Difference between revisions 1073602 and 1074340 on mrwiki

< previous diff
next diff >
अनिता पाटील
{{माहितीचौकट साहित्यिक

| नाव = '''{{लेखनाव}}'''
| चित्र = 
| चित्र_शीर्षक = 
| पूर्ण_नाव = अनिता पाटील
| टोपण_नाव = अ‍ॅनी पाटील
| जन्म_दिनांक = [[जून २०]], [[इ.स. १९८३]]
| जन्म_स्थान = [[औरंगाबाद]]
| कार्यक्षेत्र = साहित्य, इतिहास, भूगोल,<br />धर्म, तत्त्वज्ञान
| राष्ट्रीयत्व = [[भारतीय लोक|भारतीय]] [[चित्र:Flag of India.svg|18px]]
| विषय = धर्म, इतिहास, समाज, संस्कृती
| चळवळ = वारकरी धर्मप्रसार
| प्रसिद्ध_साहित्यकृती = 
| प्रभाव = संत तुकाराम आणि इतर सर्व वारकरी संत, संत कबीर, महात्मा फुले, डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर,  बायबल.
| संकेतस्थळ_दुवा = http://anita-patil.blogspot.in
| तळटिपा = 
}}

'''अनिता पाटील''',  ([[जून २०]], [[इ.स. १९८३]]) या लोकप्रिय मराठी ब्लॉगर आहेत. अनिता पाटील या नावाने त्या मराठी भाषेत [[ब्लॉग]] लिहितात. या नावाने त्यांचा इंग्रजी ब्लॉगही प्रसिद्ध आहे.  '''कोणाही जीवाचा न घडो मत्सर । वर्म सर्वेश्वर पूजनाचे ।।'''  हे त्यांच्या ब्लॉगचे ब्रीदवाक्य (कॅच लाईन) आहे. त्यांचा ब्लॉगने महाराष्ट्रातील पुरोगामी चळवळीला मोठे योगदान दिले आहे. मराठी साहित्य क्षेत्रातील [[साने गुरुजी]],  [[वि.वा. शिरवाडकर]] उपाख्य कवी कुसुमाग्रज, [[गोविंद विनायक करंदीकर|विन्दा करंदीकर]], [[पु. ल. देशपांडे]] या मोठ्या साहित्यिकांच्या साहित्याची त्यांनी नव्या भूमिकेतून चिकित्सा केली. त्यामुळे मराठी साहित्य क्षेत्राला हादरे बसले. इतिहास, धर्म, साहित्य, तत्त्वज्ञान हे त्यांच्या लेखनाचे ठळक विषय आहेत. रूढ चौकटीच्या बाहेर जाऊन संशोधन करणे, हे अनिता पाटील यांच्या लेखनाचे  वैशिष्ट्य आहे.<br />
[[चित्र:‎Anita_patil.pdf‎|right|180px|अनिता पाटील यांच्या ब्लॉगवर आपली ओळख म्हणून अनिता पाटील हे गुलाबाचे फूल वापरतात.]]

