Difference between revisions 16326 and 16327 on thwikibooks

{{หัวเรื่อง
| ชื่อเรื่อง = [[หนี้|{{color|grey|หนี้}}]]
| ชื่อเรื่องย่อย = ลักษณะแห่งหนี้
| วิกิพีเดียชื่อเรื่อง = 
| พระราชนิพนธ์ = 
| พระนิพนธ์ = 
| ผู้แต่ง = 
| ผู้แต่งไม่ลิงก์ = 
(contracted; show full)

อนึ่ง เมื่อบุคคลตาย กองทรัพย์สินของเขาจะเปลี่ยนไปเรียกว่า "[[กองมรดก]]" และจะตกทอดแก่ทายาทของเขา เพราะฉะนั้น ทายาทจึงจะต้องรับใช้หนี้ของผู้ตายต่อไปด้วย เว้นแต่บรรดาหนี้ที่ตามกฎหมายหรือตามสภาพแล้วเป็นเรื่องเฉพาะตัวของผู้ตายอย่างแท้จริง กล่าวคือ ไม่มีใครชำระแทนได้โดยแน่แท้ เช่น ผู้ตายหมั้นกับบุคคลอื่นไว้ เมื่อเขาตาย ใครก็ไม่สามารถไปสมรสแทนเขาได้ ในกรณีอย่างนั้น หนี้ก็จะดับสูญไปโดยสภาพ<ref name = "chit 20-21"/>

== 
มูลการเกิดหนี้ ==

'''มูลหนี้''' (source of obligation) คือ บ่อเกิดแห่งหนี้ ได้แก่ [[นิติกรรม]] (legal transaction) และนิติเหตุ (legal cause)<ref name = "chit 22">จิ๊ด เศรษฐบุตร; 2554, กรกฎาคม: 22.</ref>

นิติกรรม คือ การที่บุคคลก่อความสัมพันธ์ทางกฎหมายขึ้นโดยสมัครใจและโดยชอบด้วยกฎหมหนี้เกิดขึ้นเพราะ[[นิติกรรม]] และนิติเหตุ<ref name = "chit 22">จิ๊ด เศรษฐบุตร; 2554, กรกฎาคม: 22.</ref> ทั้งสองประการนี้เป็นบ่อเกิดแห่งหนี้หรือเรียกว่า '''มูลหนี้''' (source of obligation)

นิติกรรม (legal transaction, legal act, judicial act หรือ juridical act) คือ การที่บุคคลกระทำลงด้วยใจสมัครและโดยชอบด้วยกฎหมาย เพื่อก่อความสัมพันธ์ทางกฎหมายขึ้น ซึ่งอาจเป็นความสัมพันธ์ฝ่ายเดียว เช่น ให้[[คำมั่น]] (promise) ว่าจะขายทรัพย์สินให้ บุคคลนั้นก็มีหนี้ต้องขายทรัพย์สินเช่นนั้นให้ในอนาคต หรืออาจเป็นความสัมพันธ์หลายฝ่าย เช่น หลายคนตกลงทำสัญญากัน คู่สัญญาก็มีหน้าที่ต่อกันตามสัญญา สัญญาจึงชื่อว่าเป็นมูลแห่งหนี้ของคู่สัญญาเหล่านั้น

ส่วนนิติเหตุ คือ การที่(legal cause หรือ proximate cause) คือ เหตุที่ทำให้บุคคลเกิดมีความสัมพันธ์ทางกฎหมายกันขึ้นเพราะขึ้น อันเป็นเหตุที่กฎหมายกำหนดให้มีไว้ ไม่ว่าเขาจะสมัครใจหรือไม่ก็ตาม เหตุเช่นนี้แบ่งเป็นสี่ประเภท คือ [[ละเมิด]] (tort), [[จัดการงานนอกสั่ง]] (agency without authorisation), [[ลาภมิควรได้]] (unjust enrichment) และบุคคลสถานะ เช่น หน้าที่ของบิดามารดาต่อบุตร<ref name = "chit 22"/><ref>ศนันท์กรณ์ โสตถิพันธุ์, 2552: 17.</ref> เช่นป็นต้นว่า แพรวพราวคุยโทรจิตกับเพื่อนขณะขับรถอีแต๋นยนต์อยู่บนถนนหลวง จึงชนรถเมล์โดยสารสาธารณะเข้าอย่างจัง มีผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตหลายคน แพรวพราวชื่อว่าทำละเมิดต่อผู้เสียหาย และต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เสียหายเพราะกฎหมายบัญญัติไว้ ไม่ใช่เพราะความสมัครใจ การละเมิดของแพรวพราวเป็นนิติเหตุซึ่งก่อให้แพรวพราวมีหนี้ คือ ความจำเป็นต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน

== บุคคลในหนี้ ==

== ผลแห่งหนี้ ==

เมื่อหนี้เกิดขึ้น หมายความว่า ความสัมพันธ์ระหว่างลูกหนี้กับเจ้าหนี้ในอันที่จะต้องกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งแก่กันนั้นได้เกิดมีขึ้นแล้ว และด้วยความสัมพันธ์นี้ เจ้าหนี้มี[[การเรียกชำระหนี้|สิทธิเรียกให้ลูกหนี้ชำระหนี้]]ได้ เว้นแต่หนี้บางชนิดที่เรียกกันไม่ได้ คือ [[หนี้โดยธรรม]] (natural obligation) กับหนี้พ้นวิสัย (impossible obligation)<ref name = "chit 23">จิ๊ด เศรษฐบุตร; 2554, กรกฎาคม: 23.</ref>

สิ่งที่เจ้าหนี้เรียกให้ลูกหนี้ชำระแก่ตนนั้น เรียกว่า [[วัตถุแห่งหนี้]] (subject matter of obligation) เช่น ผู้ขายเรียกให้ผู้ซื้อชำระราคาทรัพย์สินซื้อขาย วัตถุแห่งหนี้ก็ได้แก่ เงินที่ผู้ซื้อจ่ายเพื่อชำระราคา<ref name = "chit 23"/>

== ความระงับแห่งหนี้ ==

== เชิงอรรถ ==

{{reflist|2}}

{{หนี้}}

[[หมวดหมู่:หนี้]]