Difference between revisions 11376181 and 11376240 on trwiki

{{çalışma}}
[[Dosya:Vladko macek.jpg|thumb|right|]]
'''Vladko Maček''' (d. 20 Temmuz 1879, [[Jastrebarsko]], [[Karlovac]] yakınları - ö. 15 Mayıs 1964, [[Washington, DC]]), [[Hırvat]] [[siyaset adamı]]. Eski [[Yugoslavya Krallığı|Yugoslavya]]'da [[Sırp]] egemenliğine karşı çıkan [[Hırvatistan Köylü Partisi]]'nin (HSS) önderi, 1939-41 arasında Yugoslavya hükümetinde başbakan yardımcılığı yapmıştır. 


Hırvatistan'ın [[Avusturya-Macaristan İmparatorluğu]]'nun bir parçası olduğu 1905'te Hırvatistan Köylü Partisi'ne girdi. 1920'de  
[[Hırvatistan Köylü Partisi]]'nden Yugoslav Kurucu Meclisi'ne seçildiyse de partisinin öbür üyeleriyle birlikte meclise katılmayı reddetti. [[Stjepan Radić]] ile çalıştı, Radic'in öldürülmesinden sonra (1928) parti önderliğini üstlendi. Kral [[I. Aleksandar|Aleksandar]]'ın [[Mutlak Monarşi|mutlakiyetçi]] tutumuna karşı [[federalizm]]i savundu. Federal bir sistemin oluşturulması için mücadele eden Maček, parlamentoyu dağıtarak ülkede tam bir diktatörlük kuran (1929) Aleksandar'a boyun eğmeyi reddedince iki kez (1929-30, 1933-34) hapse atıldı. 1934'te Aleksandar'ın öldürülmesinden sonra Prens Pavle'nin naiplik döneminde yapılan parlamento seçimlerinde (1935, 1939) Maček'in adayları büyük zafer kazandı. 

Maček'in,Naip Prens Pavel, ülke bütünlüğünün Hitler Almanyası'nın tehdidi altında olmasından ve Hırvatların Almanların yanında yer alarak Yugoslavya'dan ayrılarak bağımsızlıklarını ilan etmelerinden korkuyordu. Böylece Maček ile [[Dragiša Cvetković]] hükümetiyl arasında yürüttüğüülen görüşmeler sonunda 24 Ağustos 1939 Antlaşması'yl'da Hırvatistan'ın özerkliğinin sağlandığı yeni bir anayasa üzerinde anlaşmaya varıldı. Buna göre Hırvatistan özerk bir statüye kavuşacak kendi parlamentosunu oluşturacak ve [[Belgrad]]'taki merkezi yönetimde temsil edilecekti.  <ref name="ref702">[[Ezeli Azarkan]], ''Slovenya, Hırvatistan ve Bosna'nın bağımsızlık mücadeleleri ve Yugoslavya'nın dağılışı'', Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, Cilt:8 Sayı:2 Yıl:2011. ISSN 1303-5134.</ref>  ⏎
⏎
Aynı ay kurulan merkezi hükümette başbakan yardımcısı olan Maček, [[II. Dünya Savaşı]] sırasında [[Almanya, ]], [[İtalya]] ve [[Japonya]]'nın oluşturduğu [[Anti-Komintern Pakt]]'a Yugoslavya'nın katılmasını 25 Mart 1941'de isteksizce onayladı. Kral [[II. Petar]] askeri bir darbe sonucunda Pavle'yi iktidardan uzaklaştırarak tahtı ele geçirmesine değin Meclis başkan yardımcılığı görevinde bulundu. 

Başbakan yardımcılığı görevini yeni yönetimde de üstlenen Maček, [[Mihver Devletleri]]'nin Yugoslavya'yı işgal etmelerinden sonra (Nisan 1941) ülkede kaldı. [[Nazi Almanyası|Almanlar]] kurulacak bir kukla hükümetin başına geçmesini önerince bu öneriyi reddederek siyasetten ayrıldı. [[Nazi Almanyası|Almanya]] ile işbirliğine cephe aldığından [[Ante Pavelić]]'in hışmına uğradı. [[Josip Broz Tito]] ile birleşmeyi reddedince ülkesinden ayrıldı (mayıs 1945). Önce [[Paris]]'e ardından [[Washington, DC]]'ye yerleşti. Orada ''In the Struggle for Freedom'' (1957; Özgürlük Mücadelesinde) adlı kitabını yazdı.⏎
⏎
 ⏎
⏎
15 Mayıs 1964'te 85. doğumgününden kısa bir süre önce geçirdiği kalp krizi nedeniyle yaşamını yitirdi. Cenazesi 1996 yılında ABD'den Hırvatistan'a getirildi. 

==Kaynakça==
{{Kaynakça}}

[[Kategori:1879 doğumlular]]
[[Kategori:1964 yılında ölenler]]
[[Kategori:Hırvat siyasetçiler]]