Difference between revisions 50450243 and 51072617 on plwiki

{{dopracować|źródła=2007-07}}
Człowiek gospodarując [[surowiec|surowcami]] przyczynia się do wprowadzenia [[pierwiastek chemiczny|pierwiastków]] promieniotwórczych do otoczenia przyrodniczego, często w dużych ilościach. Najważniejszym źródłem jest [[górnictwo]] surowców energetycznych, w tym przede wszystkim [[węgiel kamienny|węgla kamiennego]] i [[węgiel brunatny|brunatnego]]. W procesie wydobywania rud [[uran (pierwiastek)|uranu]] otrzymuje się najwięcej tego pierwiastka promieniotwórczego, jego obieg jest ściśle kontrolowany od chwili wydobycia rudy aż do uzyskania gotowego produktu. W górnictwie węglowym jakiś czas temu nikt się nie zajmował tym, co się dzieje z wszystkimi pierwiastkami zawartych w węglu. Biorą pod uwagę proces spalania węgla, w popiołach następuje kilkakrotnie wzbogacenie się węgla w szereg pierwiastków, w tym również promieniotwórczych. Generalnie zawartości uranu i [[tor (pierwiastek)|toru]] w węglach są niskie. Uranu jest 1-3 g/t, toru jest 2-4 razy więcej<ref>[{{Cytuj | url=https://www.scribd.com/document/359754718/Zawarto%C5%9B%C4%87-uranu-i-toru-w-w%C4%99glach-polskich-i-ameryka%C5%84skich 36-Olkuski.vp<!-- Tytuł wygenerowany przez bota -->]| tytuł=Zawartość uranu i toru w węglach polskich i amerykańskich<!-- Tytuł wygenerowany przez bota --> | opublikowany=www.scribd.com | język=en | data dostępu=2017-11-26}}</ref>. Są jednakże pewne obszary, strefy czy też pokłady węglowe znacznie bardziej wzbogacone w uran. W [[Górnośląskie Zagłębie Węglowe|Górnośląskim Zagłębiu Węglowym]] nierzadko spotyka się węgle zawierające kilkaset g/t uranu (maksymalnie 1500 g/t). Inaczej mówiąc w 1 tonie tak zmineralizowanego węgla znajduje się 1,5 kg metalicznego uranu. W tym [[obszar]]ze zostały potwierdzone i udokumentowane maleńkie złoża uranu zawierające około 12 t metalu, zapewne już dawno zostały wyeksploatowane wraz z węglem i spalone. W Polsce eksploatuje się obecnie około 130 mln ton węgla rocznie. Kiedy w każdej tonie znajdzie się zaledwie 2 g uranu, to i tak otrzymamy ilość około 260 t uranu wydobytego na powierzchnię. [[Węgle kopalne|Węgiel]] ten następnie jest spalany, a zawarty w nim uran częściowo pozostaje w   popiołach, częściowo zaś wraz z [[dym]]em roznoszony jest po okolicy. Zawartości toru są 3-4 razy wyższe, a więc rocznie poprzez spalanie węgla na powierzchnię ziemi dostaje się 780-1040 ton toru.

[[Górnictwo]] węglowe zatruwa pierwiastkami promieniotwórczymi otoczenie nie tylko poprzez eksploatowany węgiel.
(contracted; show full)y tarasu nadzalewowego. Co znaczy, że te osady, które zostały zdeponowane w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat zawierają o wiele więcej pierwiastków promieniotwórczych, niż te które osadziły się kilkaset lat temu. Dla porównania, współczesne osady innej wielkiej rzeki Polski – [[Bug]]u nie zawierają podwyższonych koncentracji pierwiastków promieniotwórczych. Najprawdopodobniej odpowiedzialny za to jest [[Górnośląski Przemysł Wydobywczy]].

{{Przypisy}}

[[Kategoria:Górnictwo]]
[[Kategoria:Radioaktywność]]