Difference between revisions 334882 and 334886 on sourceswiki{{সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ}}
<big>'''২৩ অধ্যায়'''<big>
<big>'''পায়স ভক্ষণ আৰু সন্তান জন্ম'''</big>
পায়া ৰাজা পায়স হৰিষ বিপৰীত ।
দেৱে যেন সাগৰত পাইলন্ত অমৃত ॥১
জগত দুৰ্ল্লভ ইতো পায়স সাক্ষাত ।
চাৰি অংশে বিষ্ণু তেজ আছয় ইহাত ॥২
দুই ভাগ পায়স কৰিয়া মহাৰাজ ।
দুই চৰু লৈয়া গৈলা অন্তঃপুৰ মাজ ॥৩
কৌশল্যা কৈকেয়ী দুই মহাদৈক দিল ।
পায়স ভুঞ্জিতে ৰাজা দুই হাঙ্কো বুলিল ॥৪
ইহাক ভুঞ্জিলে হৈব উত্তম সন্ততি ।
চাৰি অংশে বিষ্ণু আসি হৈব উতপতি ॥৫
পায়সৰ পৰম মহিমা শুনি আতি ।
সাদৰে লৈলন্ত দুয়ো জনে হাত পাতি ॥৬
হৰিষে খোজন্ত দুয়ো পায়স ভুঞ্জিত ।
সুমিত্ৰা আসিয়া দুইৰো আগে ভৈলা থিত ॥৭
কিবা খাহা বাই বুলি পুছিলা বিনয় ।
শুনি কৌশল্যাৰ দায়া ভৈল আতিশয় ॥৮
কৈকেয়ীক বুলিলন্ত কৌশল্যা সুন্দৰী ।
সুমিত্ৰাক নিদি আমি খাইবোঁ কেনে কৰি ॥৯
পাচে বুলিলন্ত নৃপতিৰ বিদ্যমান ।
সুমিত্ৰাক দিবে আজ্ঞা কৰাঁ কিছুমান ॥১০
হাসিলা নৃপতি কৌশল্যাৰ বাণী শুনি ।
সুমিত্ৰাকো দিবে আজ্ঞা দিলা মহামানী ॥১১
পাচে আসি বশিষ্ঠে দিলন্ত শুভক্ষণ ।
শুদ্ধ হুয়া কৰিবন্ত পায়স ভক্ষণ ॥১২
চাৰি অংশে বিষ্ণু আসি হৈব অৱতাৰ ।
ভুঞ্জিব পায়স কৰি মঙ্গল আচাৰ ॥১৩
বশিষ্ঠৰ বচন শুনিয়া তিনি জনে ।
আচৰি মঙ্গল শুদ্ধ হয়া শুভক্ষণে ॥১৪
পায়স ভুঞ্জিবে বসিলন্ত ভিন্নে ভিন্নি ।
প্ৰথমে ৰাজাৰ আজ্ঞা পাই দুই ৰাণী ॥১৫
পাচে সুমিত্ৰাক প্ৰতি আদেশ কৰিল ।
আগে দুই ভাগ দুই মহাদৈক দিল ॥১৬
কৌশল্যা কৈকেয়ী পাচে দুই পটেশ্বৰী ।
আপোনাৰ ভাগ দুয়ো দুই ভাগ কৰি ॥১৭
সুমিত্ৰাক দুই ভাগ দিলা ৰঙ্গ মনে ।
নিবন্ধন বাক্য বুলিলন্ত দুই জনে ॥১৮
শুনিবি সুমিত্ৰা তই আমাৰ উত্তৰ ।
