Difference between revisions 52806 and 52837 on thwikisource

< previous diff
next diff >
วิสุทธิมรรค
[อธิบายอานาปานสติด้วยสติปัฏฐาน ๔]
ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติ อันบุคคลเจริญแล้วอย่างไร ทําให้มากแล้วอย่างไร  จึงทําสติปัฏฐานทั้งสี่ให้บริบูรณ์ได้
 
(หมวดกายานุปัสสนา)
ภิกษุทั้งหลาย สมัยใด ภิกษุ
 
เมื่อหายใจเข้ายาว ก็รู้สึกตัวทั่วพร้อม ว่าเราหายใจเข้ายาว ดังนี้
 
เมื่อหายใจออกยาว ก็รู้สึกตัวทั่วพร้อมว่าเราหายใจออกยาว ดังนี้
 
เมื่อหายใจเข้าสั้น ก็รู้สึกตัวทั่วพร้อม ว่าเราหายใจเข้าสั้น ดังนี้
 
เมื่อเราหายใจออกสั้น ก็รู้สึกตัวทั่วพร้อมว่าเราหายใจออกสั้น ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งกายทั้งปวง จักหายใจเข้า ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งกายทั้งปวง จักหายใจออก ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้ทํากายสังขารให้รํางับอยู่ จักหายใจเข้า ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้ทํากายสังขารให้รํางับอยู่ จักหายใจออก ดังนี้
 
ภิกษุทั้งหลาย สมัยนั้น ภิกษุนั้นชื่อว่าเป็นผู้เห็นกายในกายอยู่เป็นประจํา  มีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นําอภิชฌาและโทมนัสในโลกออกเสียได้ 
 
ภิกษุทั้งหลาย เราย่อมกล่าว ลมหายใจเข้า และลมหายใจออก ว่าเป็นกายอันหนึ่งๆ ในกายทั้งหลาย
 
ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น ในเรื่องนี้ ภิกษุนั้นย่อมชื่อว่า เป็นผู้ตามเห็นกายในกายอยู่เป็นประจํามีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นําอภิชฌาและโทมนัสในโลกออกเสียได้ ในสมัยนั้น
 
(หมวดเวทนานุปัสสนา)
ภิกษุทั้งหลาย สมัยใด ภิกษุ
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งปีติ จักหายใจเข้า ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งปีติ จักหายใจออก ดังนี
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งสุข จักหายใจเข้า ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งสุข จักหายใจออก ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งจิตตสังขาร จักหายใจเข้า ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งจิตตสังขาร จักหายใจออก ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้ทําจิตตสังขารให้รํางับอยู่ จักหายใจเข้า ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้ทําจิตตสังขารให้รํางับอยู่ จักหายใจออก ดังนี้
 
ภิกษุทั้งหลาย สมัยนั้น ภิกษุชื่อว่า เป็นผู้ตามเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลายอยู่เป็นประจํามีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสตินําอภิชฌาและโทมนัสในโลกออกเสียได้
 
ภิกษุทั้งหลาย เราย่อมกล่าวการทําในใจเป็นอย่างดีต่อลมหายใจเข้าและลมหายใจออกว่าเป็นเวทนาอันหนึ่งๆ ในเวทนาทั้งหลาย
 
ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นในเรื่องนี้ ภิกษุนั้นย่อมชื่อว่า เป็นผู้เห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลายอยู่เป็นประจํามีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสตินําอภิชฌาและโทมนัสในโลกออกเสียได้ในสมัยนั้น
 
(หมวดจิตตานุปัสสนา)
ภิกษุทั้งหลาย สมัยใด ภิกษุ
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งจิต จักหายใจเข้า ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้รู้พร้อมเฉพาะซึ่งจิต จักหายใจออก ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้ทําจิตให้ปราโมทย์ยิ่งอยู่ จักหายใจเข้า ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้ทําจิตให้ปราโมทย์ยิ่งอยู่ จักหายใจออก ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้ทําจิตให้ตั้งมั่นอยู่ จักหายใจเข้า ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้ทําจิตให้ตั้งมั่นอยู่ จักหายใจออก ดังนี้
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้ทําจิตให้ปล่อยอยู่ หายใจเข้า
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่าเราเป็นผู้ทําจิตให้ปล่อยอยู่ หายใจออก
 
ภิกษุทั้งหลาย สมัยนั้น ภิกษุชื่อว่า เป็นผู้เห็นจิตในจิตอยู่เป็นประจํามีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นําอภิชฌาและโทมนัสในโลกออกเสียได้
 
