Difference between revisions 447734 and 447791 on nahwiki{{LengüetasArriba}} {{Lengüeta1|'''[[:Incubator:Wp/nch/España|España]]'''}} {{Lengüeta1|'''[[:Incubator:Wp/ppl/España|España]]'''}} {{LengüetasAbajo}} {{Tlācatiyān | āchcāuhtōcāitl_nativo = Reino de España | āchcāuhtōcāitl = Huēyitlahtohcāyōtl Caxtillān | cemāxcātōcāitl = Caxtillān | pāmitl = Flag of Spain.svg | chīmalli = Escudo de España.svg | símbolos = | mapa = EU-Spain_(orthographic_projection).svg | mapa_tamaño = 290px | lema_nacional = ''[[Plus ultra]]'' ([[latintlahtōlli]]: Ocachi ōmpa) | tlācatiyāncuīcatiliztli = ''[[Marcha Real]]''<br/> ([[caxtillāntlahtōlli]]: ''Tlahtohcāyayahtiyaliztli'') | tlācatiyāncuīcatiliztli_tlahcuilōlli = Marcha Real-Royal March by US Navy Band.ogg | tēcuacān = [[Madrid]] | tēcuacān_chānehqueh = 3 155 359 | tēcuacān_cemonocāyōtl_fmt = | tēcuacān_cemonoc = 40_25_N_3_45_W 40°25′M 3°45′Tl | huēyi_āltepētl = [[Madrid]] | āchcāuhtlahtōlli = [[Caxtillāntlahtōlli]] | tēpacholiztli = [[Tlahtoloayān centēpacholiztli]] | tēpachohqueh = • [[Caxtillān huēyitlahtoāni|Huēyitlahtoāni]] <br /> • [[Caxtillān Tlahtohcātēīxiptla|Tēpachohcāyōtl Tlahtohcātēīxiptla]] | tēpachohqueh_tōcāitl = [[Felipe VI]]<br/>[[Pedro Sánchez]] | tzintiliztli = [[Caxtillān tlāllōtl tlachīhualiztli|Tlachīhualiztli]] | fundación_hitos = • [[Tlahtohcāyōtl cētiliztli]]<br/><br/>• [[Tlachihchīhualli Centēpacholiztli|Centlahtoāni]]<br/><br/>• [[Motēpachoāni Tlahtohcāyōtl]]<br/>• [[Tlacuitlatlāzalllahtohcāyōtl]]<br/><br/>• [[Caxtiltēcatl Inic Ōme Tlācatlahtohcāyōtl|Ic Ōme Tlācatlahtohcāyōtl]]<br/><br/><br/><br/>• [[Francisco Franco ītēpolohtēpacholiztli|Franco ītēpolohtēpacholiztli]]<br/><br/>• [[Caxtiltēcatl tlapatlaliztli|Āxcān Tlācatēpacholiztli]] | fundación_fechas = <br>[[Caxtillān Centēpacholiztli]]<br/>[[Austria tlahtohcāmecayōtl]]<br/>(1516-1714)<br/><br/>[[Tlatōcātlanāhuatīlli Yancuīc Tlatēcpānalli|Yancuīc Tlatēcpānalli (1707-1716)]]<br/>[[Caxtillān nāhuatīllālīliztli īpan 1812|nāhuatīllālīliz. īpan 1812]]<br>[[Caxtillān nāhuatīllālīliztli īpan 1931|nāhuatīllālīliz. īpan 1931]]<br/>[[Franco īcorte|Franco īcorte (1942-1977)]]<br/>[[Caxtillān nāhuatīllālīliztli īpan 1978|nāhuatīllālīliz. īpan 1978]] | tzintiliztli_fechas = | tlaīxpayōtl = 504,645 | tlaīxpayōtl_tlatēctli = 51 | tlaīxpayōtl_ātl = 1.04 | cuāxōchtli = 1,917.8 | huēyi_ātēntli = 4,964 km | chānehqueh = 44,108,530 | chānehqueh_tlatēctli = 30 | chānehqueh_pozāhuacāyōtl = 87.2 | PIB_nominal= US$ 