Difference between revisions 26473 and 26474 on lezwiki

< previous diff
next diff >
Осман империя
[[Файл:Osmanisches_Reich_1866.png|thumb|right|320px|1866 — й йисуз Осман империядин гъилик квай ччилер]]

'''Осман империя''' официал тӀвар '''ЧӀехи Осман Гьукумат''' — пара халкьар авай гьукумат, [[Осман пачагьар|осман пачагьрин]] гьукумдик квай пачагьвал. Империя 1299 йисалай 1923 йисалди авай. Гьукуматдин чӀехи халкь [[туьрквер]] тир. Гьукуматдин чӀал [[туьрк чІал]] тир. Осман империяди вич [[Халифат]] хьиз кьазвай.

== Тарих ==
Туьрквер къведалди а ччилер Византий империядин гъилик квай. Абурухъ галаз дявеяр тухудайла арабри чпиз куьмеквилиз туьрквер эвернай. И кар паталди арабри туьркериз ичӀи чилер гузвай. Гьа ччилерал чпин кӀвал-югъ туькӀуьриз къвез    — къведалди и чилер туьркверин яз амукьнай.  

[[1071]]   йис]]уз абуру чпиз кьилик [[Конья]] шегьер галай гуькуьмат туькIӀуьрнай. [[1237]]   йис]]уз монголри и гьукумат кӀукӀварнай.

[[1326]]   йис]]уз кьунвай византий империядин чилерал кьилин [[Бурса]] шегьер авай султанат туькӀуьрна. Туьрк султанрин гьукумдин даях [[янычарар]] хьанвай.
 
[[1362]]   йис]]уз туьрквери Европада чилер кьуна ва кьилин шегьер [[Адрианополь]]диз (Эдирне) акъудна.

[[1450]] - -й йисара [[Эрменистан|Армения]] Осман империядин гъилик акатнай.

[[1453]]   йис]]уз османри [[Византий империя]] кӀукӀварнай ва адан кьилин шегьер [[Константинополь]] кьунвай. Шегьердин тӀвар '''[[Истамбул]]'''дал масакӀа авунай ва Осман империядин кьилин шегьер статус къачунай. I Селиман береда туьквери [[Сирия]], [[Аравия]] ва [[Мисри]] кьунвай.

Осман империядин виридалай пара метлеб авай юкь [[Анатолия]] тир.

== Дин ==
Осман империя Ислам дин вири дуьньяда гегьенш ийидай гьукумат тир. Халифатдин асул мектеб ханафит мезгьеб тир.

== Макит ==
I Селим султана зарият пара вини къазвай, ада туьрк чІӀалални араб чІӀалал пара шиирар кхьена, ва гьукумат кьиле тухузвай чІӀавуз Осман империяда зарият пара вилик фена.
⏎
⏎
== Баянар ==
{{Баянар}}

== ЭлячӀунар ==
* [http://www.lahana.org/blog/index.htm Осман империя]
* [http://www.lahana.org/resimler/thumbnails.php?album=7 Осман империядин шикилар]
* [http://tochka.gerodot.ru/military/glava3.htm  XV—XVII виш йисара Осман империядин яракьвилин кьуватар.]

(contracted; show full)[[war:Imperyo Otomano]]
[[yi:אטאמאנישע אימפעריע]]
[[yo:Ilẹ̀-Ọba Òttómánì]]
[[za:Osman Daeqgoz]]
[[zh:奥斯曼帝国]]
[[zh-classical:鄂圖曼帝國]]
[[zh-min-nan:Osman Tè-kok]]
[[zh-yue:鄂圖曼帝國]]