Difference between revisions 2030575 and 2030576 on ocwiki

{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
<!--Article redigit en lengadocian-->
'''Avicebron''' o '''Salamon ben Gabiròl''' foguèt un poèta e filosòf [[jusieu]] andalosin nascut a [[Malaga]] cap a 1021 e mòrt a [[Valéncia]] cap a 1058. 

== Biografia ==
(contracted; show full)

En 1039, après los incidents arribats pendent lo còp d'Estat de Abd Allah ben Hakam contra Mundir II, que desroquèt la dinastia dels tujibies, Yequtiel èra estat assassinat e, après li dedicar sas [[elegia]]s mai bèlas (coma lo fragment anterior), Avicebron daissèt [[Saragossa]] e partiguèt a [[Granada]], a la recèrca d'un autre protector dins la persona d'un dels personatges pus notables e poderoses d'aquela epòca: [[Samuèl ibn Nagrella]]
visir de Badis ibn Habus, lo rei zirí de 
[[Granada]]. Foguèt preceptor de son filh Josèf e, malgrat l'origina comuna de lors [[familha (parentala)|familhas]] (las doas èran [[Còrdoa|cordoesas]] e emigradas a Màlaga), lors relacions foguèron conflictivas, en arribant tanben a l'afrontament personal, per la rivalitat poetica e pel caractèr particular d'Avicebron, qu'Ibn Ezra ne diguèt: "Son gèni indomptable
lo portèt a injuriar los grands e a lor amplir d'otratges, sens lor perdonar lors defauts". Après demorar mantuna annada a [[Granada]], causiguèt tornarmai de tornar a [[Saragossa]]. L'opinion positiva sus Ben Gabiròl per de cronicaires futurs coma Ibn Ezra, Al-Tulaituli, Al-Harizi, Ibn Daud, Ibn Parhon o Josef Qimhi, es pas una manifestacion de l'estima que recebèt de sos contemporanèus, ja qu'après la mòrt de Yequtiel, e sens l'emparament de Samuèl ibn Nagrella, l'afrontament amb sos correligionaris acabèt amb la promulgacion d'un ''herem'' o anatèma, e son [[expulsion]] de la comunautat ebrieva de [[Saragossa]] (1045) que i partiguèt tornarmai a l'[[exili]]. Sembla que se compliguèron pas sos desirs de partir a Sion, e i a pas de testimoniatges fisables sul darrièr periòde de sa vida. Ibn Zakkuto relata una legenda romantica de sa mòrt a Valéncia, per un poèta [[musulman]] gelós de sos poèmas, e qu'après son enterrament jos un [[figuièr]], aquel faguèt los fruchs mai doces.

== Òbra ==
Foguèt autor de nombroses [[panegiric]]s e [[elegia]]s, mas escriguèt de [[satira]]s e d'autoelògis, qu'èran de genres tipics entre los poètas arabis contemporanèus, mas non pas entre los ebrieus. Escriguèt tanben nombrosa [[poesia]] religiosa, que'n ressortís ''Keter Malkut (Corona del reialme)'', un poèma long de tendéncias misticas que supausa una sintèsi entre las cresenças tradicionalas jusievas e la filosofia neoplatonica, tot aquò adornat per una coneissença granda de l'[[astronomia]] aràbia. Compausèt tanben dos(contracted; show full)* ''Sefer Mibhar ha-peninim''
* ''Keter Malkut''

[[Categoria:Sabents e escrivans d'Al Andalús]]
[[Categoria:Al Andalús]]
[[Categoria:Teologian josieu]]
[[Categoria:Filosòf josieu]]
[[Categoria:Poèta josieu]]