1,438,959,000,000<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=62&pr.y=16&sy=2007&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C446%2C914%2C666%2C612%2C668%2C614%2C672%2C311%2C946%2C213%2C137%2C911%2C962%2C193%2C674%2C122%2C676%2C912%2C548%2C313%2C556%2C419%2C678%2C513%2C181%2C316%2C682%2C913%2C684%2C124%2C273%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C283%2C228%2C853%2C924%2C288%2C233%2C293%2C632%2C566%2C636%2C964%2C634%2C182%2C238%2C453%2C662%2C968%2C960%2C922%2C423%2C714%2C935%2C862%2C128%2C716%2C611%2C456%2C321%2C722%2C243%2C942%2C248%2C718%2C469%2C724%2C253%2C576%2C642%2C936%2C643%2C961%2C939%2C813%2C644%2C199%2C819%2C184%2C172%2C524%2C132%2C361%2C646%2C362%2C648%2C364%2C915%2C732%2C134%2C366%2C652%2C734%2C174%2C144%2C328%2C146%2C258%2C463%2C656%2C528%2C654%2C923%2C336%2C738%2C263%2C578%2C268%2C537%2C532%2C742%2C944%2C866%2C176%2C369%2C534%2C744%2C536%2C186%2C429%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698%2C941&s=NGDPD&grp=0&a= Evolución del PIB nominal desde 2007 hasta 2009] (en inglés), en ''World Economic Outlook Database'', [[Fondo Monetario Internacional]] (abril de 2008)</ref> | PIB_nominal_año = 2007 | PIB_nominal_puesto = 8 | PIB_nominal_per_cápita = US$ 32,066<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=59&pr1.y=12&c=512%2C446%2C914%2C666%2C612%2C668%2C614%2C672%2C311%2C946%2C213%2C137%2C911%2C962%2C193%2C674%2C122%2C676%2C912%2C548%2C313%2C556%2C419%2C678%2C513%2C181%2C316%2C682%2C913%2C684%2C124%2C273%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C283%2C228%2C853%2C924%2C288%2C233%2C293%2C632%2C566%2C636%2C964%2C634%2C182%2C238%2C453%2C662%2C968%2C960%2C922%2C423%2C714%2C935%2C862%2C128%2C716%2C611%2C456%2C321%2C722%2C243%2C942%2C248%2C718%2C469%2C724%2C253%2C576%2C642%2C936%2C643%2C961%2C939%2C813%2C644%2C199%2C819%2C184%2C172%2C524%2C132%2C361%2C646%2C362%2C648%2C364%2C915%2C732%2C134%2C366%2C652%2C734%2C174%2C144%2C328%2C146%2C258%2C463%2C656%2C528%2C654%2C923%2C336%2C738%2C263%2C578%2C268%2C537%2C532%2C742%2C944%2C866%2C176%2C369%2C534%2C744%2C536%2C186%2C429%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698%2C941&s=NGDPDPC&grp=0&a= Evolución del PIB nominal per cápita desde 2007 hasta 2009] (en inglés), en ''World Economic Outlook Database'', [[Fondo Monetario Internacional]] (abril de 2008)</ref> | PIB = US$ 1,351,608,000,000<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&c=512%2C446%2C914%2C666%2C612%2C668%2C614%2C672%2C311%2C946%2C213%2C137%2C911%2C962%2C193%2C674%2C122%2C676%2C912%2C548%2C313%2C556%2C419%2C678%2C513%2C181%2C316%2C682%2C913%2C684%2C124%2C273%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C283%2C228%2C853%2C924%2C288%2C233%2C293%2C632%2C566%2C636%2C964%2C634%2C182%2C238%2C453%2C662%2C968%2C960%2C922%2C423%2C714%2C935%2C862