Difference between revisions 1984259 and 2050649 on tewiki

{{Orphan|date=అక్టోబరు 2016}}

{{విలీనము|ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం}}
{{శుద్ధి}} 
'''ఆర్కిమీడిస్ సూత్రము''' ఒక ద్రవములో పూర్తిగా లేక పాక్షికంగా మునిగిన ఒక వస్తువు లేక శరీరము పైన వుండేటి లేక ప్రభావము చూపే [[బయోయన్సీ శక్తి|పైకి తేలుటకు ఉపయోగపడు శక్తి]]ని సూచిస్తుంది. అది తేలె ఆ వస్తువచే [[స్థానభ్రంశంగాబడిన ఆ ద్రవం]] యొక్క [[బరువుకు]] సరిసమానంగా వుంటుంది. ఇది [[ద్రవగతిశాస్త్రానికి]] అత్యంత ప్రధానమైన [[భౌతిక సూత్రము]]. ఇది ఆర్కిమెడీస్ అను భౌతికశాస్త్రవేత్త సూత్రీకరించాడు.

== వివరణ == 
(contracted; show full)డవ లాగా ) లేదా పూర్తిగా నీట మునుగివున్న వస్తువుకైనా ([[జలాంతర్గామి]] లాంటి వాటికి) స్థానభ్రంశంగాబడిన ద్రవం యొక్క బరువు నీట వున్న వస్తువుల బరువుకు సరిగ్గా సమానంగా వుంటుంది. ప్రత్యేక సందర్భంలో మాత్రమే తేలియాడే వస్తువుల మీద వుండే బయోయన్సీ శక్తి విలువ సరిగ్గా వస్తువుల బరువుకు సమానంగా వుంటుంది.ఒక టన్ను ఘన ఇనుము ముక్కను పరిగణించండి .ఇనుము నీటి కంటే దాదాపు ఎనిమిది వంతులు ఎక్కువ సాంద్రత కలిగి వుండడమువల్ల కేవలము 1/8 టన్ను నీటిని మాత్రమే అది స్థానభ్రంశం చేస్తుంది, ఇది ఆ ఇనుము ముక్క తేలుటకు ఎంత మాత్రము సరిపోదు . అదే 
[[ఇనుము]] ముక్కను ఒక గిన్నె అకారములోకి మార్చి నీట ముంచినప్పుడు 1 టన్ను బరువుతోనే మునుపటి కంటే ఎక్కువ ఘన పరిమాణపునీటిని స్థానభ్రంశము చేస్తుంది. ఇనుము గిన్నెనను నీటిలో లోతుకు ముంచుకొలది అది ఎక్కవ నీటిని స్థానభ్రంశము చేస్తుంది, ఎక్కవ బయోయన్సీ శక్తి (పైకి తేలుటకు ఉపయోగపడు శక్తి ) దాని మీద వినియోగించబడుతుంది. బయోయన్సీ శక్తి విలువ ఒక టన్నుకు సమానమైనప్పుడు ఆ గిన్నె ఎంతమాత్రము నీట మునగకుండా తేలుతుంది.

ఏదిని "ఏదిని తేలే వస్తువు తన బరువుకు సమానమైన బరువుగల నీటిని స్థానభ్రంశము చేసినప్పుడు     మాత్రమే ఆ వస్తువు తేలుతుంది. ఇదే  "వస్తువులు తేలు సిద్దాంతము ". ప్రతి తేలే వస్తువు తన బరువుకు సమానమైన బరువుగల నీటిని స్థానభ్రంశము చేస్తుంది ప్రతి ఓడ, జలాంతర్గామి, కనీసం దాని స్వంత బరువుకు సమానమైన బరువు గల ద్రవమును స్థానభ్రంశము చేయులాగున రూపొందించబడింది. 10,000 టన్నుల ఓడ నీటిలో లోతుకు మునగక ముందే 10000 టన్నుల నీటిని స్థానభ్రంశము చేసుందుకు కావల్సిన వైశాల్యముతో నిర్మాణము చేయాలి. ఇదే సూత్రము గాలిలో ఎగిరే ఓడలకు సైతము వర్తిస్తుంది. 100 టన్నుల బరువుగల పవన వాహనము ఎగిరే సమయంలో గాలి 100 టన్నుల గాలిని స్థానభ్రంశము చేయుట అవసరం. అది మరింత గాలిని స్థానభ్రంశం చేస్తే, అది పైవైపుకు లేస్తుంది అదే తక్కువ నీటిని స్థానభ్రంశం చేస్తే అది క్రిందికి వస్తుంది . సరిగ్గా దాని బరువు సమానమైన బరువు గల నీటిని స్థానభ్రంశం చేస్తే, అ వాహనము స్థిరమైన ఎత్తులో తిరుగుతుంది .

ఇక్కడ వస్తువులు తేలు సిద్దాంతము, అలాగే నీట మునిగివున్న వస్తువు తన ఘనపరిమాణమనకు సమైనమైన ఘనపరిమాణము గల నీటిని స్థానభ్రంశం చేస్తుంది అన్న భావన కేవలము ఆర్కిమీడిస్ సూత్రము యొక్క వివిధ రూపాలు కావు అన్నది గ్రహించుట మనకు ప్రాముఖ్యము. ఆర్కిమీడిస్ [[సూత్రము]] కేవలము బయోయన్సీ శక్తిని స్థానభ్రంశంగాబడిన ద్రవం యొక్క బరువుకు సమానము చేస్తుంది.

ఆర్కిమెడిస్ సూత్రమునకు సంబంధించిన ఒక సాధారణ గందరగోళం స్థానభ్రంశంగాబడిన ఘనపరిమాణమును అర్థము చేసుకోవడములోనే వస్తుంది. సాధారణంగా ఒక వస్తువు ద్రవ ఉపరితలం మీద తేలియాడేటప్పుడు నీటి మట్టములో పెరుదలతోనే అది స్థానభ్రంశము చేసిన నీటిని కొలుస్తారు.నీటి మట్టం పెరుగుదల నేరుగా వస్తువు యొక్క పరిమాణముకు సంబంధిస్తుంది తప్ప ద్రవ్య రాశికి కాకపోవడము వల్ల ఈ కొలత ప్రక్రియ మునిగివున్న వస్తువుల విషయములో విఫలం చెందుతుంది. వస్తువు యొక్క ప్రభావిత సాంద్రత సరిగ్గా ద్రవం సాంద్రతకు సమానం ఉంటే పై పేర్కొన్న ప్రక్రియ విఫలము చెందదు.ఈ గందరగోళము లేకుండా మునిగివున్న వస్తువుల విషయములో పైన వుండు ద్రవము యొక్క ఘనపరిమాణమును [["స్థానభ్రంశంగాబడిన ఘనపరిమాణము"]]గా పరిగణించాలి .ఆర్కిమెడిస్ సూత్రమును కేవలము తేలే వస్తువలకే వర్తింపజేస్తూ మునిగే స్వభావము వున్న వస్తువులకు వర్తింపజేయకపోవడమనేది దీనికి సంబంధించిన ఇంకొక గందరగోళ విషయము. మునిగి వున్న వస్తువుల విషయములో స్థానభ్రంశంగాబడిన ద్రవ్య రాశి వస్తువు యొక్క ద్రవ్యరాశి కంటే తక్కువ వుంటుంది. ఈ వ్యత్యాసము వస్తువు యొక్క సంభావ్య శక్తికి సమానంగా వుంటుంది.

[[వర్గం:భౌతిక శాస్త్రము]]