Difference between revisions 11376120 and 11376181 on trwiki

{{çalışma}}
[[Dosya:Vladko macek.jpg|thumb|right|]]
'''Vladko Maček''' (d. 20 Temmuz 1879, [[Jastrebarsko]], [[Karlovac]] yakınları - ö. 15 Mayıs 1964, [[Washington, DC]]), [[Hırvat]] [[siyaset adamı]]. Eski [[Yugoslavya Krallığı|Yugoslavya]]'da [[Sırp]] egemenliğine karşı çıkan [[Hırvatistan Köylü Partisi]]'nin (HSS) önderi, 1939-41 arasında Yugoslavya hükümetinde başbakan yardımcılığı yapmıştır. 


Hırvatistan'ın [[Avusturya-Macaristan İmparatorluğu]]'nun bir parçası olduğu 1905'te Hırvatistan Köylü Partisi'ne girdi. 1920'de  
[[Hırvatistan Köylü Partisi]]'nden Yugoslav Kurucu Meclisi'ne seçildiyse de partisinin öbür üyeleriyle birlikte meclise katılmayı reddetti. [[Stjepan Radić]] ile çalıştı, Radic'in öldürülmesinden sonra (1928) parti önderliğini üstlendi. Kral [[I. Aleksandar|Aleksandar]]'ın [[Mutlak Monarşi|mutlakiyetçi]] tutumuna karşı [[federalizm]]i savundu, 1934'te hapse atıldı. 24 Ağustos 1939 Antlaşması'yla Hırvatistan'ın özerkliğini sağladı. Mart 1941 tarihli halkçı hükümet darbesine kadar Meclis başkan yardımcılığı görevinde bulundu. Federal bir sistemin oluşturulması için mücadele eden Maček, parlamentoyu dağıtarak ülkede tam bir diktatörlük kuran (1929) Aleksandar'a boyun eğmeyi reddedince iki kez (1929-30, 1933-34) hapse atıldı. 1934'te Aleksandar'ın öldürülmesinden sonra Prens Pavle'nin naiplik döneminde yapılan parlamento seçimlerinde (1935, 1939) Maček'in adayları büyük zafer kazandı. 

Maček'in, [[Dragiša Cvetković]] hükümetiyla yürüttüğü görüşmeler sonunda 24 Ağustos 1939 Antlaşması'yla Hırvatistan'ın özerkliğini sağladı. Buna göre Hırvatistan özerk bir statüye kavuşacak kendi parlamentosunu oluşturacak ve Belgrad'taki merkezi yönetimde temsil edilecekti. Aynı ay kurulan merkezi hükümette başbakan yardımcısı olan Maček, II. Dünya Savaşı sırasında Almanya, İtalya ve Japonya'nın oluşturduğu Anti-Komintern Pakt'a Yugoslavya'nın katılmasını 25 Mart 1941'de isteksizce onayladı. Kral II. Petar askeri bir darbe sonucunda Pavle'yi iktidardan uzaklaştırarak tahtı ele geçirmesine değin Meclis başkan yardımcılığı görevinde bulundu. 

Başbakan yardımcılığı görevini yeni yönetimde de üstlenen Maček, Mihver Devletleri'nin Yugoslavya'yı işgal etmelerinden sonra (Nisan 1941) ülkede kaldı. Almanlar kurulacak bir kukla hükümetin başına geçmesini önerince bu öneriyi reddederek siyasetten ayrıldı. [[Nazi Almanyası|Almanya]] ile işbirliğine cephe aldığından [[Ante Pavelić]]'in hışmına uğradı. [[Josip Broz Tito]] ile birleşmeyi reddedince ülkesinden ayrıldı (mayıs 1945). Önce Paris'e ardından [[Washington, DC]]'ye yerleşti. Orada ''In the Struggle for Freedom'' (1957; Özgürlük Mücadelesinde) adlı kitabını yazdı.


[[Kategori:1879 doğumlular]]
[[Kategori:1964 yılında ölenler]]
[[Kategori:Hırvat siyasetçiler]]