Difference between revisions 1572539 and 1572547 on uzwiki

{{Maʼnolari|Basyo}}
{{Yozuvchi
 |Ismi                  = Matsuo Basyo
 |Al ismi       = 松尾芭蕉
 |Tasvir          = Basho by Buson.jpg
 |Eni               = 170px
 |Tasvir izohi = [[Buson]]: Basyo surati
 |Tugʻilgandagi ismi     = Munefusa
(contracted; show full)hoirning otasi va katta akasi badavlatroq samuraylarning xonadonlarida [[kalligrafiya]]dan saboq berar edilar, u uyidanoq yaxshi taʼlim oldi. Yoshligida [[Du Fu]] kabi xitoy shoirlari bilan qiziqdi. Oʻsha paytlarda kitoblar oʻrta qoʻldagi zodagonlarning ham qoʻli yetadigan sharoitda edi. [[1664]]-yildan [[Kioto]]da sheʼriyatni oʻrgandi. Mashhur va badavlat samuray Todo Yositadining ({{lang-ja|藤堂良忠}}) xizmatida boʻldi, soʻngra u bilan xayrlashib [[Edo (shahar)|Edo]]ga (hozirgi Tokio) yoʻl oldi. U yerda 1672
  -yildan boshlab davlat xizmatida boʻldi. Lekin shoir uchun amaldor hayoti toqat qilib boʻlmas darajada edi, u sheʼriyat oʻqituvchisi boʻladi.
<!--
Считается, что Басё был стройным человеком небольшого роста, с тонкими изящными чертами лица, густыми бровями и выступающим носом. Как это принято у буддистов, он брил голову. Здоровье у него было слабое, всю жизнь он страдал расстройством желудка. По письмам поэта можно предположить, что он был человеком спокойным, умеренным, необычайно заботливым, щедрым и верным по отношению к родным и друзьям. Несмотря на то, что всю жизнь он страдал от нищеты, Басё, как истинный философ-буддист, почти не уделял внимания этому обстоятельству.

В [[Эдо (город)|Эдо]] Басё обитал в простой хижине, подаренной ему одним из учеников. Возле дома он своими руками посадил [[Банан японский|банан]]. Считается, что именно он дал псевдоним поэту {{нихонго|«банан»|芭蕉|басё:}}. Банановая пальма неоднократно упоминается в стихах Басё:
[[File:MatsuoBasyoSeika.jpg|thumb|170px|Предполагаемое место рождения Басё в провинции Ига]]
[[File:MatsuoBasho-Haka-M1932.jpg|thumb|170px|Могила Басё в [[Оцу]] ([[префектура Сига]]) в Японии]]
[[File:MatsuoBashoChusonji.jpg|170px|thumb|Памятник Басё в Японии]]

: * * *

: ''Я банан посадил'' -
: ''И теперь противны мне стали''
: ''Ростки бурьяна''…

: * * *

: ''Как стонет от ветра банан'',
: ''Как падают капли в кадку'',
: ''Я слышу всю ночь напролёт''.

:::: ''Перевод Веры Марковой''

Basyo xushbichim, nafis yuzli, moʻylovi qalin va burni turtib chiqqan, boʻyi uncha baland boʻlmagan qaddi-qomati kelishgan inson boʻlgan deb hisoblanadi. Buddistlarda qabul qilingani kabi u boshini qirtishlab yurardi. Uning sogʻligʻi zaif edi, u butun hayoti davomida meʼda buzilishidan qiynalgan. Shoirning xatlaridan taxmin qilish mumkinki, u xotirjam, xolis, noodatiy gʻamxoʻr, saxiy va tugʻishganlari va doʻstlari bilan munosabatida vafodor inson boʻlgan. Shunga qaramasdan, u butun hayoti davomida qashshoqlikdan qiynalgan, Basyo, haqiqiy faylasuf-buddiy sifatida, bu holatga deyarli ahamiyat bermagan.

[[Edo (shahar)|Edo]]da Bayso shogirdlaridan biri tomonidan hadya etilgan oddiy kulbada yashadi. Uy oldida oʻz qoʻllari bilan [[Yaponcha banan|banan]] ekdi. Aynan mana shu narsa shoirga {{nixonga|"banan"|芭蕉|basyo:}} taxallusini bergan deb hisoblanadi. Banan palmasi Basyo sheʼrlarida bir necha bor eslab oʻtiladi:
[[File:MatsuoBasyoSeika.jpg|thumb|170px|Iga provinsiyasidagi taxminiy Basyo tugʻilgan joy]]
[[File:MatsuoBasho-Haka-M1932.jpg|thumb|170px|Yaponiyaning [[Otsu]] shahridagi Basyo qabri ([[Siga prefekturasi]])]]
[[File:MatsuoBashoChusonji.jpg|170px|thumb|Yaponiyada Basyoga yodgorlik]]

: * * *

: ''Men banan ekdim'' -
: ''Endi supurgi oʻt novdalari''
: ''Menga qarshi bo‘lib qoldilar''…

: * * *

: ''Banan shamoldan qanday ingraydi'',
: ''Kadkaga (yoni tik yogʻoch bochka) tomchilar qanday tushadi'',
: ''Men butun kech tinmay eshitaman''.

:::: ''Vera Markova tarjimasi''
<!--
Зимой [[1682 год]]а [[сёгун]]ская столица [[Эдо (город)|Эдо]] в очередной раз стала жертвой крупного пожара. Однако этот пожар погубил «''Обитель бананового листа''» — жилище поэта, и сам Басё чуть не погиб в огне. Поэт сильно переживал утрату дома. После короткого пребывания в [[Каи (провинция)|провинции Каи]] он вернулся в [[Эдо (город)|Эдо]], где с помощью учеников построил в сентябре [[1683 год]]а новую хижину и снова посадил банан. Но это действие было лишь символическим возвратом (contracted; show full)
[[Turkum:Edo davri]]
[[Turkum:Xaydzini]]
[[Turkum:Shaxsiyatlar:Buddizm]]
[[Turkum:Dzen]]

{{Link GA|ca}}
{{Link GA|en}}