%2C128%2C716%2C611%2C456%2C321%2C722%2C243%2C942%2C248%2C718%2C469%2C724%2C253%2C576%2C642%2C936%2C643%2C961%2C939%2C813%2C644%2C199%2C819%2C184%2C172%2C524%2C132%2C361%2C646%2C362%2C648%2C364%2C915%2C732%2C134%2C366%2C652%2C734%2C174%2C144%2C328%2C146%2C258%2C463%2C656%2C528%2C654%2C923%2C336%2C738%2C263%2C578%2C268%2C537%2C532%2C742%2C944%2C866%2C176%2C369%2C534%2C744%2C536%2C186%2C429%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698%2C941&s=PPPGDP&grp=0&a=&pr1.x=70&pr1.y=10 Evolución del PIB (PPA) desde 2007 hasta 2009] (en inglés), en ''World Economic Outlook Database'', [[Fondo Monetario Internacional]] (abril de 2008)</ref> | PIB_año = 2007 | PIB_puesto = 11 | PIB_per_cápita = US$ 30,120<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=%2C&br=1&c=512%2C446%2C914%2C666%2C612%2C668%2C614%2C672%2C311%2C946%2C213%2C137%2C911%2C962%2C193%2C674%2C122%2C676%2C912%2C548%2C313%2C556%2C419%2C678%2C513%2C181%2C316%2C682%2C913%2C684%2C124%2C273%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C624%2C449%2C626%2C564%2C628%2C283%2C228%2C853%2C924%2C288%2C233%2C293%2C632%2C566%2C636%2C964%2C634%2C182%2C238%2C453%2C662%2C968%2C960%2C922%2C423%2C714%2C935%2C862%2C128%2C716%2C611%2C456%2C321%2C722%2C243%2C942%2C248%2C718%2C469%2C724%2C253%2C576%2C642%2C936%2C643%2C961%2C939%2C813%2C644%2C199%2C819%2C184%2C172%2C524%2C132%2C361%2C646%2C362%2C648%2C364%2C915%2C732%2C134%2C366%2C652%2C734%2C174%2C144%2C328%2C146%2C258%2C463%2C656%2C528%2C654%2C923%2C336%2C738%2C263%2C578%2C268%2C537%2C532%2C742%2C944%2C866%2C176%2C369%2C534%2C744%2C536%2C186%2C429%2C925%2C178%2C746%2C436%2C926%2C136%2C466%2C343%2C112%2C158%2C111%2C439%2C298%2C916%2C927%2C664%2C846%2C826%2C299%2C542%2C582%2C443%2C474%2C917%2C754%2C544%2C698%2C941&s=PPPPC&grp=0&a=&pr1.x=41&pr1.y=14 Evolución del PIB (PPA) per cápita desde 2007 hasta 2009] (en inglés), en ''World Economic Outlook Database'', [[Fondo Monetario Internacional]] (abril de 2008)</ref> | IDH = 0.949 | IDH_año = 2005 | IDH_puesto = 13 | IDH_categoría = {{Ingreso|ingreso=pani}}<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/hdr_20072008_sp_indictables.pdf Informe sobre Desarrollo Humano 2007/2008. Indicadores de desarrollo humano] (en inglés)</ref> | tomīn = [[Euro]] (€, <code>[[ISO 4217|EUR]]</code>) | tlācatōcāitl = Caxtiltēcatl, caxtiltēcah; <br /> ixpayol(meh)<ref name="John Bierhorst"/>, espayol(meh)<ref name="John Bierhorst"/> | horario = [[UTC]]+1 a [[UTC]]+2 | horario_verano = varias [[Cemānāhuacāhuitl|UTC]] | cctld = [[.es]] | código_telefónico = 34 | prefijo_radiofónico = AMA-AOZ, EAA-EHZ | nenecuilhuāztli_ISO = 724 / ES / ESP | miembro_de = [[Organización de las Naciones Unidas|ONU]], [[Organización del Tratado del Atlántico Norte|OTAN]], [[Tlacetilīztli Eutlocpanēcatl|TE]], [[Organización para la Seguridad y Cooperación en Europa|OSCE]], [[OCDE]] |nota1 = Occēquintin āchcāuhtlahtōlli [[Catalantlahtōlli]], [[Galiciatlahtōlli]], [[Vascotlahtōlli]], [[Asturiatlahtōlli]], [[Aragontlahtōlli]] īhuān [[Occitantlahtōlli]]. }} '''Caxtillān''' ({{es2}} '''''España''''' {{Audio-IPA|Es-España.ogg|/ɛsˈpaɲa/}}), nō motēnēhua '''Huēyitlahtohcāyōtl Caxtillān''' ({{es2}} ''Reino de España'', cē tlācatiyān cotōncāyōtl in [[Europancetiliztli]], chīhualo īpan [[socialtlahtohcāyōtl|social]] īhuān [[tlācatēpachōliztli]] [[tētlapalēhuiliztlahtohcāyōtl]] in tlein ītēpacholiz in [[ tlahtōlōyān centēpacholiztli]]. Ītlāl, ītēcuacān [[Madrid]]. {{harvnp|Cortes Generales|1978|texto=Constitución española, 1978|loc=art. 5}}, motēcpāna īca caxtōlli omōme [[nenāhuatiāni cemāxcāyōtl]], quinmochīhua nāuhpōhualli ommahylāctli [[huēyāltepētl]] īhuān ōme [[nenāhuatiāni āltepētl]]. Caxtillān tlatēctli in huitzltlāmpa [[Europan cihuātlāmpa]] in iuhqui in [[Africa mictlāmpa]]. Cuāxōchnāmiqui in mictlāmpan īca in [[Cantabria huēyātl]], [[Francia]] īhuān [[Andorra]], in tlāpcopa īca in [[Tlālnepantlah huēyātl]] in huitztlāmpa īca in Tlālnepantlah huēyātl īhuān [[Marruecos]] īpan [[Ceuta]] īhuān [[Melilla]], in cihuātlāmpa īca [[Portugal]] īhuān in [[Atlālntico Ilhuicāatl]]. Europan, Caxtillān cah achi mochi mani in [[Iberia Tlālyācatl]], in motēnēhua [[Tlālyacatl Caxtillān]], īhuān in [[Balear Tlālhuāctli]] (in huitzlāmpa Tlālnepantlah Hueyāpan); īpan Africa tlātˉctli in āltepētL [[Ceuta]] (in Tingitana tlālyacapan]]), in [[Canarias Tlālhuāctli]] (in mictlāntlāpcopa Atlāntico Ilhuicaātl), in [[Chafarinas Tlālhuactli]] (Tlālnepantlah Hueyāpan), in tepehxitl [[Vélez de Gomera ītexcal]] (Tlālnepantlah Hueyāpan), in [[Alhucemas Tlālhuactli]] (Alhucemas Ayōllohco) īhuān [[Alborán Tlālhuāctli]] ([[Alborán huēyātl|Alborán Huēyāpan]]). In āltepēcalpōlli [[Llivia]], in [[Pirineo]]pan quichīhua cē tlatzacualli quiyahualoa Francia. == Tlaltocaitl ==<!--Toponimia--> Inin tlalyacatl ocuep tlaltocatzin ipampa '''Hispania''' punicotlahtolcopa: ''Tochtlalli''. Inin itoca huehuehcauh tlacuepalli canahpa nonotza ''España'' caxtillantlahtoltica. Occe tlahtolli omopouh tlein ''España'' motenehua '''i-spn-ya''' ahnozo ''Itepozchihualoyan Tlalpan'' nahuatlahtoltica. In nahuatlahtolli itlaltoca ''Caxtillan'' ca cannel, manel in caxtiltecah omotocah ''españoles'' inahuatlahtoliz ''ixpayolmeh''<ref name="John Bierhorst">John Bierhorst yeh oquihcuilo "IXPAYOL, var ESPAYOL. Span., Español. Ixpayolme[h]..." ipan A Nahuatl-English Dictionary and Concordance to the Cantares Mexicanos whith an Analytic Transcription and Grammatical Notes.