আপুনি নিদিল তোক ভাগ নৃপবৰ ॥১৯
আমিসে স্নেহত ভাগ দিলোঁ তাক জান ।
এতেকেসে বোলোঁ আমি বচন বন্ধন ॥২০
যাৰ ভাগহন্তে তোৰ যিতো পুত্ৰ হয় ।
আমাৰ পুত্ৰৰ হৈব সহায় নিশ্চয় ॥২১
শুনি সুমিত্ৰাৰ ভৈল হৰিষ মনত ।
বোলন্ত বিনয় ভাৱে দুয়োৰে আগত ॥২২
শুনা দুয়ো জন বোলো স্বৰূপ বচন ।⏎
⏎
হোৱে যেবে মোৰ দুই পুত্ৰ উতপন ॥২৩
হৈবেক সেবক তোৰা দুইৰো তনয়ৰ ।
শুনিয়া কৌতুক বৰ ভৈলা দুইহন্তৰ ॥২৪
অনন্তৰে তিনি জনে পখালিলা পাৱ ।
ধৌত বস্ত্ৰ পিন্ধি ভৈলা পবিত্ৰ স্বভাৱ ॥২৫
আপোনাৰ ভাগ সবে লৈয়া ৰঙ্গ মনে ।
পায়স ভোজন কৰিলন্ত তিনি জনে ॥২৬
পাচে পুষ্প শয্যাত শুতিলা তিনি সতী ।
শুভ লগ্নে অন্তঃপুৰে গৈলন্ত নৃপতি ॥২৭
অনুক্ৰমে প্ৰবেশিলা তিনিৰো শয্যাত ।
পুত্ৰকাম বিভাগে কৰিলা ৰেতঃপাত ॥২৮
নিদ্ৰা অচেতন তিনি দেবীয়ে আছন্ত ।
স্বপনত তিনিও দেখিল ভগৱন্ত ॥২৯
শঙ্খ চক্ৰ গদা পদ্ম চাৰি অস্ত্ৰ ধৰি ।
স্বপ্নে তিনি মহাদৈক দেখা দিলা হৰি ॥৩০
গৰুড়ৰ দুই পাখা জ্বলে সুবৰ্ণৰ ।
তাহান স্কন্ধত বসি আছে দামোদৰ ॥৩১
মহা মেঘখণ্ড যেন মেৰুৰ উপৰে ।
দিশপাশ প্ৰকাশি শৰীৰ জৌতি কৰে ॥৩২
পীত বস্ত্ৰ জ্বলে আতি শ্যাম শৰীৰত ।
স্থিৰ বিদ্যুতিকা যেন প্ৰকাশে মেঘত ॥৩৩
গলে বনমালা মণি কৌস্ত্তভ কণ্ঠত ।
ৰত্ন উড়িয়ানি জ্বলে কটি প্ৰদেশত ॥৩৪
পূৰ্ণ শশধৰ ৰুচি প্ৰসন্ন বদন ।
প্ৰফুল্ল পঙ্কজ জিনি শোভয় নয়ন ॥৩৫
শ্যাম শৰীৰত শোভে ৰত্ন অলংকাৰ ।
নিৰ্ম্মল গগনে যেন তাৰা জাতিষ্কাৰ ॥৩৬
গৰুড়ৰ স্কন্ধে জলে পাদ পদ্ম দুই ।
শৰতৰ নিৰ্ম্মল পঙ্কজো সম নুই ॥৩৭
কটাক্ষ হাসিত যেন অমৃত বৰিষে ।
তিনি মহাদই চাই আছন্ত হৰিষে ॥৩৮
হৈব অৱতাৰ হেন দেখি স্বপনত ।
কৰিলন্ত স্নান হৰি সাগৰ জলত ॥৩৯
তিনিয়ো আগতে পাচে ভৈলা অন্তৰ্দ্ধান ।
স্বপনত হৰিক দেখিয়া বিদ্যমান ॥৪০
