Difference between revisions 447791 and 447853 on nahwiki

{{LengüetasArriba}}
{{Lengüeta1|'''[[:Incubator:Wp/nch/España|España]]'''}}
{{Lengüeta1|'''[[:Incubator:Wp/ppl/España|España]]'''}}
{{LengüetasAbajo}}
{{Tlācatiyān
| āchcāuhtōcāitl_nativo = Reino de España
| āchcāuhtōcāitl = Huēyitlahtohcāyōtl Caxtillān
| cemāxcātōcāitl = Caxtillān 
| pāmitl = Flag of Spain.svg
| chīmalli = Escudo de España.svg
| símbolos =
| mapa = EU-Spain_(orthographic_projection).svg
| mapa_tamaño = 290px
| lema_nacional = ''[[Plus ultra]]'' ([[latintlahtōlli]]: Ocachi ōmpa)
| tlācatiyāncuīcatiliztli = ''[[Marcha Real]]''<br/> ([[caxtillāntlahtōlli]]: ''Tlahtohcāyayahtiyaliztli'')
| tlācatiyāncuīcatiliztli_tlahcuilōlli = Marcha Real-Royal March by US Navy Band.ogg
| tēcuacān = [[Madrid]]
| tēcuacān_chānehqueh = 3 155 359
| tēcuacān_cemonocāyōtl_fmt =
| tēcuacān_cemonoc = 40_25_N_3_45_W 40°25′M 3°45′Tl
| huēyi_āltepētl = [[Madrid]]
| āchcāuhtlahtōlli = [[Caxtillāntlahtōlli]]¹
| tēpacholiztli = [[Tlahtoloayān centēpacholiztli]]
| tēpachohqueh = &nbsp;• [[Caxtillān huēyitlahtoāni|Huēyitlahtoāni]] <br />&nbsp;• [[Caxtillān Tlahtohcātēīxiptla|Tēpachohcāyōtl Tlahtohcātēīxiptla]]
| tēpachohqueh_tōcāitl = [[Felipe VI]]<br/>[[Pedro Sánchez]]
| tzintiliztli = [[Caxtillān tlāllōtl tlachīhualiztli|Tlachīhualiztli]]
(contracted; show full)
| IDH = 0.949
| IDH_año = 2017
| IDH_puesto = 26
| IDH_categoría = {{Ingreso|ingreso=huel pani}}<ref name="IDH">{{Cita web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr_2015_report_sp.pdf |título=Informe sobre Desarrollo Humano 2015 |editorial=[[Programa de las Naciones Unidas para el Desarrollo]] |fechaacceso=15 de abril de 2016}}</ref>
| tomīn = [[Euro]] (€, <code>[[ISO 4217|EUR]]</code>)
| tlācatōcāitl = Caxtiltēcatl, -tēcah<
ref name="Lockhart"/><br/>ixpayol, -meh<ref name="John Bierhorst"/><br/>espayol, -meh<ref name="John Bierhorst"/>
| horario = [[UTC]]+1, [[UTC]]+2 Canariaspan
| horario_verano = [[UTC]]±0, [[UTC]]+1 Canariaspan
| cctld = [[.es]]
| código_telefónico = 34
| prefijo_radiofónico = AMA-AOZ, EAA-EHZ
| nenecuilhuāztli_ISO = 724 / ES / ESP
| miembro_de = [[Tlatēcpānaliztli in Tlacetilīlli Tlācatiyān|ONU]], [[Mictlāmpa Atlāntico Nenōtzalli in Tlatēcpānaliztli|OTAN]], [[Europan Cetiliztli|EC]], [[Tlatēcpānaliztli ītechpa in Tlācaccoyelizzōtl īhuān Cepanchīhualiztli Europan|OSCE]], [[OCDE]]
| nota1 =tlahtōlcaquiliztilōni = ¹ Nō tāchcāuhtīca tlahtōlli in [[catalantlahtōlli]], in [[galiciatlahtōlli]], in [[vascotlahtōlli]], in [[octlahtōlli]], in [[arantlahtōlli]], in [[aragontlahtōlli]] īhuān in [[asturleontlahtōlli]].
}}

'''Caxtillān''' ({{es2}} '''''España''''' {{Audio-IPA|Es-España.ogg|/ɛsˈpaɲa/}}), nō motēnēhua '''Huēyitlahtohcāyōtl Caxtillān''' ({{es2}} ''Reino de España''), cē tlācatiyān cotōncāyōtl in [[Europancetiliztli]], chīhualo īpan [[socialtlahtohcāyōtl|social]] īhuān [[tlācatēpachōliztli]] [[tētlapalēhuiliztlahtohcāyōtl]] in tlein ītēpacholiz in [[ tlahtōlōyān centēpacholiztli]]. Ītlāl, ītēcuacān [[Madrid]]. {{harvnp|Cortes Generales|1978|texto=Constitución española, 1978|loc=art. 5}}, motēcpāna īca caxtōlli omōme [[nenāhuatiāni cemāxcāyōtl]], quinmochīhua nāuhpōhualli ommahylāctli [[huēyāltepētl]] īhuān ōme [[nenāhuatiāni āltepētl]].