</ref>; in ihcuac omotetlahtolana itechpa inquizcan, intenanquililiz ocatca ipanocayoh mochipa ''Castilla'' (kaʂˈt̪ilʝa quimonēci kaʃˈtilʝa), ic in nahuatlahtohqueh omochiuh in catyan tocaitl ''Caxtillan'' (kaʃˈtillaːn). Ica in tlahtolli ''Castilla'' omochihua in tlanelhuatlahtolli ''caxtil'', achtopa ahtle tlamatiliztli, ocachi in ''sufijo'' ''-tlan'' <ref>James Lockhart. ''The Nahuas after the conquest''. 1992</ref>. Zatepan in tlahtolli [[caxtil]] omocuep ce yancuictlahtolli ica in axcan tlamatiliztli. == Tlalcemanahuayotl ==<!--Geografía--> [[Īxiptli:Spain.png|left|300px|thumb|Iberia tlalyacatl ihuan Tlalhuactli Baleares.]] Itlalpan ixtli ca 1,959,248 km² ihuan tlālhuāctlīxtli 5,127 km². Īānāhua tlatlamachiyōtiāni 11,122 km. Ca<br/>• [[Motēpachoāni Tlahtohcāyōtl]]<br/>• [[Tlacuitlatlāzalllahtohcāyōtl]]<br/><br/>• [[Caxtiltēcatl Ic Ōme Tlācatlahtohcāyōtl|Ic Ōme Tlācatlahtohcāyōtl]]<br/><br/>• [[Francisco Franco ītēpolohtēpacholiztli|Franco ītēpolohtēpacholiztli]]<br/><br/>• [[Caxtiltēcatl tlapatlaliztli|Āxcān Tlācatēpacholiztli]] | fundación_fechas = <br/>[[Caxtillān Centēpacholiztli]]<br/>[[Austria tlahtohcāmecayōtl]] (1516-1714)<br/>[[Tlatōcātlanāhuatīlli Yancuīc Tlatēcpānalli|Yancuīc Tlatēcpānalli (1707-1716)]]<br/>[[Caxtillān nāhuatīllālīliztli īpan 1812|Nāhuatīllālīliz. īpan 1812]]<br>[[Caxtillān nāhuatīllālīliztli īpan 1931|Nāhuatīllālīliz. īpan 1931]]<br/>[[Franco īcorte|Franco īcorte (1942-1977)]]<br/>[[Caxtillān nāhuatīllālīliztli īpan 1978|Nāhuatīllālīliz. īpan 1978]] | tlaīxpayōtl = 505 944<ref name=superficie>{{Cita publicación |url=http://www.ine.es/prodyser/espa_cifras/2017/files/assets/common/downloads/publication.pdf|título=España en cifras |autor=Instituo Nacional de Estadística |fechaacceso=9 de marzo de 2019 |idioma=es}}</ref> | tlaīxpayōtl_tlatēctli = 52 | tlaīxpayōtl_ātl = 1.04<ref>{{Cita web |url=http://www.magrama.gob.es/es/ministerio/servicios/publicaciones/f_costas_medio_marino_tcm7-164929.pdf |título=F) Costas y medio marino |autor=[[Ministerio de Medio Ambiente, y Medio Rural y Marino]] |editorial=[[Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente]] |fecha=2010 |fechaacceso=24 de enero de 2016 |cita=[...] Sin embargo se ha realizado una estimación de la superficie del mar territorial, la zona económica exclusiva y zona de protección pesquera del Mediterráneo que resulta en algo más de un millón de kilómetros cuadrados de aguas marinas}}</ref> | cuāxōchtli = 1 952.7 | huēyi_ātēntli = 4 964 km<ref name=superficie /> | chānehqueh = 47 007 367 | población_año = 2018 | población_notas =<ref name="INE población">{{Cita web |url=https://www.ine.es/prensa/pad_2019_p.pdf|título=Avance de la Estadística del Padrón Continuo a 1 de enero de 2019|editorial=Instituto Nacional de Estadística|fecha=1 de enero de 2019|fechaacceso=12 de abril de 2019}}</ref> | chānehqueh_tlatēctli = 29 | chānehqueh_pozāhuacāyōtl = 92.91 | PIB_nominal = 1.506 billones de [[Dólar estadounidense|USD]]<ref name="FMI PIB" /> | PIB_nominal_año = 2018 | PIB_nominal_puesto = 13 | PIB_nominal_per_cápita= {{Nts|32559}} USD<ref name="FMI PIB" /> | PIB = 1.864 billones de [[Dólar estadounidense|USD]]<ref name="FMI PIB">{{Cita web |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=70&pr.y=7&sy=2018&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=193,946,122,137,124,546,156,181,423,138,935,196,128,142,939,182,172,359,132,135,134,576,174,936,532,961,176,184,178,144,436,146,136,528,158,112,542,111,941&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&grp=0&a= |título=Report for Selected Countries and Subjects |editorial=Fondo Monetario Internacional |fechaacceso=29 de septiembre de 2018 |fecha=2018 |idioma=inglés}}</ref> | PIB_año = 2018 | PIB_puesto = 16 | PIB_per_cápita = 40290 USD<ref name="FMI PIB" /> | IDH = 0.949 | IDH_año = 2017 | IDH_puesto = 26 | IDH_categoría = {{Ingreso|ingreso=huel pani}}<ref name="IDH">{{Cita web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_report_sp.pdf |título=Informe sobre Desarrollo Humano 2015 |editorial=[[Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo]] |fechaacceso=15 de abril de 2016}}</ref> | tomīn = [[Euro]] (€, <code>[[ISO 4217|EUR]]</code>) | tlācatōcāitl = Caxtiltēcatl, -tēcah<br/>ixpayol, -meh<ref name="John Bierhorst"/><br/>espayol, -meh<ref name="John Bierhorst"/> | horario = [[UTC]]+1, [[UTC]]+2 Canariaspan | horario_verano = [[UTC]]±0, [[UTC]]+1 Canariaspan | cctld = [[.es]] | código_telefónico = 34 | prefijo_radiofónico = AMA-AOZ, EAA-EHZ | nenecuilhuāztli_ISO = 724 / ES / ESP | miembro_de = [[Tlatēcpānaliztli in Tlacetilīlli Tlācatiyān|ONU]], [[Mictlāmpa Atlāntico Nenōtzalli in Tlatēcpānaliztli|OTAN]], [[Europan Cetiliztli|EC]], [[Tlatēcpānaliztli ītechpa in Tlācaccoyelizzōtl īhuān Cepanchīhualiztli Europan|OSCE]], [[OCDE]] | nota1 = Nō tāchcāuhtīca tlahtōlli in [[catalantlahtōlli]], in [[galiciatlahtōlli]], in [[vascotlahtōlli]], in [[octlahtōlli]], in [[arantlahtōlli]], in [[aragontlahtōlli]] īhuān in [[asturleontlahtōlli]]. }} '''Caxtillān''' ({{es2}} '''''España''''' {{Audio-IPA|Es-España.ogg|/ɛsˈpaɲa/}}), nō