Difference between revisions 334828 and 334854 on sourceswiki{{সপ্তকাণ্ড ৰামায়ণ}}
'''২১ অধ্যায়'''
<big>'''দশৰথৰ গৃহত নাৰায়ণৰ অংশৰ স্থিতি'''</big>
:::দুলৰি ।
ৰাজা লঙ্কেশ্বৰে, উপদ্ৰবৱ কৰে,
জিনিয়া এ ত্ৰিভুবন ।
(contracted; show full)
নমো দামোদৰ ব্ৰহ্মময় কলেৱৰ ।
নমো বিঘ্নহৰ নমো কৃপাৰ সাগৰ ॥৪৪
নমো নমো ত্ৰিভুবন পতি মহা দেৱ ।
নমো নমো সদা ত্ৰিজগতে কৰে সেৱ ॥৪৫
⏎
⏎
নমো বাসুদেৱ নমো সৰ্ব্ব ৰূপধৰ ।
প্ৰকৃতিত পৰ নমো নমো যোগেশ্বৰ ॥৪৬
নমো শুদ্ধ বুদ্ধ নিত্য নিৰঞ্জন কায়া ।
হুয়ো সুপ্ৰসন্ন ত্ৰিদশক কৰাঁ দায়া ॥৪৭
নাজানোহো স্তুতি নতি প্ৰণতি তোমাৰ ।.
জয় জয় হৰি হেৰা গোচৰ আমাৰ ॥৪৮
এহিমতে দেৱে স্তুতি কৰিলা বিস্তৰ ।
শুনিয়া সন্তুষ্ট ভৈলা ত্ৰৈলোক্য ঈশ্বৰ ॥৪৯
ত্ৰিদশ দেৱৰ দুখ দেখি বিপৰীত ।
দায়া ৰসে পৰম প্ৰসন্ন ভৈলা চিত ॥৫০
মেঘেৰ গম্ভীৰ ধ্বনি মাতিলা হৰিষে ।
দেৱৰ শৰীৰে যেন অমৃত বৰিষে ॥৫১
হে ব্ৰহ্মা শুনিয়োক বচন আমাৰ ।
কেনে এত বৰ দুঃখ মিলিল তোমাৰ ॥৫২
মিলিল পৰম দুখ তোমাৰ বাসৱ ।
শুনা যম তযু কেনে ভৈল পৰাভৱ ॥৫৩
বৰুণ তোমাৰ নাগপাশ কোলে নিল ।
শুনা সূৰ্য্য তযু তেজ কেমনে হৰিল ॥৫৪
কেনে শশধৰ তুমি ভৈলা কান্তিহীন ।
ধৰ্ম্ম কেনে তোমাৰ শৰীৰ ভৈল ক্ষীণ ॥৫৫
কি শোকে সুথিৰ গতি ভৈলা হুতাশন ।
ভৈলা মন্দগতি তুমি কিমতে পৱন ॥৫৬
কিয় বসুমতী সতী কৰাঁহা বিলাপ ।
কমন দুৰ্জ্জনে দিলে তোমাক সন্তাপ ॥৫৭
সাগৰ সুথিৰ বেগ ভৈলা কি কাৰণ ।
কুবেৰ দৰিদ্ৰ ভৈলা কোনে নিলে ধন ॥৫৮
ষড় ঋতু কিবা হেতু ভৈলা বিপৰ্য্যয় ।
কেমনে বিৰূপ ভৈলা বিদ্যাধৰচয় ॥৫৯
স্বৰহীন গন্ধৰ্ব ভৈলাহা কি কাৰণ ।
কি হেতু কাতৰ ভৈলা নৱগ্ৰহগণ ॥৬০
ভৈলাহা স্বতন্ত্ৰ পূজা এৰি কিবা কাজ ।
কমনে প্ৰমাদ ভৈলা ত্ৰিদশৰ মাজ ॥৬১
কহিয়োক সবে মোত স্বৰূপ বচন ।
তোমাসাৰ বৰ কিবা সাধোঁ প্ৰয়োজন ॥৬২
