Difference between revisions 334756 and 334758 on sourceswiki{{সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ}}
:::১৮ অধ্যায়
::'''ঋষ্যশৃঙ্গৰ কাহিনী'''
::::ছবি ।
:::
সুমন্ত্ৰী সুমন্ত্ৰ গুণি, বশিষ্ঠৰ বাণী শুনি,
(contracted; show full)
ঋষ্যশৃঙ্গ আনি যজ্ঞ কৰিয়ো নৃপতি ।
হৈবেক তোমাৰ তেবে উত্তম সন্ততি ॥৫৪
ভৈলন্ত হৰিষ সুমন্ত্ৰৰ কথা শুনি ।
দশৰথ ৰাজা মাতিলন্ত মনে গুণি ॥৫৫
⏎
⏎
⏎
⏎
:::২০ অধ্যায়
:::ঋষ্যশৃঙ্গৰ উপস্থিতিত যজ্ঞ
::::
শুনিয়োক সুমন্ত্ৰ কথা কহিলা বিশেষ ।
যাইবোঁ মই লোমপাদ নৃপতিৰ দেশ ॥১
পাত্ৰ মিত্ৰ পুৰোহিত চলিয়ো সকল ।
এহি বুলি যাত্ৰা কৰিলন্ত মহাবল ॥২
বশিষ্ঠ প্ৰমুখ্যে পুৰোহিতগণ ৰঙ্গে ।
চলিলা হৰিষে সবে নৃপতিৰ সঙ্গে ॥৩
সুমন্ত্ৰ সহিতে আঠ পাত্ৰ চলি গৈলা ।
গজ বাজী ৰথ সেনা সাজি লগে লৈলা ॥৪
কাহালি মুহুৰি ভেৰী তৰল মৃদঙ্গ ।
ঢাক ঢোল দুন্দুভি শবদে টলবল ॥৫
চিন্ন চোণ্ডা ধ্বজদণ্ড গাহুল বম্বাল ।
নৃপতিৰ আগে পাচে চলিলা সকল ॥৬
কাঞ্চনে ৰচিত ৰথে চড়িল নৃপতি ।
কটকৰ ভৰে দলদপ বসুমতী ॥৭
ৰাজাৰ উপনে ছত্ৰ প্ৰকাশে ধৱল ।
আকাশে প্ৰকাশে যেন চন্দ্ৰৰ মণ্ডল ॥৮
ত্ৰিভুবন চমত্কাৰ ৰাজাৰ পয়ান ।
কম্পে সুৰাসুৰ যহ তৰতৰিমান ॥৯
হেন আড়ম্বৰে অঙ্গদেশে প্ৰবেশিলা ।
লোমপাদ নৃপতিৰ আশ্ৰমে মিলিলা ॥১০
দেখি লোমপাদৰ হৰিষ ভৈল মন ।
দশৰথ নৃপতিক কৰিলা বন্দন ॥১১
কৃতাঞ্জলি কৰি ধৰি প্ৰণতি প্ৰচুৰ ।
দশৰথ ৰাজাক নিলেক অন্তঃপুৰ ॥১২
সুবৰ্ণৰ সিংহাসন দিলা বসিবাক ।
পাদ্য অৰ্ঘ্য দিয়া পূজা কৰিলা ৰাজাক ॥১৩
বশিষ্ঠক আসন দিলন্ত মহাবীৰে ।
ধুয়ায়া চৰণ পাদোদক লৈলা শিৰে ॥১৪
দশৰথ নৃপতিক কৰে ৰাজা স্তুতি .
তযু আগমনে ভৈল থানৰ মুকুতি ॥১৫
আপুনি মিলিলা আসি মোহোৰ গৃহত ।
নজানোহো মই ভাগ্য কৰি আছোঁ কত ॥১৬
ত্ৰিভুবনে নাহি তুমি হেন মহাৰাজ ।
আদেশিয়ো মোক মই কৰোঁ কিবা কাজ ॥১৭
কিবা প্ৰয়োজনে হুয়া আছে আগমন ।
শুনি দশৰথে পাছে বুলিলা বচন ॥১৮
শুনিয়ো নৃপতি মোৰ নাহিকে সন্তান ।
ঋষ্যশৃঙ্গ মহামুনি আছে তযু স্থান ॥১৯