motēnēhua '''Huēyitlahtohcāyōtl Caxtillān''' ({{es2}} ''Reino de España'', cē tlācatiyān cotōncāyōtl in [[Europancetiliztli]], chīhualo īpan [[socialtlahtohcāyōtl|social]] īhuān [[tlācatēpachōliztli]] [[tētlapalēhuiliztlahtohcāyōtl]] in tlein ītēpacholiz in [[ tlahtōlōyān centēpacholiztli]]. Ītlāl, ītēcuacān [[Madrid]]. {{harvnp|Cortes Generales|1978|texto=Constitución española, 1978|loc=art. 5}}, motēcpāna īca caxtōlli omōme [[nenāhuatiāni cemāxcāyōtl]], quinmochīhua nāuhpōhualli ommahylāctli [[huēyāltepētl]] īhuān ōme [[nenāhuatiāni āltepētl]]. Caxtillān tlatēctli in huitzltlāmpa [[Europan cihuātlāmpa]] in iuhqui in [[Africa mictlāmpa]]. Cuāxōchnāmiqui in mictlāmpan īca in [[Cantabria huēyātl]], [[Francia]] īhuān [[Andorra]], in tlāpcopa īca in [[Tlālnepantlah huēyātl]] in huitztlāmpa īca in Tlālnepantlah huēyātl īhuān [[Marruecos]] īpan [[Ceuta]] īhuān [[Melilla]], in cihuātlāmpa īca [[Portugal]] īhuān in [[Atlālntico Ilhuicāatl]]. Europan, Caxtillān cah achi mochi mani in [[Iberia Tlālyācatl]], in motēnēhua [[Tlālyacatl Caxtillān]], īhuān in [[Balear Tlālhuāctli]] (in huitzlāmpa Tlālnepantlah Hueyāpan); īpan Africa tlātāctli in āltepētl [[Ceuta]] (in [[Tingitana tlālyacapan]]), in [[Canarias Tlālhuāctli]] (in mictlāntlāpcopa Atlāntico Ilhuicaātl), in [[Chafarinas Tlālhuactli]] (Tlālnepantlah Hueyāpan), in tepehxitl [[Vélez de Gomera ītexcal]] (Tlālnepantlah Hueyāpan), in [[Alhucemas Tlālhuactli]] ([[Alhucemas Ayōllohco]]) īhuān [[Alborán Tlālhuāctli]] ([[Alborán huēyātl|Alborán Huēyāpan]]). In āltepēcalpōlli [[Llivia]], in [[Pirineo]]pan quichīhua cē tlatzacualli quiyahualoa Francia. == Tlāltōcāitl ==<!--Etimología/Nombre del país--> Inīn tlālyācatl ōcuep tlāltōcatzin īpampa ''Hispania'' punicotlahtōlcopa: ''Tochtlālli''. Inīn tōcaitl huēhuehcauh tlacuepalli canahpa xinōnotza ''España'' caxtillāntlahtōltica. Occē tlahtōlli ōmopouh tlein ''España'' motenehua ''i-spn-ya'' ahnōzo ''Tlālpan tepozchīhualoyān'' nāhuatlahtōltica. In nāhuatōcāitl ''Caxtillān'' ca cānnel, mānel in caxtiltēcah ōmotōcah ''españoles'' īnāhuatlahtōliztli ''ixpayolmeh''<ref name="John Bierhorst">John Bierhorst yeh oquihcuilo "IXPAYOL, var ESPAYOL. Span., Español. Ixpayolme[h]..." īpan A Nahuatl-English Dictionary and Concordance to the Cantares Mexicanos whith an Analytic Transcription and Grammatical Notes.</ref>; in ihcuāc ōmotētlahtōlāna ītechpa īnquīzcān, īntēnānquilīliz ōcatca īpanocayoh mochipa ''Castilla'' (/kaʂˈt̪ilʝa/ quimonēci /kaʃˈtilʝa/), ic in nāhuatlahtohqueh ōmochīuh in catyān tōcāitl ''Caxtillān'' (/kaʃˈtillaːn/). Īca in tlahtōlli ''Castilla'' ōmochīhua in tlanelhuatlahtōlli ''caxtil'', achtopa ahtle tlamatiliztli, ocachi in ''sufijo'' ''-tlān'' <ref>James Lockhart. ''The Nahuas after the conquest''. 