বিষ্ণুৰ বচন শুনি হৰিষ মিলিল ।
সবে দেৱগণে বৃহস্পতিক বুলিল ॥৬৩
ৰাৱণৰ চৰিত্ৰ কহিয়ো বৃহস্পতি ।
মিলাই আছে জগতৰ যিমত বিপত্তি ॥৬৪
শুনি দেৱ গুৰু ত্ৰিদশৰ বচনক ।
কৃতাঞ্জলি হুয়া চাহি কৃষ্ণ চৰণক ॥৬৫
বুলিবাক লৈলা কৰি সুমধুৰ বাণী ।
শুনিয়োক পৰম ঈশ্বৰ চক্ৰপাণি ॥৬৬
ত্ৰিভুবনে নাহিকে তোমাৰ অবিদিত ।
তথাপিতো তযু আগে কহিবে সুচিত ॥৬৭
তোমাত জনাইলে দুখ হৈবে নিবাৰণ ।
এহি হেতুতেসে যত যত মহাজন ॥৬৮
আপোনাৰ সুখ দুখ তোমাত অৰ্পন্ত ।
সৰ্ব্ব কৰ্ত্তা বুলি মনে তোমাক ভাবন্ত ॥৬৯
এতেকে কহিবোঁ যেনে দেৱৰ দুৰ্গতি ।
বেদ বিশ্বশ্ৰবা পুত্ৰ ৰাৱণ দুৰ্ম্মতি ॥৭০
ৰাক্ষসৰ কুলে নিকষাত জাত ভৈল ।
ঘোৰ তপ কৰিয়া ব্ৰহ্মাত বৰ লৈল ॥৭১
সুৰাসুৰ লোকত অবধ্য কলেৱৰ ।
ত্ৰিভুবন জিনি পীড়া কৰে লঙ্কেশ্বৰ ॥৭২
সি কাৰণে দেৱে দুখ পাৱে বিপৰীত ।
নানা ৰত্ন সাগৰে যোগাৱে প্ৰতি নিত ॥৭৩
পুষ্পক বিমান কাঢ়ি আনি কুবেৰৰ ।
সেহি ৰথে চঢ়ি ফুৰে বীৰ লঙ্কেশ্বৰ ॥৭৪
হুয়া বিপৰ্য্যয় ষড় ঋতু নিৰন্তৰে ।
সঙ্কুচিত ভাৱে ৰাৱণক সেৱা কৰে ॥৭৫
ৰাৱণত হন্তে আতি পায়া পৰাভৱ ।
বিদ্যাধৰী অপেস্বৰী যোগান্ত বাসৱ ॥৭৬
থান মাঞ্জি থাকন্ত পৱন মহাভাগে ।
চন্দ্ৰে ছত্ৰ ধৰি যান্ত ৰাৱণৰ আগে ॥৭৭
নপান্ত কৰিবে যজ্ঞ মুনি নিৰন্তৰে ।
ৰাক্ষসক পঠাই ৰুধিৰ বৃষ্টি কৰে ॥৭৮
ভয়ে নৱগ্ৰহে ভোগ তেজিলেক সৰ্ব্ব ।
নৃত্য গীত কৰি তথা থাকয় গন্ধৰ্ব্ব ॥৭৯
কতেক কহিবোঁ প্ৰভু তোমাৰ আগত ।
কোন দেৱে লাজ নাহি পানে ৰাৱণত ॥৮০
হৰি নিলে ৰাৱণে পাইলেক যাৰ যত ।
কাহাৰো নাহিকে আৰ কাৰ্য্য বিষয়ত ॥৮১
সমস্তৰে সম্পত্তি ৰাৱণে হৰি নিল ।
অধম ৰাক্ষসে দেৱতাক বিড়ম্বিল ॥৮২
নীচ জনে উত্তমক পীড় অধিক ।
আমাৰ উত্তম জন্ম আছো ধিক ধিক ॥৮৩
শুনি বৃহস্পতিৰ বচন দামোদৰ ।
কৃপায় হাসিয়া হৰি দিলন্ত উত্তৰ ॥৮৪
