptli:Malinalco (20).JPG|thumbnail|200px|left|Ihcuilol nahuatlahtolli ipan Malinalco.]]

In tlahtolli ipan Altepecalpolli Malinalco, chanehqueh tlahtoah caxtillantlahtolli, tepitzin tlacameh tlahtoah nahuatlahtolli ompa Calpolli San Martín ihuan Calpolli San Guillermo, occequin tlahtolli itlan Malinalco, in atzincatlahtolli ihuan matlaltzincatlahtolticah.

In atzincatlahtolli otlahto nican Malinalco huehcauhtoca ipampa tlahuicah, yehuan motenehuah ''Ñumxu'' canahpa Altepetl Malinalco ihuan Altepetl Chalma.

== Tequichihualiztli ==
[[Īxiptli:MalinalcoPuebloMagico.jpg|thumb|200px|In Divino Salvador iteopancal.]] 
[[Īxiptli:Chalma2.jpg|thumb|200px|Noteuctzin iteopan Chalma.]]

Malinalco ce altepecalpolli ican mochi tlacuicuiliztli ipan Centlalticpac quittoh Tlaquitcayotl ipan Tlachihuatlacayotl ipan Tlahtohcayotl Mexihco; ixquich tlamatocac toltecayotl, yoliztli ipan ahmo tlamatocac toltecayotl iuhqui tlacualcayotl, macehualmihtotiztli, macehuallahtoliztli.

In '''Divino Salvador iteopan''' ce cristiano chihualcalli tlein neteotiliztli in cristianismo itechpa Agustín teoquixqueh icalchiuh ica macehualtlacameh inin teopixcayotl, no  iuhqui ''Santuario de Chalma'' huehuehcauh motenehua Oztoteotl ompa altepetl [[Chalma]].

== Ilhuiliztli ihuan macehuallotl== <!--Fiestas y tradiciones-->
[[Īxiptli:Malinalco (5).JPG|thumb|left|200px|Mihtohtli in "Chinelos".]]

Malinalco ce altepeconetl ican mochi tlacuicuiliztli ipan Centlalticpac quihtoh Tlatquicayotl īpan Tlachiuhcayotl ipan Mexihco; ixquich tlamatocac toltecayotl in ompa Mexihco mictlampa, yoliztli ipan ahmo tlamatocac tlachihualiztli iuhqui tlacualcayotl, macehualmihtotiztli, macehuallahtolloliztli.

In mitohtiliztli, ce mihtotiliztli ipan El Divino Salvador, tlacameh ihuan cihuameh mihtotiah tlanahuahquez zan cen tzotzonalotl ica mecahuehuetl, panhuahuetl ihuan tlapitzalli.

In yohualmitohtiliztli "Chinelos", mitohtiliztli ipampa Señor de Chalma ilhuitl ipan hueyaitualli El Dinivo Slalvador iteopan.

=== Tlatzohtzonaliztli ===
Miyaquintin [[tlatzohtzonaliztli]] cah inin altepecalpolli iuhqui [[banda]], [[cumbia]], [[balada]] ahnozo [[tlatlamantic tlatzohtzonaliztli|tlatlamantic]].

== Momotlaliztli ==
[[Īxiptli:Malinalco (23).JPG|thumb|left|180px|Momotlaliztli ipan Malinalco.]]
Momotlaliztli ipan Malinalco cah ipampa xopatoltiliztli, [[chiquiuhtapayolhuiliztli]], omemalacaztli, tenis, mapatoltiliztli, ihuan momotlaliztli.

== Hueyitlacameh ==
* [[José María Yermo y Parres]] otlacat ipan Xalmoloncan, Malinalcopa.

== Toquiliztequitl ==<!--Referencias-->
<references/>

== Cequin tlatilantli ==<!--Enlaces externos-->
* [http://www3.inegi.org.mx/sistemas/mexicocifras/datos-geograficos/15/15052.pdf INEGI] Altepecapolli Malinalco.
{{commonscat|Malinalco Municipality}}

{{Tlahtohcayotl Mexihco}}