(contracted; show full)]] (in [[Tingitana tlālyacapan]]), in [[Canarias Tlālhuāctli]] (in mictlāntlāpcopa Atlāntico Ilhuicaātl), in [[Chafarinas Tlālhuactli]] (Tlālnepantlah Hueyāpan), in tepehxitl [[Vélez de Gomera ītexcal]] (Tlālnepantlah Hueyāpan), in [[Alhucemas Tlālhuactli]] ([[Alhucemas Ayōllohco]]) īhuān [[Alborán Tlālhuāctli]] ([[Alborán huēyātl|Alborán Huēyāpan]]). In āltepēcalpōlli [[Llivia]], in [[Pirineo]]pan quichīhua cē tlatzacualli quiyahualoa Francia. 

== Tlāltōcāitl ==<!--Etimología/Nombre del país-->

In
īn tlālyācatl ōcuep tlāltōc tōcāitl ''España'' huāllāuh in latzin īpampatlahtōlli ''Hispania'' punicotlahtōlcopa: ''Tochtlālli''. Inīn tōcaitl huēhuehcauh tlacuepalli canahpa xinōnotza ''España'' caxtillāntlahtōltica. Occē tlahtōlli ōmopouh tlein ''España'' motenehua ''i-spn-ya'' ahnōzo ''Tlālpan tepozchīhualoyān'' nāhuatlahtōltica., in iuhqui in romatlācah ōquitōcāitihqueh in [[Iberia tlālyācatl]], in occē ītōcā catca in tlein in huehcauh greciatlācah ōquitōcāitih ''Iberia'' in iuhcān. Mā tēl in īpēhualiz in tlahtōlli ''Hispania'' cah īpan in [[feniciatlahtōlli]] ''i-spn-ya'' yeh quihtōznequi ''Tōchtlālpan''; nō ''i-spn-ya'' quihtōznequizquia ''Tepoztzotzonallālpan''.<ref>[[John Linch|Linch, John]] (director), [[María Cruz Fernández Castro|Fernández Castro, María Cruz]] (del segundo tomo), ''Historia de España, El País'', volumen II, ''La península Ibérica en época prerromana'', pg. 40. '''Dossier. La etimología de España; ¿tierra de conejos?''', ISBN 978-84-9815-764-2.</ref>

In nāhuatōcāitl ''Caxtillān'' ca cānnel, mānel in caxtiltēcah ōmotōcah ''españoles'' īnāhuatlahtōliztli ''ixpayolmeh''<ref name="John Bierhorst">John Bierhorst yeh oquihcuilo "IXPAYOL, var ESPAYOL. Span., Español. Ixpayolme[h]..." īpan A Nahuatl-English Dictionary and Concordance to the Cantares Mexicanos whith an Analytic Transcription and Grammatical Notes.</ref>; in ihcuāc ōmotēquintlahtōlānaqueh ītechpa īnquīzcān, īntēnānquilīliz ōcatca īpanocayoh mochipa ''Castilla'' (/kaʂˈt̪ilʝa/ quimonēci /kaʃˈtilʝa/), ic in nāhuatlahtohqueh ōmochīuh in catyān tōcāitltōcāyohcān ''Caxtillān'' (/kaʃˈtillaːn/). Īca in tlahtōlli ''Castilla'' ōmochīuhua in tlanelhuatlahtōlli ''caxtil'', achtopa ahtle tlamatiliztlimacho in ōquihtōznec, ocachi in ''sufijo'' ''-tlān'' <ref>James Lockhart. ''The Nahuas after the conquest''. 1992</ref>. Zatepan in tlahtōlli [[caxtil]] ōmocuep cē yancuīctlahtōlli īca in āxcān tlamatiliztli.; niman in tlahtōlli ōquihualtōcaitih in Caxtillān yōlcatl in [[caxtil]]. <ref name="Lockhart">James Lockhart. ''The Nahuas after the conquest''. 1992</ref>. ⏎

== Tlalcemanahuayotl ==<!--Geografía-->
[[Īxiptli:Spain.png|left|300px|thumb|Iberia tlalyacatl ihuan Tlalhuactli Baleares.]]

Oncah miaquīntīn tlātlālhuāctli. Cuāxōchtia canahpa mictlāmpa īca [[Cantabrico Huēyātl]], canahpa huitztlāmpa nō [[Mediterraneo Huēyātl]] campa [[Baleares Tlātlālhuāctli]], ([[Mallorca]], [[Menorca]], [[Formentera]], [[Ibiza]]) īhuān [[Chafarinas Tlātlālhuāctli]], [[Gibraltar]] īhuān [[Marruecos]], canahpa īquizāyampa nō [[Andorra]] īhuān [[Francia]] īpan [[Livia]] āltepētl īp(contracted; show full)
* [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sp.html Estadísticas de España en el ''CIA World Factbook''] (inglatlahtōlcopa)
* [http://www.rsf.fr/article.php3?id_article=4116 Índice de libertad de prensa] - 29º sobre 139 países (inglatlahtōlcopa)
* [http://www.consul.cc/content/suchergebnis?ov=Spain Consulados para España] (inglatlahtōlcopa)

{{Europan}}
{{Caxtillan}}

[[Neneuhcāyōtl:Caxtillan]]