হে বৃহস্পতি কহ কহ ভাল কৰি ।
এহি বুলি পুনু মাতিলন্ত দেৱহৰি ॥৮৫
মোৰ পাৰিষদ বুলি কেহো নজানয় ।
নীচ বুলি আতিশয় গৰিহা কৰয় ॥৮৬
কোটি এক দেৱে ৰাৱণক নোহে সম ।
সেহি ভৈল অধম কোন আছয় উত্তম ॥৮৭
এতেকেসে উচ্চ কৰি হাসিলা ঈশ্বৰে ।
সাগৰৰ উৰ্ম্মিক ঢাকিলা সেহি স্বৰে ॥৮৮
হৰিষ হাসিত শোভা কৰিল বদন ।
মুকুতাৰ জ্যোতি জিনি প্ৰকাশে দশন ॥৮৯
বুলিলন্ত বচন শবদ অনুপাম ।
সেহি শব্দে চাৰি পদে ভৈলা শ্লোক নাম ॥৯০
জানিলোঁহো বৃহস্পতি দুখ তোমাসাৰ ।
ৰাক্ষস ৰাৱণে দুখ দিলেক অপাৰ ॥৯১
নীচ হুয়া উত্তম দেৱক পীড়িলেক ।
অধমৰ পৰাভৱ লভিয়া অনেক ॥৯২
প্ৰজ্বলিত হুয়া আছে ৰাৱণ প্ৰখৰ ।
পৰম আকুল চিত্ত কৰিলা দেৱৰ ॥৯৩
শুক্ৰে সমে উপায় কৰিয়া বলিৰাই ।
পূৰ্ব্বে স্বৰ্গপদ লৈলা ইন্দ্ৰক খেদাই ॥৯৪
সিকালে আপুনি ভৈলোঁ সহায় ইন্দ্ৰৰ ।
বলিক পাতালে নিলোঁ খেদায়া স্বৰ্গৰ ॥৯৫
ইবাৰ ইন্দ্ৰক পীড়া কৰে লঙ্কানাথ ।
অস্ত্ৰে হানি তাহাৰ কাটিবোঁ দশমাথ ॥৯৬
হুয়াছে প্ৰচণ্ড বৰ লভিয়া ব্ৰহ্মাত ।
ত্ৰিদশ দেৱক মোৰ কৰে উত্পাত ॥৯৭
কাটিবোঁহো শিৰ কৰি দাৰুণ প্ৰহাৰ ।
তেবে গুলগুলি মোৰ গুচিব হিয়াৰ ॥৯৮
দশ দিগপালৰ সাধিবোঁ প্ৰতিকাৰ ।
ত্ৰিভুবন লোকক পীড়িল দুৰাচাৰ ॥৯৯
যিহেতু সহিছোঁ উপদ্ৰৱ ৰাৱণৰ ।
শুনা বৃহস্পতি তাৰ স্বৰূপ উত্তৰ ॥১০০
মহাদুখে হৰক আৰাধি লঙ্কেশ্বৰ ।
আপোন ইচ্ছায়ে মাগি লৈয়া আছে বৰ ॥১০১
সুৰাসুৰে জিনিবাক নপাৰয় আনে ।
অজৰ অমৰ মহেশ্বৰ বৰ দানে ॥১০২
ব্ৰহ্মাক আৰাধি সিটে আৰু বৰ লৈল ।
মানুষে মাৰিবে ব্ৰহ্মা বৰ ছিদ্ৰ থৈল ॥১০৩
তাৰ বধ হেতু মানুষত হৈবোঁ জাত ।
দশৰথ ৰাজা সূৰ্য্য বংশত প্ৰখ্যাত ॥১০৪
দেৱতাৰ প্ৰয়োজনে চাৰি ৰূপ ধৰি ।
দশৰথ গৃহে উপজিবোঁ নিষ্ঠ কৰি ॥১০৫
তপস্বীৰ বেশে দেৱকাৰ্য্যক সাধিবোঁ ।
দুৰাচাৰ ৰাৱণক সবংশে বধিবোঁ ॥১০৬
ৰাৱণৰ দশ মাথ কাটিবোঁ উত্সুকে ।