স্নান দান কৰিলন্ত উঠি প্ৰভাতত ।
কহিলা স্বৰূপ কথা ৰাজাৰ আগত ॥৪১
বিপৰীত স্বপন দেখিলা তিনি জনে ।
হৈব হৰি পুত্ৰ ৰাজা জানিলন্ত মনে ॥৪২
পাচে নাৰায়ণ আসি চাৰি মূৰ্ত্তি ধৰি ।
তিনি মহাদৈৰ গৰ্ভে প্ৰবেশিলা হৰি ॥৪৩
ধৰিলন্ত গৰ্ভ একেবাৰে তিনি জন ।
সূৰ্য্যৰ সদৃশ গৰ্ভ কৰয় প্ৰসন্ন ॥৪৪
গৰ্ভৰ প্ৰকাশে প্ৰকাশয় তিনি নাৰী ।
চক্ষু কটাৰয় ৰূপে চাহিতে নাপাৰি ॥৪৫
ঈশ্বৰ কৃষ্ণৰ তেজ বাঢ়য় গৰ্ভত ।
গৰ্ভভাবে তিনি হুয়া আছে অশকত ॥৪৬
তেজোময় গৰ্ভ আতি দেখিতে উজ্জ্বল ।
বিষ্ণুপুত্ৰ হৈবন্ত ৰাজাৰ কৌতূহল ॥৪৭
যেতিক্ষণে যিবা বস্তু খোজয় খাইবাক ।
হৰিষে নৃপতি তেতিক্ষণে দেয় তাক ॥৪৮
পঞ্চম মাসত চায়া দিন শুভক্ষণ ।
ঘৃত মধু পঞ্চামৃত কৰালা ভোজন ॥৪৯
নানা দ্ৰব্যে উত্সৱ কৰিয়া নানামত ।
কৰিলন্ত পুংসৱন অষ্টম মাসত ॥৫০
কৰন্ত গৰ্ভক ৰক্ষা যত দেৱগণ ।
হুয়া অৱতাৰ হৰি বধিবা ৰাৱণ ॥৫১
মুনি সবে আচৰিলা মঙ্গল অপাৰ ।
উপজিবা হৰি হৈব জগত উদ্ধাৰ ॥৫২
নাছাৰন্ত ৰাজা তিনি মহাদৈৰ পাশ ।
অনন্তৰে গৰ্ভ ভৈল পূৰ্ণ দশমাস ॥৫৩
শুভগ্ৰহ নক্ষত্ৰ মিলিল শুভক্ষণ ।
কৌশল্যা দেবীৰ পুত্ৰ ভৈলা উতপন ॥৫৪
জগতৰে সুমঙ্গল ভৈলন্ত উদয় ।
শীতল দীপিতি দশোদিশ প্ৰকাশয় ॥৫৫
ত্ৰিজগত লোকৰ কুশল হেতু হৰি ।
উপজিলা কৌশল্যাত নৰৰূপ ধৰি ॥৫৬
দেৱগণে স্তুতি নতি কৰে আকাশত ।
জয় জয় নৃত্য গীত কৰে নানামত ॥৫৭
যেতিক্ষণে কৌশল্যাত পুত্ৰ উপজিল ।
অন্তঃপুৰ মাজে মহা কৌতুক মিলিল ॥৫৮
জয় জয় কোলাহল কৰে হুলস্থূল ।
নানা নৃত্য গীত বাদ্য শবদ তুমুল ॥৫৯
সুগন্ধ শীতল জলে শিশুক ধোৱাইল ।
দুগ্ধ দিয়া সুকোমল শয্যাত শুৱাইল ॥৬০
অনন্তৰে দূতে নৃপতিত জান দিল ।
শুনা প্ৰভু কৌশল্যাত পুত্ৰ উপজিল ॥৬১
শুনি নৃপতিৰ হৰিষৰ নাহি পাৰ ।
দূতক দিলন্ত ৰাজা বস্ত্ৰ অলঙ্কাৰ ॥৬২
সবস্ত্ৰে নৃপতি পাচে কৰিলন্ত স্নান ।