তেহে যজ্ঞ কৰাইলেসে হৈবেক তনয় ।
তাঙ্ক নিবে প্ৰতি আসি আছোঁ মহাশয় ॥২০
শুনি লোমপাদে ঋষ্যশৃঙ্গক আনিল ।
নমস্কাৰ কৰি দুয়ো ৰাজা সাদৰিল ॥২১
সুবৰ্ণৰ আসন ঋষিক আনি দিলা ।
দুয়ো ৰাজা বিস্তৰ ঋষিক সন্তোষিলা ॥২২
লোমপাদে বুলিলন্ত বচন বিনয় ।
এন্তে দশৰথ ৰাজা হুয়ো পৰিচয় ॥২৩
প্ৰাণসম এন্তে মোৰ বান্ধৱ বিচিত্ৰ ।
কত কোটি পুণ্যেসে ইহাঙ্ক পাইলোঁ মিত্ৰ ॥২৪
ইহানে দুহিতা শান্তা মাগিয়া আনিলোঁ ।
যত্ন কৰি আনিয়া তোমাত বিহা দিলোঁ ॥২৫
এন্তে সে জানিবা নিজ শ্বশুৰ তোমাৰ ।
কৰিয়োক ঋষি আবে আঙ্ক উপকাৰ ॥২৬
মনত অসুখ আন নাহিকে তনয় ।
সিহেতু তোমাত ৰাজা কৰিলা আশ্ৰয় ॥২৭
শুনি মুনি ঋষ্যশৃঙ্গ ভৈলা সুপ্ৰসন্ন ।
শান্তা সমন্বিতে ভৈলা চলিবাক মন ॥২৮
শান্তাৰ কৌতুক অতি পিতৃক দেখিয়া ।
মাৱক দেখিতে দশ গুণে ভৈল হিয়া ॥২৯
দেখি লোমপাদক আশ্বাসি দশৰথ ।
শান্তা সমে ঋষিপুত্ৰ গৈলন্ত লগত ॥৩০
পাত্ৰ পুৰোহিত সৈন্য সমে নৃপবৰ ।
ত্বৰিত গমনে পাইলা অযোধ্যা নগৰ ॥৩১
শান্তা আসিবাৰ শুনি তিনি মহা দই ।
কৌশল্যা সুমিত্ৰা শান্তী সুন্দৰী কৈকেয়ী ॥৩২
হৰসফৰস কৰি আসিল বঝাই ।
গলাবান্ধি ধৰিলা শান্তাক লাগ পাই ॥৩৩
নিলন্ত গৃহক হৰিষৰ নাই পাৰ ।
শান্তা সতী কৰিলা মাতৃক নমস্কাৰ ॥৩৪
সবে মহাদই আসি শান্তাক বেঢ়িলা ।
অন্তঃপুৰ মাজে মহা আনন্দ মিলিলা ॥৩৫
সমস্তৰে আনন্দ শান্তাক লাগ পাই ।
তান্ত বিলে কাৰো আৰ পুত্ৰ জীউ নাই ॥৩৬
এতেকে শান্তাক পায়া সবে শত মাৱে ।
বস্ত্ৰ অলঙ্কাৰ আনি দিলা গাৱে গাৱে ॥৩৭
দশৰথ ৰাজা ঋষ্যশৃঙ্গক আনিয়া ।
কৰিলা বিস্তৰ পূজা পাদ্য অৰ্ঘ্য দিয়া ॥৩৮
আন্তে হন্তে হৈব মোৰ মনোৰথ সিদ্ধি ।
ভৈলন্ত আনন্দ যেন পায়া নৱ নিধি ॥৩৯
এহি বুলি অৰ্চ্চা কৰিলন্ত বহুতৰ ।
যেন বৃহস্পতিক পূজিলা পুৰন্দৰ ॥৪০
কৰিলন্ত নৃপতি অনেক সম্ভাষণ ।
পূজা পায়া ঋষিৰ হৰিষ ভৈল মন ॥৪১
অযোধ্যাতে ৰহিলন্ত শান্তাৰে সহিত ।
যেন দেৱগুৰু স্বৰ্গপুৰে ভৈলা থিত ॥৪২
অনন্তৰে নৃপতি যজ্ঞৰ ঘোঁড়া আনি ।
বিধিৱতে অভিষেক কৰি মহামানী ॥৪৩
ৰখিয়া কটক দিলা লগত অনেক .