আকাশতে থাকি সবে দেখিবা কৌতুকে ॥১০৭
মোৰ ক্ৰীড়া হেতু দেৱগণ আছা যত ।
ছদ্মৰূপে উতপতি হৈবা বানৰত ॥১০৮
শুনি ত্ৰিদশৰ মহা হৰিষ মিনিল ।
বাজায়া দুন্দভি নৃত্য কৰিবে লাগিল ॥১০৯
মাধৱে বোলন্ত সবে লৈয়ো পৰমাণ ।
দশৰথ নৃপতিৰ যাহাঁ যজ্ঞথান ॥ ১১০
অদ্ভুত পুৰুষ সাজি দিলা নাৰায়ণ ।
হাতে ধৰি পায়স সকলে দেৱগণ ॥১১১
ভৈলোঁ পৰিত্ৰাণ মনে আনন্দ মিলিল ।
হৰিক প্ৰণামি যজ্ঞ থানক চলিল ॥১১২
সেই সময়ত লক্ষ্মী বুলিলন্ত বাণী ।
মোক কিবা আজ্ঞা হয় প্ৰভু চক্ৰপাণি ॥১১৩
দশৰথ গৃহে তুমি হৈবা উতপন ।
আমি কৈত উপজিবোঁ বুলিয়ো বচন ॥১১৪
শুনিয়া কৌতুকে বুলিলন্ত দামোদৰ ।
আছন্ত জনক ৰাজা মিথিলা নগৰ ॥১১৫
আচৰন্ত ৰাজা ঋষি ধৰ্ম্ম নিৰন্তৰে ।
আযোনিকা হুয়া থাকিবাহা তান ঘৰে ॥১১৬
এহি বুলি অন্তৰ্দ্ধান ভৈলা দেৱহৰি ।
দেৱগণে মাধৱৰ আজ্ঞা শিৰে ধৰি ॥১১৭
দশৰথ ৰাজাৰ যজ্ঞৰ থানে গৈলা ।
ব্ৰহ্মা সমন্বিতে সবে আকাশতে ৰৈলা ॥১১৮
কৰে যজ্ঞ নৃপতি পুত্ৰক একচিতে ।
মহা পুষ্প বৃষ্টি আসি ভৈলা আচম্বিতে ॥১১৯
তাক দেখি হৰিষ ভৈলন্ত সৰ্ব্বজন ।
ৰাজাৰ দক্ষিণ বাহু স্পন্দে ঘনে ঘন ॥১২০
দক্ষিণ নয়ন স্পন্দে দক্ষিণ হৃদয় ।
পুত্ৰ হৈব হেন নৃপতিৰ মনে লয় ॥১২১
পৰম আনন্দ ভৈল হৃদয়ত জাত ।
সুগন্ধ চম্পক মালা পিন্ধিয়া মাথাত ॥১২২
অগৰু চন্দন শুক্ল বস্ত্ৰ পিন্ধি গাৱে ।
নানা দ্ৰব্যে দেৱক পূজন্ত সৰ্ব্বভাৱে ॥১২৩
নানা সুমঙ্গল বাদ্য বাজন বাৱয় ।
শুভ হেতু সৰ্ব্বজনে কৰে জয় জয় ॥১২৪
পুত্ৰ মন্ত্ৰ জপ ৰাজা কৰে মনে মন ।
সুমঙ্গল জপন্ত সকল মুনিগণ ॥১২৫
মুখ্য মুখ্য মুনিগণে বহ্নিত হবন্ত ।
পিঙ্গল আকৃতি বহ্নি কুণ্ডত জ্বলন্ত ॥১২৬
অদ্ভুত পুৰুষ হাতে পায়স লৈলন্ত ।
যজ্ঞৰ কুণ্ডৰ গৈয়া ভিতৰ ভৈলন্ত ॥১২৭
আকাশত থাকি ব্ৰহ্মা বুলিলা বচন ।
ৰাজাৰ বাঞ্চিত সিদ্ধি হৈব মুনিগণ ॥১২৮
কৰিয়োক পূৰ্ণাহুতি কুণ্ডৰ বহ্নিত ।