বহুবিধ ৰত্ন ৰাজা কৰিলন্ত দান ॥৬৩
যতেক ভাণ্ডাৰ মানে সমীপতে পাইল ।
পুত্ৰৰ কল্যাণ হেতু সমস্তে বিলাইল ॥৬৪
তাত পাচে কৈকেয়ীৰ পুত্ৰ উপজিল ।
শুনি নৃপতিৰ মহা হৰিষ মিলিল ॥৬৫
আত অনন্তৰে শুভক্ষণ সময়ত ।
সুমিত্ৰাৰ পুত্ৰ দুই ভৈলন্ত বেকত ॥৬৬
সৰ্ব্ব সুলক্ষণ দুই জৱঞ্জা কুমাৰ ।
শুনি নৃপতিৰ নাহি আনন্দৰ পাৰ ॥৬৭
উপজিল চাৰি পুত্ৰ বংশৰ উদ্ধাৰ ।
হৰিষে বিলাইলা ৰাজ্য প্ৰধান ভাণ্ডাৰ ॥৬৮
ভূমিত বেকত যেবে ভৈলা দামোদৰ ।
খসিল মাথাৰ মণি ৰাজা ৰাৱণৰ ॥৬৯
দেখিয়া পুছিলা মাল্যৱন্তত ৰাৱণে ।
খসিল মাথাৰ মোৰ মণি কি কাৰণে ॥৭০
মাল্যৱন্ত বোলে শুনা কাৰণ ইহাৰ ।
যাহাৰ হাতত মৃত্যু হৈবেক তোমাৰ ।৭১
সেইজন পৃথিৱীত ভৈলা উতপন ।
শুনিয়া কুপিল মাল্যৱন্তক ৰাৱণ ॥৭২
গৰিহাৰ ছলে তাঙ্ক অনেক নিন্দিল ।
পুনৰপি তুলি মণি মাথাত পিন্ধিল ॥৭৩
যেতিক্ষণে অৱতাৰ ভৈলা নাৰায়ণ ।
তেখনৰ পৰা শুভ দেখে দেৱগণ ॥৭৪
নানাবিধ অশুভ দেখয় লঙ্কেশ্বৰ ।
শুনিয়োক কথামৃত আত অনন্তৰ ॥৭৫
দশৰথ ঘৰে হৰি ভৈলা অৱতাৰ ।
দেখিয়া উত্সুক বৰ ভৈল দেৱতাৰ ॥৭৬
দুন্দুভি শবদ আতি কৰে নিৰন্তৰে ।
বৰষিলা পুষ্প দশৰথৰ উপৰে ॥৭৭
শুভক্ষণ চাই দশৰথ নৃপবৰ ।
ক্ৰমে দেখিলন্ত মুখ চাৰিও পুত্ৰৰ ॥৭৮
পূৰ্ণিমাৰ চন্দ্ৰ যেন জ্বলন্তে আছয় ।
দেখি নৃপতিৰ ভৈলা আনন্দ হৃদয় ॥৭৯
মহানিধি লাভ যেন ভৈল দৰিদ্ৰৰ ।
লোভী পাইলা যেন পূৰ্ণঘট অমৃতৰ ॥৮০
বন্ধ আসি জীৱ যেন ভৈলন্ত মুকুত ।
সেহি মতে ৰাজাৰ আনন্দ অদভূত ॥৮১
তপহন্তে আসিল কৌশিক মুনিবৰ ।
বেদ পঢ়ি আশীৰ্ব্বাদ কৰিলা বিস্তৰ ॥৮২
নৃপতিৰ উপজিল চাৰি পুত্ৰবৰ ।
অযোধ্যাত মিলি গৈল আনন্দ বিস্তৰ ॥৮৩
নৃত্য গীত বাদ্যভণ্ড নানা কৌতুহল ।
আচৰিলা পূজা বহুবিধ সুমঙ্গল ॥ ৮৪
This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|
