Difference between revisions 878773 and 878779 on iowiki

< previous diff
next diff >
Francia
{{revizo}}
{{Landi
| Nomo   = Francia
| Lokala_nomo   =  République Française
| Flago= Flag of France.svg
| Blazono= Armoiries république française.svg
| Imajo_mapo   =  LocationFrance.svg
| Chefurbo   = [[Paris]]
| habitLojanti_chefurbo   = {{formatnum:2125246}} ([[1999]])
| Precipua_urbo   = [[Paris]]
| Oficala_lingui   = [[Franciana linguo|Franciana]]
| Guvernerio   = [[Republiko]]
| Nomo_listo_chefo_stato         =   Listo di prezidanti di Francia
| Titulo_chefo_stato             = Prezidanto
| Chefo_di_stato                 = [[François Hollande]]
| Nomo_listo_chefo_guvernerio   = Listo di chefministri di Francia
| Titulo_chefo_guvernerio       = chefministro
| chefo_guvernerio                  = [[Manuel Valls]]
| Surfaco             =  {{formatnum:551695}}
| Rango_surfaco = 47
| Surfaco_aquo   = 0,26
| Lojanti              =  {{formatnum:62448977}}
| Rango_lojanti   = 22
| Yaro                  = 2009
| Lojanto-denseso   = 115
| Reto_kodo        = .fr
| Nomo_himno   = ''La Marseillaise''
| Pekunio            = [[Euro]]
| Religii              = [[Kristanismo]] (70,7%) ed [[Ateismo]]
}}

'''Francia''', en longa formo '''Republika franca''', esas konstitucala unesala [[republiko]] havanta parlamentala rejimo a prezidantala tendanco. Granda parto di lua teritorio e habitantaro situesas en westal Europa, ma quaol kontenas anke multa regioni e teritorii repartisita tra la mondo. Lua chef-urbo esas [[Paris]], lua oficala linguo esas [[Franca linguo|Franca]] e lua monetaro esas [[Euro]]. Sua devizo esas « libereso, egaleso, frateso », e sua standardo esas konstitucata en tri vertikala bendi apuda blua, blanka e reda, Sua himno esas ''La Marseillaise''. Sua regulo eas ''guvernado dil populo, per la populo e por la populo''.

Francia esas anciena lando, qua formacis dum fino di la [[Mez-epoko]]. De frua 17ma yarcento til l'unesma parto di 20ma yarcento, ol posedis vasta koloniala imperio. Pos la [[1950a yari]] ol esas uno dil aktori di konstruktado di [[Europana Uniono]]. Francia esas nukleara povo, e uno di la kin permanenta membri di sekureso-konsilantaro dil [[Unionita Nacioni]]. Francia duktas decidiganta rolo en mondala historio per l'influiveso di sua kulturo, di sua linguo e sua demokratika, laika e republikana valori.

Francia okupis en 2012 la kinesma rango mondala por l'interna produktado ante imposti. Sua ekonomiko, di [[kapitalismo|tipo kapitalista]] kun sat forta statala interveno, facas di lo uno di mondala chefesi en la sektori di nutrala afero, di aeronautiko, di automobilo, di luxoza produkti, di turismo e nukleo industrio.

Habitita da 65.8 milion civitani ye la 1ma di januaro 2013, Francia esas developata lando, kun [[indexo pri humana developeso]] tre alta.

Ol esas lando qua jacas en West-[[Europa]]. Lua vicina landi esas:
* en sudo : [[Hispania]] ed [[Andora]] ([[Pirenei]])
* en esto : [[Italia]], [[Suisia]] e [[Germania]],
* en nord-esto : [[Luxemburgia]], [[Belgia]].
En sudo jacas [[Mediteraneo]] e la mikra-stato di [[Monako (lando)|Monako]]. En nordo ed en westo jacas [[Oceano Atlantiko]].

'''Bazala fakti pri Francia.'''

== Historio ==
{{PA|Historio di Francia|Militala historio di Francia}}
{{PA|Militala historio di Francia}}
[[Arkivo:Frontiere francaise 985 1947 small.gif|300px|thumbnail|Evoluciono di teritorio di metropola Francia, de 985 til 1947.]]
La nomo di Francia devenas di germanala tribuo, la [[Franki]], atestita de 3ma yarcento sur l'advale dextra rivo di [[Rheno]]. Lua rejo Klodovig, e pose lua fili,i konquestis, inter 481 e 535, preske l'omnantiqua Roman antiqua provinco di Gaula, - to esas, la majoritato dil teritorio di aktualnuna Francia. Le nomo di Francia ne uzeis oficale til 1190, kande la rejio [[Philippe Auguste]] komencis uzar la nomo ''rex Franciæ'' (rejio di Francia) vice ''rex Francorum'' (rejio dil Franki) por designar lua svereneso anke la nomo uzesis por nomar la teritorio (ne tre bone definita), kam oni povas legar en la ''Chanson de Roland'', skribita unl'[[1ma yarcento]] ante. De junio [[1205,]] la teritorio nomesais en mapi kun la nomo ''regnum Franciæ'' (rejio di Francia).

Huomanla okupado dil teritorio di aktualnuna Francia esas tre anciena. Al grupi presentata ek la [[Paleolotiko]] e la [[Neolitiko]] unuigis, til l'unesma yarmilo, ondi di sucesiva populizo kompozita da Kelti, dil Germana populi kom Franki, '''WisVizigothsi, Alamansi, Ostrogoths et de i e [[Burgoundes'''ia]]ni. Ek la komenco dil duesma yarmilo, ol esas Kapetiana monarkio qua konstruis teritoriala uneso dil rejio di Francia. La [[17 di junio  ]] [[1789]] konstitucis unesma politikala uniono reklaminta ol kom apartenanta al Franca populo. Ol esas l'akto di nasko di aktuala stato. La kontemporala periodo esas markita di esforvi di linguistikala e kultura unigo, di richigo dil lando e di enmigro venanta ek Europa, Afrika ed Azia.

=== Prehistorio, protohistorio ed antiqueso ===
(contracted; show full)bliko|Kinesma Republiko]], Francia posedas multa emblemi, datinta dil [[Franca revoluciono]]. La flago di Francia esas konstitucita di tri vertikala vendi di sama larjeso, di kolori blua, blanka e reda. Nacionala himno esas ''la Marseillese'', kanto kompozita da Rouget de Lisle dum Franca revoluciono e kelkafoye kritikita pro violento dil texto. Tandem, la Franca republiko havas kom moto la tri paroli "Libereso, Egaleso, Fraterneso".

Pluse, multa oficala simboli existas por r
iepriezentar Francia. Partikulare, la busto di Marianne, muliero portanta Frigiana boneto, orna la komon-domi, e lua vizajo esas riepriezentata sur la  posto-marki ed la Franca facii dil centimi di euro.

Depos 1999, la Franca guvernerio esas donacitaesis da logotipo rivokanta la flago e la devizo dil lando, same kam la figuro di Marianne. Ica logo figuras en la domkumenti publikata dal Franc administrado.

== Geografio ==
[[Arkivo:France radar.jpg|thumb|left|200px|Francia]]
(contracted; show full)* [http://www.proxiti.info/ Proxiti - Le Réseau de Vos Informations de ProXimité] (en Franca)
* [http://meteo.15.growiktionary.org Météo France]

{{Regioni di Francia}}

{{Template:EU-stati}}

[[Kategorio:Francia| ]]