উঠিবেক আতি দিব্য পায়স অমৃত ॥১২৯
পৰম সাদৰে দশৰথে তাঙ্ক নিব ।
মহাদই সমস্তক বিবৰ্ত্তিয়া দিব ॥১৩০
তেবে চাৰি পুত্ৰ হৈব বিষ্ণু অৱতাৰ ।
কৰিবন্ত বংশ সমে ৰাজাক উদ্ধাৰ ॥১৩১
এহি বুলি ব্ৰহ্মা নিজ থানে চলি গৈলা ।
অদ্ভুত শুনিয়া মুনিগণ ৰঙ্গ ভৈলা ॥১৩২
ঋষ্যশৃঙ্গে পূৰ্ণাহুতি বহ্নিত দিলন্ত ।
কুণ্ড মধ্য হন্তে পুৰুষেক উঠিলন্ত ॥১৩৩
সুন্দৰ আকৃতি আতি বিষ্ণু সমসৰ ।
দিব্য বস্ত্ৰ অলঙ্কাৰে শোভে কলেৱৰ ॥১৩৪
মাথাত পীঙ্গট জট শৰীৰ পিঙ্গল ।
শবদ গম্ভীৰ তনু প্ৰকাশে উজ্জ্বল ॥১৩৫
সম্পূৰ্ণ পায়স পাত্ৰ হাতে আছে ধৰি ।
ঋষ্যশৃঙ্গ হাতে পাচে দিলন্ত সাদৰি ॥১৩৬
ৰঙ্গে ঋষ্যশৃঙ্গে লৈলা দুই হাত পাতি ।
অদ্ভুত পুৰুষে বাক্য বুলিলন্ত মাতি ॥১৩৭
সুবৰ্ণৰ পাত্ৰত পায়স থৈব ভৰি ।
তিনি মহাদই ভুঞ্জিবন্ত ভাগ কৰি ॥১৩৮
তিনিত হৈবেক চাৰি তনয় ৰাজাৰ ।
সাক্ষাতে হৈবন্ত নাৰায়ণ অৱতাৰ ॥১৩৯
সাধিবন্ত জগতৰ পৰম কল্যাণ ।
এহি বুলি অদ্ভুত ভৈলন্ত অন্তৰ্দ্ধান ॥১৪০
অদ্ভুতৰ কথা শুনি মহামুনিগণে ।
বসিলা পায়স লৈয়া হৰিষ বদনে ॥১৪১
ঋষ্যশৃঙ্গ মুনি মহাযজ্ঞ সমাপিল ।
দশৰথ ৰাজা ঋষিগণক অৰ্চ্চিল ॥১৪২
বস্ত্ৰ অলঙ্কাৰ পুষ্প চন্দনে ভূষিলা ।
বহুবিধ ৰত্ন দিয়া মন সন্তোষিলা ॥১৪৩
দিলা ৰাজা দক্ষিণা সুবৰ্ণ এক কোটি ।
মুনি সবে আশীৰ্ব্বাদ দিলা মনতুষ্টি ॥১৪৪
ৰজত বত্ৰিছ কোটি দিলা দশৰথ ।
আশীৰ্ব্বাদ পায়া পূৰ্ণ ভৈল মনোৰথ ॥১৪৫
ৰাজা প্ৰজা দুখী ভিক্ষু যতেক আছিল ।
অন্নে পানে নানা দানে সবাকো তুষিল ॥১৪৬
ৰাজাক যজ্ঞক কৰি প্ৰশংসা অশেষ ।
ৰাজা প্ৰজা মুনিগণ চলি গৈলা দেশ ॥১৪৭
পাচে ঋষ্যশৃঙ্গ মুনিৰাজক নৃপতি ।
অনেক প্ৰকাৰে পূজি কৰিলা ভকতি ॥১৪৮
স্তুতি নতি প্ৰণতি কৰিয়া বহুমান ।
শান্তা সমন্বিতে পঠাই দিলা নিজ থান ॥১৪৯
This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|