1992</ref>. Zatepan in tlahtōlli [[caxtil]] ōmocuep cē yancuīctlahtōlli īca in āxcān tlamatiliztli. == Tlalcemanahuayotl ==<!--Geografía--> [[Īxiptli:Spain.png|left|300px|thumb|Iberia tlalyacatl ihuan Tlalhuactli Baleares.]] Oncah miaquīntīn tlātlālhuāctli. Cuāxōchtia canahpa mictlāmpa īca [[Cantabrico Huēyātl]], canahpa huitztlāmpa nō [[Mediterraneo Huēyātl]] campa [[Baleares Tlātlālhuāctli]], ([[Mallorca]], [[Menorca]], [[Formentera]], [[Ibiza]]) īhuān [[Chafarinas Tlātlālhuāctli]], [[Gibraltar]] īhuān [[Marruecos]], canahpa īquizāyampa nō [[Andorra]] īhuān [[Francia]] īpan [[Livia]] āltepētl īpan Francia in Pirineo tepētlahco, īhuān canahpa īcalaquiyāmpa nō [[Portugal]] īhuān [[Atlántico Huēyātl]] īcampa [[Canarias Tlātlālhuāctli(contracted; show full) {{main|Ītlahtōllō Caxtillān}} In [[Iberia Tlālyācatl]] ōchantiaya īpan [[Huēhuetlācatl|huēhuetlācah]] in ītōcā [[tlācatl Cro-Magnon]] ītlein āxcān yehhuāntin [[Tlahtohcāyōtl Vaxcapan|vaxcatēcah]]. Huēhuehtlācah [[Neandertal]] ōtlahcuiloh oztoco, ōquichcuācuahuehmeh in ōmpa oztotl [[Altamira]]. Inīn [[xihuitl|xiuhpan]] [[2000 a.X.]], celtah occequīntīn tlācah acicoh nicān īhuān ōnitlanemicoh īca iberiatēcah. Celtah ōcalchīhuacqueh īchanhuān īca tetl īhuān zācatl latintlahtōltica '' 'castrum''', ōmicqueh īca vascotlācah īhuān iberiatēcah. Celtah ōquipiacqueh a huēyitōltēcayōtl īhuān huēyi tēpachoaliztli. Īpan [[1100 a.X.]] xihuitl, feniciatlācah ahnōzo punitlācah ōhuallauh nicān Iberia zātēpan [[Troya Īyāōyō]] canahpa Guadir āxcān ītōcā [[Cadiz]]. Feniciatlācah acicoh Iberia īyuhqui [[Almería]] anāhuac īhuān [[Grecia]] acicoh īpan [[Ampurdán]] inīn xiuhpan [[218 a.X.]] xihuitl. Greciatlācah īhuān feniciatlācah ōnitlacahuacoh inic cē [[āmoxtli]], mazqui aic yehhuāntin nezcayopanoliah ica iberiatē(contracted; show full) * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sp.html Estadísticas de España en el ''CIA World Factbook''] (inglatlahtōlcopa) * [http://www.rsf.fr/article.php3?id_article=4116 Índice de libertad de prensa] - 29º sobre 139 países (inglatlahtōlcopa) * [http://www.consul.cc/content/suchergebnis?ov=Spain Consulados para España] (inglatlahtōlcopa) {{Europan}} {{Caxtillan}} [[Neneuhcāyōtl:Caxtillan]] All content in the above text box is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike license Version 4 and was originally sourced from https://nah.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=447791.
![]() ![]() This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|