दै. लोकसत्तामध्ये "वाचावे नेटके" या सदरात अनिता पाटील यांच्या ब्लॉगची दाखल घेण्यात आली होती. याच लेखात संजय सोनवणी यांच्या ब्लॉगची ही दाखल घेण्यात आली होती.<br /> 
== इतिहासाचा नव्या अंगाने शोध ==
ऐतिहासिक घटना आणि व्यक्ती यांच्यावरील अनिता पाटील यांचे लेख नवा दृष्टिकोण देतात. पानिपतावरील तिसऱ्या  युद्धात मारले गेलेले मराठा सैन्याचे सेनापती [[सदाशिवराव भाऊ]] यांच्या मृत्यूचा त्यांनी नव्याने शोध घेतला. सदाशिवराव भाऊंना अहमदशाह अब्दाली याने भाऊंच्याच गळ्यातील जानव्याने गळफास देऊन मारले, असा संशोधनात्मक निष्कर्ष त्यांनी काढलेला आहे. महाराष्ट्रातील [[मराठा]] आणि [[कुणबी]]  या जाती सारख्याच आहेत की वेगवेगळ्या याविषयी त्यांनी मोलाचे संशोधन केले. [[संयुक्त महाराष्ट्र चळवळ|संयुक्त महाराष्ट्र चळवळीचे]] अध्वर्यू तथा भारतातील [[कम्युनिस्ट]] चळवळीचे एक संस्थापक [[श्रीपाद अमृत डांगे]] यांच्या विषयी त्यांनी नवे संशोधन केले आहे. हे सर्व लेखन त्यांच्या ब्लॉगवर उपलब्ध आहे. [[अनिता पाटील]] यांचे इतिहास लेखन हे रुढ संकेतांना धक्का देणारे आहे. दुर्लक्षित ऐतिहासिक व्यक्तींचा त्या शोध घेतात. [[संत रामदास]] यांची नियोजित वधू [[काशीबाई बदनापूरकर]] हिचे पुढे काय झाले, यावर कोणत्याही प्रकारचे ऐतिहासिक लेखन आजपर्यंत झालेले नाही. अनिता पाटील यांनी या विषयावर लेखन केले आहे. ‘रामदासांची काशीबाई'  ही त्यांची लेखमाला प्रसिद्ध आहे.

== धर्म आणि धार्मिक नायकांवर नवा प्रकाश ==
अनिता पाटील यांनी [[धर्म]] आणि धार्मिक नायकांविषयी मोठे संशोधन केले आहे. [[वेद]]  आणि वेदवाङ्मयावर त्यांनी मोठी मालिका आपल्या ब्लॉगवर लिहिली. प्राचीन भारतातील आहाराविषयी त्यांनी संशोधन केले. यज्ञ संस्था आणि [[पशुबळी| पशुबळींविषयीही]] त्यांचे संशोधन आहे.  प्राचीन आश्वलायन गृह्यसूत्रावर त्यांनी मोठी लेखमाला आपल्या ब्लॉगवर लिहिली. भगवान  [[श्रीकृष्ण]]  यांच्यावरची त्यांची लेखमाला प्रसिद्ध आहे. श्रीकृष्णाने केलेला [[इंद्र|इंद्राचा]] पराभव, बंद केलेली इंद्रपूजा या पौराणिक कथांची नव्याने अर्थमांडणी केली. अस्पृश्य कोण, या विषयी भगवान  [[गौतम बुद्ध]] यांनी केलेल्या उपदेशावर त्यांनी लेख लिहिले आहेत. अनिता पाटील यांनी या लेखमालांतून भारतीय धर्माचा काहीसा इतिहासच ब्लॉगवर मांडला. [[अनिता पाटील]] यांनी धर्माची सुव्यवस्थित चिकित्सा केलेली दिसते. हिन्दू धर्म, वेदवाङ्मय, वारकरी धर्म यावर विपूल लेखन केले आहे. धार्मिक नायकांपैकी भगवान श्रीकृष्ण, भगवान परशुराम यांच्या विषयी त्यांनी संशोधनात्मक लेखन केले आहे.