মেলি দিয়া ঘোঁড়াক পালিলা বৰিষেক ॥৪৪
বসন্ত প্ৰবেশ ভৈলা গুচিয়া শিশিৰ ।
আৰম্ভিলা যজ্ঞ পায়া আদেশ মুনিৰ ॥৪৫
বশিষ্ঠে কহিলা যত যজ্ঞৰ সম্ভাৰ ।
অনেক দেশৰ দ্ৰব্য আনিলা অপাৰ ॥৪৬
সুমন্ত মন্ত্ৰীক দশৰথে আদেশিলা ।
অনেক দেশৰ দ্ৰব্য সুমন্ত্ৰ আনিলা ॥৪৭
সুবৰ্ণ ৰজত ৰত্ন অনেক ভাজন ।
কস্তুৰি কুমকুম লখি অগৰু চন্দন ॥৪৮
মুকুতা প্ৰবাল মণি মাণিক কৰ্পূৰ ।
দিব্য ব্যস্ত্ৰ অলঙ্কাৰ আনিলা প্ৰচুৰ ॥৪৯
আনো নানা দ্ৰব্য আনিলন্ত বহুতৰ ।
শুভক্ষণে যজ্ঞ আৰম্ভিলা নৃপবৰ ॥৫০
যজ্ঞৰ কথাক শুনি মনত হৰিষি ।
অযোধ্যাক আসিলা অনেক মহাঋষি ॥৫১
কাশ্যপ কপিল কাৰুকলু কাত্যায়ন ।
ৰামদেব দেৱল দুৰ্ব্বাসা তপোধন ॥৫২
ৰাম পৰাশৰ ভৃগু ভাৰ্গৱী গৌতম ।
অত্ৰি বিশ্বামিত্ৰ ত্ৰিতমুনি নৰোত্তম ॥৫৩
মৰীচি চ্যৱন চন্দ্ৰাবিন্দু ভৰদ্বাজ ।
অঙ্গিৰস অগস্তি নাৰদ ঋষিৰাজ ॥৫৪
সনক সনন্দ কন্দ সনতকুমাৰ ।
পুলস্তি পুলহ সনাতন বেদসাৰ ॥৫৫
অস্তিসেন মুনি মাৰ্কন্দেয় সিদ্ধেশ্বৰ ।
ইসব প্ৰমুখ্যে মহামুনি নিৰন্তৰ ॥৫৬
আসিলা কৌতুকে নৃপতিৰ যজ্ঞ স্থান ।
দশৰথে সবাকো কৰিলা বহুমান ॥৫৭
ঋষি ঋষ্যশৃঙ্গে পাচে হুয়া শুদ্ধচিত ।
ৰাজাক কৰিলা মহা যজ্ঞত দীক্ষিত ॥৫৮
অভিষেক হুয়া ৰাজা পাত্ৰক বৰিলা ।
বস্ত্ৰ অলঙ্কাৰ গন্ধ চন্দনে অৰ্চ্চিলা ॥৫৯
কুশহস্ত হুয়া ৰাজা বিষ্ণুক সুমৰি ।
সভাৰ্য্যে বসিলা চিত্ত সাৱধান কৰি ॥৬০
আঠ পাত্ৰ বসিলা ৰাজাৰ অনুক্ৰমে ।
যাৰ যেন কাৰ্য্য তাক চিন্তন্ত নিয়মে ॥৬১
ঋষ্যশৃঙ্গ মন্ত্ৰ পঢ়ি যজ্ঞ আৰম্ভিলা ।
নৃপতিৰ পুত্ৰ হেতু সঙ্কল্প কৰিলা ॥৬২
মন্ত্ৰ পঢ়ি মুনি সবে কৰিলা আহ্বান ।
দেৱে সমে পশুপতি আইলা যজ্ঞথান ॥৬৩
বিভাণ্ডে দেখন্ত ঋষ্যশৃঙ্গ নাই ঘৰে ।
ধ্যান কৰি তেখনে জানিলা মুনিবৰে ॥৬৪
দশৰথ ৰাজা মোৰ নিলেক তনয় ।
পুত্ৰ প্ৰয়োজনে যজ্ঞ কৰে মহাশয় ॥৬৫
ধ্যানে জানি পাচে বিভাণ্ডক মহাঋষি ।
অযোধ্যাক আসিলন্ত পৰম হৰিষি ॥৬৬
বিভাণ্ডক ঋষিক দেখিয়া নৰেশ্বৰ ।
পাদ্য অৰ্ঘ্য দিয়া তাঙ্ক কৰিলা সাদৰ ॥৬৭
বিভাণ্ডক দেখিয়া সকলে মুনিগণ ।
সাদৰিলা বুলি তাঙ্ক মধুৰ বচন ॥৬৮
কৰিলন্ত বিভাণ্ডকে প্ৰশংসা ৰাজাক ।
পুত্ৰ সমে বসিলন্ত যজ্ঞ কৰিবাক ॥৬৯
কৰন্ত হৰিষে যজ্ঞ যত মুনিগণ ।
থানে থানে কৰিলন্ত দ্ৰব্য নিৰূপণ ॥৭০
হুয়া ব্ৰহ্মচাৰী মন সাৱধান কৰি ।
ভৈলা শুদ্ধ প্ৰথমতে বিষ্ণু বিষ্ণু স্মৰি ॥৭১
মূল মন্ত্ৰ উচ্চাৰিয়া ব্ৰাহ্মণ সকল ।.
নিৰন্তৰে উচ্চাৰিলা স্বস্তি সুমঙ্গল ॥৭২
সাঙ্গোপাঙ্গে পূজিলন্ত যজ্ঞ পুৰুষক ।
দশৰথ ৰাজা মনে চিন্তয় পুত্ৰক ॥৭৩
পুত্ৰ মন্ত্ৰ জপ ৰাজা কৰে মনে মনে ।
অগ্নি প্ৰস্থাপন কৰিলন্ত শুভক্ষণে ॥৭৪
অনন্তৰে দ্বিজগণে আহুতি কৰিল ।.
মূৰুখ মাধৱে আদিকাণ্ড বিৰচিল ॥৭৫
নমো নমো নাৰায়ণ চৰণত ধৰি ।
দশৰথ গৃহে ৰামৰূপে অৱতৰি ॥৭৬
নিজ গুণে জগতৰ পূৰিলাহা মন ।
বোলোঁ ৰাম ৰাম সবে সভাসদগণ ॥৭৭
This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|