ภิกษุทั้งหลาย เราไม่กล่าวอานาปานสติว่าเป็นสิ่งที่มีได้ แก่บุคคลผู้มีสติอันลืมหลงแล้ว ไม่มีสัมปชัญญะ
 
ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นในเรื่องนี้ ภิกษุนั้นย่อมชื่อว่า เป็นผู้เห็นจิตในจิตอยู่เป็นประจํามีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นําอภิชฌาและโทมนัสในโลกออกเสียได้ ในสมัยนั้น
 
(หมวดธัมมานุปัสสนา)
ภิกษุทั้งหลาย สมัยใด ภิกษุ
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้เห็นซึ่งความไม่เที่ยงอยู่เป็นประจําหายใจเข้า
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่าเราเป็นผู้เห็นซึ่งความไม่เที่ยงอยู่เป็นประจําหายใจออก
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้เห็นซึ่งความจางคลายอยู่เป็นประจําหายใจเข้า
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่าเราเป็นผู้เห็นซึ่งความจางคลายอยู่เป็นประจํา หายใจออก
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้เห็นซึ่งความดับไม่เหลืออยู่เป็นประจํา หายใจเข้า
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่าเราเป็นผู้เห็นซึ่งความดับไม่เหลืออยู่เป็นประจํา หายใจออก
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่า เราเป็นผู้เห็นซึ่งความสลัดคืนอยู่เป็นประจําหายใจเข้า
 
ย่อมทําการฝึกหัดศึกษาว่าเราเป็นผู้เห็นซึ่งความสลัดคืนอยู่เป็นประจํา หายใจออก
 
ภิกษุทั้งหลาย สมัยนั้น ภิกษุชื่อว่า เป็นผู้เห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่เป็นประจํามีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นําอภิชฌาและโทมนัสในโลกออกเสียได้
 
ภิกษุนั้น เป็นผู้เข้าไปเพ่งเฉพาะเป็นอย่างดีแล้ว เพราะเธอเห็นการละอภิชฌาและโทมนัสทั้งหลายของเธอนั้นด้วยปัญญา
 
ภิกษุทั้งหลาย เพราะเหตุนั้นในเรื่องนี้ ภิกษุนั้นย่อมชื่อว่า เป็นผู้เห็นธรรมในธรรมทั้งหลายอยู่เป็นประจํามีความเพียรเผากิเลส มีสัมปชัญญะ มีสติ นําอภิชฌาและโทมนัสในโลกออกเสียได้
 
ภิกษุทั้งหลาย อานาปานสติอันบุคคลเจริญแล้วอย่างนี้
 
ทําให้มากแล้วอย่างนี้แล ชื่อว่า ย่อมทําสติปัฏฐานทั้งสี่ให้บริบูรณ์ได้
 
ราหุล เมื่อบุคคลเจริญกระทําให้มาก ซึ่งอานาปานสติอย่างนี้แล้ว
 
ลมหายใจเข้าและลมหายใจออก อันจะมีเป็นครั้งสุดท้ายเมื่อจะดับจิตนั้น
 
จะเป็นสิ่งที่เขารู้แจ้งแล้วดับไป หาใช่เป็นสิ่งที่เขาไม่รู้แจ้งไม่ ดังนี้
 
อุปริ. ม. ๑๔/๑๙๕/๒๘๙.
ม. ม. ๑๓/๑๔๒/๖๘๙.::::::::::::::[[หนังสือธรรมะ|<<]]
== วิสุทธิมรรค ฉบับแปลโดย สมเด็จพระพุฒาจารย์(อาจ อาสโภ) และคณะ ==
 



*'''วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคศีล และ ภาคสมาธิ'''
**[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ นิทานกถา|นิทานกถา]]
**'''วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคศีล'''
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคศีล    ปริเฉทที่ ๑ สีลนิเทศ|ปริเฉทที่ ๑ สีลนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคศีล    ปริเฉทที่ ๒ ธุตังคนิเทศ|ปริเฉทที่ ๒ ธุตังคนิเทศ]]
**'''วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคสมาธิ'''
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคสมาธิ ปริเฉทที่ ๓ กัมมัฏฐานคหณนิเทศ|ปริเฉทที่ ๓ กัมมัฏฐานคหณนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคสมาธิ ปริเฉทที่ ๔ ปถวีกสิณนิเทศ|ปริเฉทที่ ๔ ปถวีกสิณนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคสมาธิ ปริเฉทที่ ๕ เสสกสิณนิเทศ|ปริเฉทที่ ๕ เสสกสิณนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคสมาธิ ปริเฉทที่ ๖ อสุภกัมมัฏฐานนิเทศ|ปริเฉทที่ ๖ อสุภกัมมัฏฐานนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๑ ภาคสมาธิ ปริเฉทที่ ๗ ฉอนุสสตินิเทศ|ปริเฉทที่ ๗ ฉอนุสสตินิเทศ]]