==  साहित्य समीक्षा ==
[[अनिता पाटील]] यांनी मराठीतील मान्यताप्राप्त लेखक आणि प्रतिष्ठित साहित्यकृती यांची नव्या दृष्टीकोणातून [[समीक्षा]] केली आहे. अनिता पाटील यांनी [[साने गुरुजी]] यांच्या [[श्यामची आई]] या अत्यंत गाजलेल्या पुस्तकाची नव्या अंगाने समीक्षा केली. देवाला सारी प्रिय या प्रकरणात श्यामची आई [[अस्पृश्यता]] पाळते, हे त्यांनी दाखवून दिले. त्यामुळे मराठी साहित्य विश्वात नवे वादळ उठले. या विषयावर मराठी [[ब्लॉग]] विश्वातही मोठी चर्चा झाली. अनिता पाटील यांनी [[वि. वा. शिरवाडकर]] यांच्या [[नटसम्राट]] या नाटकाची चिकित्सा केली. हे नाटक [[शेक्सपिअर]]च्या [[किंग लिअर]] या नाटकावर बेतलेले आहे, हे त्यांनी दाखवून दिले. किंग लिअर या नाटकातील संवाद शिरवाडकरांनी जसेच्या तसे भाषांतरित करून वापरले, हेही त्यांनी पुराव्यासह सिद्ध केले. या लेखावरूनही [[मराठी साहित्य]] विश्वात वादळी चर्चा झाली. अनिता पाटील यांनी प्रख्यात मराठी साहित्यिक [[रा.रं. बोराडे]] यांच्या लेखनावर त्यांनी प्रकाश टाकला आहे. [[संजय सोनवणी]] आणि अनिता पाटील यांचे ब्लॉगवरून वैचारिक भांडण झाले. अनिता पाटील यांच्या ब्लॉगवर प्रसिद्ध झालेल्या साने गुरुजी, [[पु. ल. देशपांडे]], [[कुसुमाग्रज]] आदि नामवंत मराठी साहित्यिकांच्या [[समीक्षा]] लेखांवर सोनवणी यांनी टीका करणारे लेख स्वतःच्या ब्लॉगवर लिहिले. त्याला अनिता पाटील यांनी उत्तर दिले. अनिता पाटील यांच्या ब्लॉगवरील एक लेखक रवींद्र तहकिक यांनीही सोनवणी यांच्या लेखावर उत्तर दिले. सोनवणी आणि अनिता पाटील हे दोन्ही ब्लॉगर पुरोगामी विचारांचे असले, तरी त्यांच्यात खूप वैचारिक मतभेद आहेत.

टीप : अनिता पाटीलबाईंनी [[श्यामची आई]] नीट वाचली नसावी.  या संदर्भात [[साहित्यातली अस्पृश्यता]] हा या विकीवरचा लेख वाचावा.⏎
⏎
== प्रभाव ==
अनिता पाटील यांच्या विचारांवर  राजर्षी [[शाहू महाराज]] ,  [[भीमराव रामजी आंबेडकर|डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर]],  [[महात्मा फुले]],  [[दामोदर धर्मानंद कोसंबी]],  [[नरहर कुरुंदकर]], [[आ.ह. साळुंखे|डॉ. आ. ह. साळुंखे]], या महापुरुष, लेखक, विचारवंतांचा प्रभाव आहे.  [[संत तुकाराम]],  [[कबीर]], [[संत रोहिदास]] याचा प्रभावही त्यांच्या लेखनावर दिसून येतो.

== संदर्भ ==

==बाह्य दुवे==
*[http://www.loksatta.com/index.php?option=com_content&view=article&id=238099:2012-07-15-17-03-00&catid=404:2012-01-20-09-49-09&Itemid=408 दै. लोकसत्ता :  "वाचावे नेटके" या सदरातील अनिता पाटील यांच्या विषयीचा लेख]
*[http://anita-patil.blogspot.in अनिता पाटील यान्चा ब्लॉग]
*[http://anita-patil.blogspot.in/2011/09/blog-post_06.html अनिता पाटील यांनी केलेले श्यामची आई या कादंबरीचे समीक्षण]
*[http://anita-patil.blogspot.in/2011/11/blog-post_03.html अनिता पाटील यांनी केलेली हिन्दू धर्माची समीक्षा]
*[http://anita-patil.blogspot.in/search/label/%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%BE-%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%A3%E0%A4%AC%E0%A5%80 अनिता पाटील यांचे मराठा समाजाविषयीचे लेख]
*[http://anita-patil.blogspot.in/search/label/%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A8%E0%A5%80%20%E0%A4%A7%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%A4%E0%A4%B0%20%E0%A4%95%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A5%87 मराठा समाजाने धर्मांतर करावे : अनिता पाटील यांचे लेख]
*[http://anita-patil.blogspot.in/search/label/%E0%A4%AC%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B9%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%A3%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%A6 अनिता पाटील यांचे ब्राह्मण आणि ब्राह्मणवादाविषयीचे विवेचन]



[[वर्ग : मराठी साहित्यिक]]
[[वर्ग : मराठी लेखक]]
[[वर्ग : मराठी ब्लॉगर]]