Difference between revisions 489038 and 489039 on nahwiki

{{Ahcopa}}
{{P2|[[Perú|NCH]]}}
{{P1|[[{{PAGENAME}}|NHN]]}}
{{P2|[[Pelon|NCI]]}}
{{Tlani}}
{{Tlacatiyan
| Chantocaitl = Tlacatlahtohcayotl Peru
| Tlaltocaitl = República del Perú<br>Piruw Hapan Llaqta<br />Piruw Suyu
(contracted; show full)x27;'Piruw'' {{IPA|pɪɾʊw}}), huehcapan tlacatiyan tlatectli in iquizayampa ipan [[America]]. Cuaxochtia no mictlampa ica [[Ecuador]], no huitztlampa ica [[Bolivia]] huan [[Chile]], no tonatih icalaquitlampa ica in [[Pacífico ailhuicatl]] huan in tonatih iquizatlampa ica [[Colombia]] huan [[Brasil]]. Itlal quichihuah in tlahuelmayan, huehcapanixtlahuatl huan in Andes tepehuahcan tlatectli motiticanah tonatih icalaquitlampa in [[Pacífico ailhuicatl]] huan tonatih iquizatlampa in [[Amazonas cua
huhtlahtli]]. Ca ce [[hueyinepapan nenepan hueyi [[tlacatiyan]] ihuan quipia hueyi necuiltonolli [[oztocayotl]] in cemanahuac.<ref>[http://www.sernanp.gob.pe/documents/10181/88081/Marco_Teorico+congreso.pdf/dfb8c771-ee3a-49b2-810a-a73cffd4bf8c Perú: País Megadiverso], Servicio Nacional de Áreas Naturales Protegidas.</ref><ref>[https://www.minag.gob.pe/portal/41-sector-agrario/recursos-naturales/317-recurso-mineral Recurso Mineral], Ministerio de Agricultura y Riego (Perú)|Ministerio de Agricultura y Riego del Perú.</ref>

In Huehcauh Peru omochihqueh miec altepetiliztli ixquichca in [[Caral|Caral-Supe]] ipan 3200 y. C.<ref>{{Harvsp|Shady Solís|2003}}</ref> In Incatlahtocayotl otlatzacuih nican tlacameh intlahtohcoyo cihuatlampa in America in macuilpohualxiuhcopahuic XV. In tlatocani macuilpohualxihuitl, omochiuh in itlalpololiz in Incatlahtocayotl. Quin in tlalli omocuep ipan [[tlahtocayotl]] ipan in [[Caxtiltecatl Emperadoryotl]], omotliliah in tlatlallantataquiliztica in iztac huan coztic teocuitlatl auh oquintlachihuallaneh in nican tlacameh huan tliltiqueh tlatlacohtli in oztotatacacpan huan in tlatquihuahcan. In [[Borbonyotl tlapahpatlaliztli]] in macuilpohualxiuhpan XVIII oquichiuh miac neahcomanaliztli in tepoloani tepachohhuic, in aquin hueyi teixiptlahtiliztli ocatca in [[Túpac Amaru II iahtetlacamachiliz]].<ref>[https://elpais.com/internacional/2015/08/05/actualidad/1438736730_058084.html El País], “La rebelión de Tupác Amaru II cambió España”.</ref>

Ica in Caxtillan motlacuiliztli huan in [[Caxtillan nāhuatīllālīliztli īipan 1821|nāhuatīllālīliztli īpan 1821]], ōomotitican in tlanemiliztli in āaltepēetl monahuātīatiliztli in caxtiltēAmerica  tl Ixachitlānalli. ŌOmotēenquīixtīia in tlāacaxoxouhcāyōayotl īipan [[1821]], ī  huāan ōoquichīiuh īipan in [[Ayacucho nehcaliliztli]] in ōoiuh ēexihuitl.<ref>{{cita web |apellido = Olano Alor |nombre = Aldo |url = http://www.banrepcultural.org/biblioteca-virtual/credencial-historia/numero-246/la-independencia-del-peru |título = La independencia del Perú |editor = Banco de la República |fechaacceso = 18 de junio de 2013}}</ref> In tlācatiyān ōcatca necuitlacuepalizpan īhuān in [[yāōtēmanaliztli]] īxquichca in necuiltōnoliztli īhuān in [[Īpan Cuitlatl]] ītlatemohuīliz, ōtlan achi in ayamo in [[Pacifico Yāōyōtl]]. In quin in [[Tlācatiyān Occēpa Tlachīhualiztli|yāōyōtl]], ōmotlālih [[Tēcpiltēpachōliztli Tlācatlahtōhcāyōtl|achitēpachōliztli āltepēhuahcāyōtl]] in ōnen īxquichca in [[Leguía īmahtlāconcēxiuh|Mahtlāctli oncēxihuitl]] ītlamiliz. In tlatoquilih tlācatēpachōliztli oquincotōnqueh miec [[tlahtohcāyōtl tlatzotzonaliztli]].<ref>{{cita web |año = 2015 |url = http://archivo.globovision.com/latinoamerica-y-los-golpes-de-estado/ |título = Latinoamérica y los golpes de Estado |editor = [[Globovisión]] |fechaacceso = 21 de abril de 2016}}</ref>

==Tlaltocayotl==
Inin tlacatiyan tlapia quechuatlahtolli, in tocayotl ic hueytlahtoani tlein ochantiaya ipan [[Panama]] tlalli huan oquipololo Panama hueyāatl canahpa Chile notocayotia '''Piruw''' nozo '''Biruw'''. Nahuatlahtoltica huehcauh camanalli '''Pelon'''<ref>James Lockhart, Susan Schroeder huan Doris Namala oquiteneuh in tlen manel Chimalpahin cuecuel oquihcuilohqueh ''Peru'' machiyotica ipan in ''u'', ye ahmo quitenehua yacayotl tozquinehnehuiliztli, manel miec nahuatlacah oquihcuilohqueh ''pelon''.</ref&(contracted; show full)
== Ohcequin necuazaloliztli ==
{{wiktionary|Peru}}

{{America}}

[[Neneuhcāyōtl:Quiyotqui tlahcuilolli]]
[[Neneuhcāyōtl:Peru| ]]