*'''วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ'''
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ    ปริเฉทที่ ๘ อนุสสติกัมมัฏฐานนิเทศ|ปริเฉทที่ ๘ อนุสสติกัมมัฏฐานนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ    ปริเฉทที่ ๙ พรหมวิหารนิเทศ|ปริเฉทที่ ๙ พรหมวิหารนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ    ปริเฉทที่ ๑๐ อารูปปนิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๐ อารูปปนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ    ปริเฉทที่ ๑๑ สมาธินิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๑ สมาธินิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ    ปริเฉทที่ ๑๒ อิทธิวิธนิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๒ อิทธิวิธนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๒ ภาคสมาธิ    ปริเฉทที่ ๑๓ อภิญญานิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๓ อภิญญานิเทศ]]

*'''วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา''' 
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๑๔ ขันธนิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๔ ขันธนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๑๕ อายตนธาตุนิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๕ อายตนธาตุนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๑๖ อินทริยสัจจนิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๖ อินทริยสัจจนิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๑๗ ปัญญาภูมินิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๗ ปัญญาภูมินิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๑๘ ทิฎฐิวิสุทธินิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๘ ทิฎฐิวิสุทธินิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๑๙ กังขาวิตรณวิสุทธินิเทศ|ปริเฉทที่ ๑๙ กังขาวิตรณวิสุทธินิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๒๐ มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธินิเทศ|ปริเฉทที่ ๒๐ มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธินิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๒๑ ปฏิปทาญาณวิสุทธินิเทศ|ปริเฉทที่ ๒๑ ปฏิปทาญาณวิสุทธินิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๒๒ ญาณทัสสนวิสุทธินิเทศ|ปริเฉทที่ ๒๒ ญาณทัสสนวิสุทธินิเทศ]]
***[[วิสุทธิมรรค เล่ม ๓ ภาคปัญญา ปริเฉทที่ ๒๓ ปัญญาภาวนานิสังสนิเทศ|ปริเฉทที่ ๒๓ ปัญญาภาวนานิสังสนิเทศ]]



==ดูเพิ่ม==
**[[หนังสือธรรมะ]] (หน้าก่อน)
**[http://www.reocities.com/SouthBeach/terrace/4587/visuthi.htm วิสุทธิมรรค ฉบับแปลโดย มหามกุฏราชวิทยาลัย]
**[http://larnbuddhism.com/visut/index.html วิสุทธิมรรค ฉบับแปลโดย มหาวงศ์ ชาญบาลี (พิมพ์โดย แม่พลอย โกกนุท)]
**[http://www.thammasatu.net/balee/visut/visut1.php วิสุทธิมรรค (บาลี) เวป thammasatu.net ]
**[http://www.thammasatu.net/balee/visut.php?PageNo=1&Park=1 วิสุทธิมรรค (ฐานข้อมูล) เวป thammasatu.net ]
**[http://www.thammasatu.net/balee/visut_yo.php?Park=1&PageNo=1 ฎีกา วิสุทธิมรรค (อัตถโยชนา ฎีกา) เวป thammasatu.net ]
**[http://www.thammasatu.net/balee/livesearch.html หน้าค้นหา - วิสุทธิมรรค (บาลีและแปล) เวป thammasatu.net ]
**ฎีกา - ปรมัตถมัญชุสา วิสุทธิมรรคมหาฎีกา 



**[http://www.thepathofpurity.com/file/ebook-pdf/%E0%B8%A7-%E0%B8%AA-%E0%B8%97%E0%B8%98-%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%84/ วิสุทธิมรรค (ไฟล์ pdf) ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร) แปลและเรียบเรียง (พิมพ์ครั้งที่ ๑๐)]

[[หมวดหมู่:คัมภีร์วิสุทธิมรรค]]