Difference between revisions 169719 and 169720 on lijwiki

{{Grafîa ofiçiâ}}
==O zeneize: a lengoa de [[vocale]]==
Chi parla o [[Lengua zeneise|zeneize]] o sa 'na cösa: che o zeneize o l'é a lengoa de [[vocale]]. Quæxi tùtte e dificoltæ nascian da-e vocale: comme van pronunçiae, comme van scrîte e comme van lezûe. Chì çerchiö de mostrâ quæ son e regole che dêuvio mi pe scrive o zeneize; pe êse ciù ciæo, no m'inporta de ripête a mæxima cösa in divèrsci posti.

==A duâta==
(contracted; show full)
*	Son seròu cùrto:
	é - ménoa ''menola (pesce non pregiato)'' - lê o l'é  (''egli è'')
*	Son seròu longo:
	ê - camêa ''cameriera'' - pêzo ''peggio'' - ti t'ê  (''tu sei'')
	- camê ''cameriere'' - lê ''egli, ella, lui, lei'' - pê ''piede''

==O digramma æ==
O digramma '''æ''' o l'
iìndica o son de 'na "e" averta e luonga; o no piggiase ghe scrîve mai l'accento.
O se deuvia solo inte questi caxi:
*	in fin da paroòlla, e allôa o l'é de longo tonico - '''fanæ''' (''fanali'', plurale di fanâ) - '''voentæ''' (''volontà'')
*	into mëêzo da paroòlla seguïîo da vocale - '''ciæo''' (''chiaro'')
*	into mëêzo da paroòlla seguïîo da consonante sencia - '''mæximo''' (''medesimo, stesso'')
E lettere "c" e "g" misse primma de æ van pronunçiae comme a "c" de "casa" e a "g" de "gatto": quindi, doppo a "c" e a "g", no beseugna metétighe "h" - '''scæn''' (''scalino'') - '''gælo''' (''spicchio d'arancia, gheriglio di noce'')
Se, invece, e lettere "c" e "g" misse primma de æ van pronunçiæ comme a "c" de cilindro e a "g" de gita allôa beseugna mette 'na "i" doppo a "c" e a "g" - '''ciæto''' (''pettegolezzo'') - '''giæa''' (''bietola'')
*	Pe mostrâ che e duôe vocalie van lezûe separæ se peu deuviâ a poxissçion dell'accento - '''scäâe''' (''scale'') - Màllae (''Màllare')', comun de l'ata valle Boórmida

==A vocale i==
A vocale i a se pronunçia comme in italian.
*	Son cûrto:
*	ì - chì qui, qua - coscì così - lì
*	Son lungo:
*	ï - ferïo ferito - lïa lira
(contracted; show full)
*	Gh'é de parolle che se scrivan paegie ma veuan dî cöse differenti a segonda ch'a l'é averta ò serrä: létto letto (per dormire) e lètto letto da leggere participio passòu do verbo lëze - tèsto testo (di legge, di un libro, ecc.) e tésto teglia - pèsta peste (malattia epidemica) e pésta pesta, pestare: indicativo presente terza persona singolare voxe do verbo pestâ. Inte questi caxi l'é ben marcâ con l'accento o son averto.

[[Category:Grammatica]]