Difference between revisions 570061 and 570062 on tgwiki

Вафот ва шањҳодати халифаи чањҳорум Алїӣ пеш аз сапедадам дар шаби љҷумъаи бисту якуми моњҳи Рамазони соли чињҳилуми њиљрїҳиҷрӣ (баробар бо соли 661 милодїӣ) иттифоќқ афтод. Адїлӣ дар бомдоди нуздањҳуми њҳамон моњҳ, њҳангоме ки аз хона барои адои намози субњҳ берун омада ва ба масљҷид ворид шуд, мавриди њҳамлаи яке аз хавориљҷ бо номи Ибни Мулљҷам ќқарор гирифт ва аз зарбаи ногањҳонии шамшери зањҳролуди ӯ, ки ба фарќқи сараш фуруд омад, захмїӣ гардид. 
Алїӣ тайи панљҷ солу шаш моњҳ, ки хилофат кард, пайваста гирифтори љҷанг буд ва се гурӯњҳ аз мухолифони ӯ буданд. Гурӯњҳи нахустин касоне буданд, ки бо ӯ байъат карда, сипас паймоншиканїӣ карданд ([[Талњаҳа]] ва [[Зубайр]]), ононе, ки аз тобеият ба Алїӣ сар боз заданд ([[Муовия) писари Абусуфиён|Муовия ибни Абусуфия]] ва ононе, ки аз дар дин  навоварї љӣ ҷорїӣ карда, аз он берун рафтанд (чун хавориљҷи Нањҳравон).
Зиндагии Алїӣ боризтарин ва ибратомӯзтарин намунаи љҷонфидоињҳо буд дар роњҳи Худо, дар роњҳи ЊҲақ ва њҳакиќқати ислому суннати поку муќқаддаси [[Расули Худо (с)]]. Пас мардумон аз паси Алїӣ разия-л-Лоњҳу анњҳу бо ЊҲасан ибни Алїӣ байъат карданд. Ва нахустин касе ки ба ӯ байъат кард, ЌҚайс ибни Саъд ибни Ибода буд, гуфт: «Байъат мекунам бо ту бар њҳукми Худои таоло ва бар суннати пайѓғамбар (с)». Ва њҳамон рӯз донистанд мардумон, ки ЊҲасанро нияти њҳарб кардан нест. Ва чун мардумони [[Куфа]] ва [[Ироқ]] бо ЊҲасан (р) гирд омаданд ва гуфтанд: «Сипоњҳ берун бар» ЊҲасан чора наёфт, аз Куфа берун омад бо чињҳил њҳазор мард ва ба Мадоин омад. Ва ЌҚайс ибни Саъд ибни Ибодаро  бар муќқаддима бифиристод бо дувоздањ њҳ ҳазор мард. Ва ба аввали њҳадди Шом бинишаст шашуми моњҳи раббеъ-ул-аввал ба соли чињҳилу як  ва Муѓғира ибни Шӯъба ба Макка буд аз ќқибали Алїӣ ва чун Алїӣ (р) кушта шуд, [[Муовия писари Абусуфиён| Муовия]] мар Муѓғираро ањҳди Макка дод. Ва ба хабари дигар андар эдун гуфтанд, ки Абдуллоњҳ ибни Аббос (р) ба Басра буд, ки Алиро бикуштанд. Ва кас фиристода буд, ки аз ӯ шумор хоњҳад. Ва ЊҲасан чандин гоњҳ ба Мадоин нишаста буд. Чун мардумон донистанд, ки ӯ њҳарб нахоњҳад кардан, њҳар касе њҳилаи кори хеш њҳамекарданд ва сӯи Муовия њҳамегурехт. Ва Абдуллоњҳ ибни Аббос (р) нома кард сӯи Муовия, ки ман сӯи ту оям ба Шом бад-он шарт, ки шумори Басра аз ман нахоњїҳӣ. Муовия иљҷобат кард. Ва Абдуллоњҳ ибни Аббос ба Шом шуд. Ва гурӯњҳе эдун гӯянд, ки ин Убайдуллоњҳ буд бародари ибни Аббос, ки аз [[Муовия писари Абусуфиён| Муовия]]  сулњҳ хост бар он ки бо ӯ шумори Басра накунад. Иљҷобат кардаш. Ва Убайдуллоњҳ сӯи Муовия шуд. Ва сипоњҳ бар ЊҲасан ибни Алїӣ (р) бишӯриданд ва аз ӯ дирами байъат хостанд ва хештанро ба саропардаи андар афканданд ва ѓғорат карданд ва ӯро маљҷрӯњҳ карданд. Ва [[Муовия]] биёмад бо њҳама ањҳли Шом. Ва бар њҳадди Ироќқу [[Шом љ]] ҷое аст, он љҷо Маскин хонанд, он љҷо бинишаст. Ва кордори ЊҲасан бар Мадоин Саъд ибни Масъуд буд, амми Мухтор ибни Абиубайд ас-Саќқафїӣ. Ва Мухтор бериш буд њҳануз ва бо амм буд. Чун дид, ки кори аммаш ва они ЊҲасан (р) бишӯрид, аммро гуфт: «Агар коре хоњҳи кард аз корњҳои мардон, ЊҲасани Алиро бибанд ва сӯи Муовия фирист, то туро вилояти Умайя бошад». Аммаш гуфт: «Лаънати Худой бар ту ва Муовия бод! Маро мефармоїӣ, ки набераи Пайѓғамбар (с), ки бењҳтарин халќқ аст, бибандам ва сӯи писари [[Бӯсуфён]] бадтарин халќқе фиристам». Пас ЊҲасан (р) чун бидид, ки ањҳли [[Ироќқ]] бо падараш чїӣ карданд,  дилаш сард шуд аз эшон ба Муовия кас фиристод ва сулњҳ хост бар он ки кор бад-ӯ супорад ва бо ӯ байъат кунад бар ин шартњҳо: яке он ки бар Алїӣ (р) лаънат накунад ва дигар он ки ЊҲасанро ва ањҳли байти Алиро ба Мадина фиристад, то он љҷо бибошанд ва он хоста, ки андар байтулмоли Ироќқ аст. ЊҲама ба ЊҲасан гузорад, то ӯро бошад. Пас Муовия Абдуллоњҳ ибни Омир ва Абдурањҳмони Сумраро бифиристод сӯи ЊҲасан. Ва он њҳама шарт, ки карда буд, бипазируфт, магар лаънат кардан ба Алїӣ разия-л-Лоњҳу анњҳу ва-т-тањҳия. Гуфт: «Барнагирам». Ва ба њҳама шањрњҳрҳои Шом андар чунон буд, ки хатиб рӯзи одина хутба кардїӣ, аз паси хутба бар Алїӣ (р) лаънат кардїӣ. Муовия гуфт: «Чун рӯзи одина ту он љҷо њҳозир бошїӣ, хатибро бигӯям, то пеши ту лаънат накунад». Пас Абдуллоњҳ ибни Омир  ва Абдурањҳмон ибни Сумра байъат бо ЊҲасан ибни Алїӣ (р) бигрифтанд ва бар њҳама фарзандони Алїӣ.
Муовия нома кард ба зани ЊҲасан – Асмо бинти Ашъас ибни ЌҚайс ва гуфт: «Агар ту ЊҲасанро њҳалок кунїӣ, ман туро ба писари хеш дињҳам – Язид алайњҳи-л-лаъна» пас Асмо нома кард ба љҷавоб, ки ман надонам, ки чїӣ гуна бояд њҳалок бояд кардан. Пас Муовия дасторча зањҳролуд кард ва ба Асмо фиристод ва гуфт: «Чун ЊҲасан бо ту дарояд ин дасторча ӯро дењҳ то хештанро бад-ин пок кунад» пас чун ЊҲасан бо ӯ гирд омад, он дастрча ӯро дод. ЊҲасан хештанро пок кард ва он зањҳр андар андоми ЊҲасан кор кард ва андар он њҳалок шуд ва гурӯњҳе гуфтанд, ки шарбате зањҳр фиристод Муовия ба Асмо, то ӯ мар ЊҲасанро дињҳад ва низ гуфтанд, ки Муовия Асморо, зани ЊҲасан бипазируфта буд, ки то дањ њҳ ҳазор мард ба ту дињҳам ва дањҳ зайъат ба саводи Ироқ андар. Баъди шањҳид шудани ЊҲасан, Муовия бифармуд, то ӯро бикуштанд  [1, 1157-1162].
⏎
⏎
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Хилофати Араб]]